# Dwergcultivars van agapanthus voor pot en balkon Niet iedereen heeft ruimte voor een grote kuipplant van een meter hoog. Gelukkig bestaan er compacte dwergcultivars van agapanthus die in een kleine pot of op een balkon rijk bloeien. In dit artikel zet ik de bekendste dwergen op een rij, met hun hoogte, kleur en winterhardheid, zodat je een agapanthus vindt die past bij weinig ruimte. ## Wat is een dwergagapanthus? Een dwergcultivar onderscheidt zich vooral door zijn beperkte hoogte. Waar een standaard agapanthus zo'n 60 tot 100 cm haalt, blijft een dwerg tussen ca. 20 en 50 cm, met een compacte pol grasachtig blad. Daardoor oogt de plant netter en valt hij minder snel om bij wind. De bloemschermen zijn iets kleiner dan bij de grote typen, maar de bloei is even rijk. Juist die combinatie van korte stevige stelen en een vol bloemscherm maakt dwergen ideaal voor een pot. Net als bij andere agapanthus bepaalt het bladtype (bladhoudend of bladverliezend) hoe winterhard een dwerg is. ## De bekendste dwergcultivars Binnen de dwergen zijn een paar cultivars veruit het bekendst. De onderstaande lijst bevat de 4 meest gevraagde dwergcultivars van agapanthus en hun belangrijkste kenmerken. - **Peter Pan**: de meest verkochte dwerg, lichtblauw, bladhoudend, 20 tot 45 cm hoog. - **Lilliput**: de enige werkelijk winterharde dwerg, donkerblauw, bladverliezend, 40 tot 45 cm hoog. - **Baby Blue**: compact en helderblauw, geschikt voor het balkon, 30 tot 40 cm hoog. - **Brilliant Blue**: vroege bloeier met RHS AGM, helderblauw met een donkere streep, 45 tot 60 cm hoog. Naast deze blauwe dwergen bestaan er ook compacte cultivars die je vooral om hun blad kweekt. Voorbeelden als 'Golden Drop' (goudgeel blad) en 'Tinkerbell' (crème bladrand) horen thuis bij de [bicolor en bontbladige agapanthus](https://bollanda.nl/bolsoort/agapanthus/assortiment/bicolor-en-bontblad), omdat daar het blad het hoofdkenmerk is en niet de hoogte. ### Peter Pan 'Peter Pan' is de klassieke dwergagapanthus en de meest verkochte cultivar in deze groep. De plant blijft compact, tussen 20 en 45 cm, en draagt schermen met zachtblauwe bloemen in juli tot september. Dit is een bladhoudend type, wat betekent dat het blad het hele jaar groen blijft. Dat maakt 'Peter Pan' een geliefde kuipplant, maar het is geen winterharde keuze voor de volle grond in Nederland. Als veelgekozen instapper voor pot en kuip komt deze klassieke dwerg ook in de [koopgids voor agapanthus](https://bollanda.nl/bolsoort/agapanthus/koopgids) terug, met tips over waar en waarop je let bij de aanschaf. ### Lilliput 'Lilliput' is de uitzondering binnen de dwergen: het is de enige werkelijk winterharde cultivar in deze maatklasse. De plant wordt 40 tot 45 cm hoog en bloeit donkerblauw in juli en augustus. Doordat 'Lilliput' bladverliezend is (RHS H4), kan hij meer kou verdragen dan de bladhoudende dwergen. Wie een compacte agapanthus voor de border zoekt die buiten kan blijven staan, komt bij deze cultivar het verst. ### Baby Blue en Brilliant Blue 'Baby Blue' is een compacte, semi-bladhoudende cultivar van 30 tot 40 cm met helderblauwe bloemen. Het formaat maakt hem bij uitstek geschikt voor een balkon of een kleine pot op het terras. 'Brilliant Blue' is iets forser, 45 tot 60 cm, en valt op door zijn vroege bloei in juni en juli. Deze Nieuw-Zeelandse selectie kreeg een RHS AGM en draagt helderblauwe bloemen met een donkere streep. Als semi-bladverliezend type (RHS H4) is hij wat harder dan de zuiver bladhoudende dwergen. ## Welke dwerg is winterhard? Bij dwergen is het verschil tussen bladhoudend en bladverliezend net zo bepalend als bij de grote typen. De bladhoudende dwergen 'Peter Pan' (RHS H3 tot H4) en 'Baby Blue' (RHS H3) verdragen maar weinig vorst en horen 's winters naar binnen. Reken voor deze typen op een minimumtemperatuur van rond -5 °C. De bladverliezende en semi-bladverliezende dwergen zijn harder. 'Lilliput' en 'Brilliant Blue' (beide RHS H4, tot ca. -10 °C) kunnen met goede drainage en wat bescherming buiten overwinteren in een groot deel van Nederland. De aanpak per type en de benodigde bescherming verschillen, wat het [agapanthus overwinteren](https://bollanda.nl/bolsoort/agapanthus/overwinteren) bepaalt. ## Dwergagapanthus in pot en op het balkon Dwergcultivars werken zo goed in een pot omdat ze van nature compact blijven en de plant zich makkelijk laat verplaatsen. Een bladhoudende dwerg kun je bij vorst in een paar tellen naar een lichte, vorstvrije plek tillen. Bovendien bloeit agapanthus juist rijker wanneer de wortels de pot goed vullen en wat krap zitten. Een krappe pot met goede drainage is daarom belangrijker dan een ruim plantgat. Bij het [planten van agapanthus](https://bollanda.nl/bolsoort/agapanthus/planten) kies je een pot die net iets groter is dan de wortelkluit en zorg je voor een drainagelaag onderin. De algemene principes voor [bollen in pot](https://bollanda.nl/locatie/pot) gelden ook hier: voldoende afwatering, een zonnige standplaats en niet te vaak verpotten.