# Keizerskroon verzorgen: bemesting, na de bloei en bewaren

Een keizerskroon (Fritillaria imperialis) die één keer prachtig bloeit, stelt het jaar daarna soms teleur, en de oorzaak ligt vaak in de verzorging na de bloei. Kalium is daarbij de sleutel en stikstof juist een valkuil, terwijl een gerooide bol warm bewaard moet worden om opnieuw bloemen aan te leggen. Dit artikel behandelt het bemestingsschema, de watergift per fase, het snoeien en het na-bloei-traject, plus het bewaren als je besluit te rooien. Zo houd je je keizerskroon jaar na jaar in bloei.

## De keizerskroon bemesten

De keizerskroon vraagt een vrij hoge kaliumgift en een matige hoeveelheid stikstof en fosfor. Gebruik altijd chloorarme meststoffen en streef naar een pH tussen 6,5 en 7,5. Op arme grond geven calcium en magnesium als sporenelementen een extra steuntje.

### Het bemestingsschema per groeifase

De juiste meststof verschilt per fase in het groeiseizoen. Het tijdig schakelen van een organische start naar een kaliumrijke nabloeigift bepaalt mede de bloei van volgend jaar. De [bemesting van bloembollen](https://bollanda.nl/verzorging/bemesting) volgt bij de keizerskroon dit ritme. De onderstaande tabel toont het bemestingsschema voor de keizerskroon per groeifase.

| Groeifase                 | Meststof                                                                    | Dosering                                                                        |
| ------------------------- | --------------------------------------------------------------------------- | ------------------------------------------------------------------------------- |
| Bij planten (sep - okt)   | Compost of koemestkorrels; eventueel vinassekali. Geen kunstmest bij de bol | Compost: 3 - 5 kg/m²; koemestkorrels: 100 - 150 g/m²; vinassekali: 50 - 80 g/m² |
| Vroege groei (feb - mrt)  | NPK 7-14-28 (chloorarm)                                                     | 50 - 80 g/m²                                                                    |
| Knopaanleg (mrt - apr)    | NPK 7-14-28 of patentkali (0-0-30 +10MgO)                                   | 30 - 50 g/m² (NPK); 40 - 60 g/m² (patentkali)                                   |
| Tijdens bloei (apr - mei) | Niet bemesten of licht kalium                                               | Max. 2 - 3 ml/l, 1x gieten                                                      |
| Na bloei (mei - jun)      | Kaliumrijk: NPK 7-14-28 of vinassekali. Geen stikstof                       | 50 - 80 g/m² (NPK); 60 - 100 g/m² (vinassekali)                                 |

Bij het planten werk je het liefst met een organische start. Een gift compost of koemestkorrels verbetert de bodem, terwijl [organisch bemesten](https://bollanda.nl/verzorging/bemesting/organisch) de wortels niet verbrandt zoals kunstmest dat direct bij de bol kan doen. De keuze tussen een korrel- of vloeibare meststof leg je vast met de [juiste meststof](https://bollanda.nl/verzorging/bemesting/meststof) voor jouw situatie.

### Waarom te veel stikstof de bloei schaadt

Stikstof stuurt vooral de bladgroei aan, en daar zit precies het gevaar. Bij een te hoge stikstofgift krijg je slap, waterig blad terwijl de bloemknop juist aborteert. Bovendien stijgt het risico op grauwe schimmel (Botrytis) en andere schimmelziekten.

Daarom stop je na de bloei volledig met stikstof en geef je alleen nog kalium. Kalium versterkt de bol en stimuleert de aanleg van de bloem voor het volgende seizoen. Dit is de reden dat de nabloeigift bij de keizerskroon doorslaggevend is voor de prestatie van volgend jaar.

## Water geven door het jaar heen

De waterbehoefte van de keizerskroon wisselt sterk per seizoen. Een te natte bodem in de zomer is veruit de belangrijkste oorzaak van een dode bol. De [watergift bij bloembollen](https://bollanda.nl/verzorging/water) draait bij deze soort vooral om droog houden op het juiste moment.

### Droog houden in de rustfase

Na de bloei trekt de plant zich terug en gaat de bol in rust. In deze fase, van juni tot september, heeft de keizerskroon nauwelijks tot geen water nodig en is een warme, droge zomer ideaal. Een natte rustperiode leidt vrijwel direct tot bolrot, doordat water in de holle bolkruin blijft staan.

Op zware of natte grond is het verstandig om de bol op een goed gedraineerde plek te zetten of te rooien voor de zomer. Staand water rond de bol is de meest gemaakte fout in deze periode. Hoe je [bolrot bij de keizerskroon](https://bollanda.nl/bolsoort/fritillaria-imperialis/probleem) verder voorkomt, hangt samen met de plantwijze en de drainage.

### Matig gieten tijdens de groei

In het groeiseizoen, van maart tot mei, ligt de waterbehoefte op een middelmatig niveau. Geef matig water zodat de grond vochtig blijft maar nooit drassig wordt. Te veel water in deze fase verhoogt het risico op bladschimmel en roest, terwijl te droog de bloemkwaliteit aantast.

Let bij langdurige droogte op of de grond niet volledig uitdroogt tijdens de knop- en bloeifase. Een gelijkmatig vochtige bodem zonder plassen geeft de stevigste stelen en de mooiste bloei.

## De keizerskroon na de bloei

Wat je na de bloei doet, bepaalt of de plant volgend jaar terugkomt. De energie die de bol nu opbouwt, is de brandstof voor de bloemen van het volgende seizoen. Daarom verdient deze fase extra aandacht.

### Uitgebloeide bloemen en loof

Knip de uitgebloeide bloemen direct af, tenzij je zaad wilt winnen voor vermeerdering. Door de bloemen weg te halen, steekt de plant geen energie in zaadvorming maar in de bol zelf. Wil je toch zaad oogsten, dan laat je de zaaddozen staan, wat aansluit bij het [vermeerderen van de keizerskroon](https://bollanda.nl/bolsoort/fritillaria-imperialis/vermeerderen) via zaad.

Het loof laat je daarentegen volledig met rust. Knip het blad nooit te vroeg weg, want het [loof voedt de bol](https://bollanda.nl/verzorging/loof) zolang het groen is. Pas wanneer het blad vanzelf geel en slap wordt, mag je het verwijderen.

### Rooien of laten staan?

De keizerskroon mag in principe in de grond blijven, maar in het Nederlandse klimaat is rooien vaak verstandig. Onze zomers zijn regelmatig te nat en te koel, en juist dan loopt de bol in de grond het risico op rot. Op een warme, goed gedraineerde plek met een gunstig microklimaat kan de bol prima blijven zitten.

De keuze hangt dus af van je grondsoort, de zomerwarmte en de drainage op de standplaats. Het bredere [traject na de bloei](https://bollanda.nl/verzorging/na-bloei) helpt je bij de afweging tussen rooien en laten staan.

## De keizerskroon bewaren na het rooien

Kies je voor rooien, dan wijkt de keizerskroon af van vrijwel alle andere bollen. Waar de meeste bollen koel bewaard worden, heeft deze soort juist warmte nodig om bloemen aan te leggen. Het [rooien en bewaren van bloembollen](https://bollanda.nl/bewaren) verloopt daarom volgens eigen regels.

### Drogen en de juiste bewaartemperatuur

Rooi de bol zo snel mogelijk nadat het blad is afgestorven, doorgaans in juni of juli. Laat de bol daarna 2 tot 5 dagen drogen op een warme, schaduwrijke en geventileerde plek, en was hem nooit, want dat verhoogt het rotrisico. De techniek van het [rooien van bollen](https://bollanda.nl/bewaren/rooien) is verder gelijk aan andere soorten.

Bewaar de gedroogde bol vervolgens bij meer dan 20 °C, idealiter tussen 20 en 25 °C, tot aan de planttijd in het najaar. Houd de lucht droog, rond 40 tot 50% relatieve luchtvochtigheid. Leg de bol in een papieren zak of open kartonnen doos met de holte naar beneden of zijwaarts gericht.

### De valkuilen bij het bewaren

Bij het bewaren gaat het vaak mis door drie dingen. De onderstaande lijst bevat de 3 belangrijkste valkuilen bij het bewaren van keizerskroonbollen.

- **Te koud bewaren**: onder de 15 °C legt de bol geen bloemen aan en blijft de bloei het volgende jaar uit.
- **Te lang bewaren**: na 3 tot 4 maanden verzwakt de bol, dus plant zo vroeg mogelijk in het seizoen terug.
- **Te vochtig bewaren**: vocht in of rond de holle bolkruin leidt direct tot bolrot.

De maximale bewaarduur na rooien is dus 3 tot 4 maanden, van juni of juli tot september of oktober. Koop je losse bollen die je nog even moet wegleggen, dan gelden vergelijkbare regels voor het [bewaren van gekochte bollen](https://bollanda.nl/bewaren/voor-planten) tot het plantseizoen. Let bij zo'n aankoop vooral op een flinke bolmaat en een verse, stevige bol, want dat bepaalt de bloei van komend voorjaar, zoals de [koopgids voor de keizerskroon](https://bollanda.nl/bolsoort/fritillaria-imperialis/koopgids) uitlegt.

## Verpotten van een keizerskroon in pot

Een keizerskroon in pot of kuip hoef je niet jaarlijks te verpotten. Verpot de bol niet vaker dan eens in de 3 tot 4 jaar, zodat hij zich rustig kan vestigen. Te vaak verplanten verstoort de bol en kost een of twee jaar aan bloei.

Geef bij het verpotten verse, goed doorlatende potgrond met een drainagelaag onderin tegen staand water. Houd ook in pot de rustfase droog en de bewaring warm, precies zoals bij bollen in de volle grond. Zo blijft je keizerskroon ook in een kuip jaar na jaar terugkomen.