# Dahlia's vermeerderen: stekken, scheuren en zaaien Dahlia's worden veel actiever vermeerderd dan de meeste bolgewassen, en uit één knol haal je via stekken zomaar dertig nieuwe planten. Er zijn drie methoden: stekken, scheuren en zaaien, elk met een eigen doel. Wat dahlia's bijzonder maakt, is dat ze octoploied zijn, waardoor zaad nooit een kopie van de moederplant geeft. In dit artikel lees je per methode de juiste timing en techniek, zodat je de aanpak kiest die bij jouw doel past. ## Drie manieren om dahlia's te vermeerderen Elke methode heeft een eigen doel en een eigen rendement. De ene levert exacte kopieën op, de andere juist verrassende nieuwe planten. De onderstaande lijst bevat de 3 manieren om dahlia's te vermeerderen. - **Stekken**: kloongetrouw en hoog rendement, met 20 tot 30 stekken per knol per seizoen. - **Scheuren**: kloongetrouw en eenvoudig, maar laag rendement van 2 tot 5 delen per cluster. - **Zaaien**: levert onbeperkt nieuwe variëteiten op, maar nooit een kopie van de ouderplant. Welke methode je kiest, hangt dus af van wat je wilt bereiken. Wil je een geliefde cultivar behouden, dan stek of scheur je. Wil je experimenteren met eigen kruisingen, dan zaai je. ## Dahlia's stekken Stekken is de methode met het hoogste rendement en geeft planten die identiek zijn aan de moederknol. Het vraagt wat meer aandacht voor temperatuur, licht en vocht, maar de opbrengst is groot. ### Voortrekken en scheuten snijden Je begint met het voortrekken van een gezonde knol vanaf februari. Pot de knol op in zaai- of stekgrond, houd hem licht vochtig en zet hem warm op 18 tot 21 °C en op een lichte plek. Dit voortrekken sluit naadloos aan op de [dahlia's planten](https://bollanda.nl/bolsoort/dahlia/planten) die je later in het seizoen buiten zet. Na 2 tot 4 weken zijn de scheuten 7 tot 10 cm lang met minimaal twee bladparen. Snijd een scheut af met een scherp mes vlak boven de knolhals, liefst met een klein hielstukje. Verwijder de onderste bladeren en doop het snijvlak in stekpoeder. ### Bewortelen Plant de stek in een potje met zaai- of stekgrond en dek het af met plastic voor een hoge luchtvochtigheid. Zet de potjes warm op 18 tot 24 °C en licht, met minimaal 14 uur licht per dag. Voldoende daglicht is hierbij essentieel. Bij minder dan 12 uur licht gaat de dahlia namelijk knollen aanleggen in plaats van wortels, wat de beworteling tegenwerkt. Na 2 tot 3 weken zijn er wortels gevormd en kun je verpotten. Hard de jonge planten daarna af en zet ze na de IJsheiligen, rond half mei, buiten. Van één enkele knol haal je op deze manier 20 tot 30 stekken. ## Knollen scheuren of splitsen Scheuren is de eenvoudigste vermeerderingsmethode en daarmee ideaal voor beginners. Je verdeelt een knolcluster in losse delen, die elk uitgroeien tot een nieuwe plant die identiek is aan de moeder. ### Het belang van een oog Ieder los deel moet minimaal één oog aan de knolhals bevatten, anders loopt het nooit uit. Die ogen, de groeipunten, zitten dicht bij de oude stengelbasis en niet op de knol zelf. Snijd de cluster met een scherp, schoon mes in stukken zodat elk deel een knol én een zichtbaar oog heeft. Laat de snijvlakken daarna een dag drogen of behandel ze met zwavelpoeder, zodat er geen rot ontstaat. Per cluster levert dit doorgaans 2 tot 5 levensvatbare delen op. Het missen van een oog is de meest gemaakte fout bij scheuren. ### Voorjaar of najaar Je kunt op twee momenten scheuren. In het voorjaar, rond maart, is het beste moment, omdat de ogen dan opzwellen en goed zichtbaar zijn. Scheuren in het najaar kan ook, direct nadat je de knollen hebt gerooid. Dat sluit goed aan op het [dahlia's overwinteren](https://bollanda.nl/bolsoort/dahlia/overwinteren), al zijn de ogen op dat moment lastiger te zien. Voor de meeste tuiniers is voorjaarscheuren daarom de veiligste keuze. ## Dahlia's zaaien Zaaien is de enige methode die geen kopie oplevert, en juist daarom interessant voor wie wil experimenteren. Het is bovendien de goedkoopste manier om aan veel planten te komen. ### Zaad oogsten en voorzaaien Oogst het zaad uit volledig afgebloeide bloemhoofden en laat het goed drogen. Zaai vanaf maart binnen voor op 18 tot 20 °C; de kiemtijd is 7 tot 14 dagen. Net als bij andere bolgewassen levert het [vermeerderen via zaad](https://bollanda.nl/verzorging/vermeerderen) pas na een groeiseizoen resultaat op. Enkelbloemige zaaimengsels, zoals 'Bishop's Children', bloeien al in hetzelfde jaar als je in maart voorzaait. De zaailingen verschijnen dan in de zomer met bloei rond juli en augustus. ### Waarom zaailingen verrassen Dahlia's zijn octoploied, wat betekent dat ze acht sets chromosomen hebben. Die genetische rijkdom maakt dat elke zaailing uniek is en nooit identiek aan de ouderplant. Dit principe staat aan de basis van de hele [levenscyclus](https://bollanda.nl/basis/levenscyclus) en van alle dahlia-veredeling. Voor wie nieuwe kleuren en vormen wil ontdekken, is dat juist de charme. Elk zaailingetje is een potentieel nieuwe variëteit. Wil je daarna een geslaagde zaailing behouden, dan vermeerder je hem verder via stekken of scheuren, want alleen dat geeft kopieën. Het volledige [dahlia-assortiment](https://bollanda.nl/bolsoort/dahlia/assortiment) is op deze manier ontstaan. ## Welke methode kies je? De juiste methode hangt volledig af van je doel en je geduld. Wil je een bepaalde cultivar exact behouden, dan zijn stekken en scheuren de aangewezen weg. Wil je veel planten tegen lage kosten, dan is stekken het meest rendabel. Voor wie het simpel wil houden, is scheuren de snelste en makkelijkste optie. En wie van verrassingen houdt of zelf wil veredelen, kiest voor zaaien. De timing verschilt per methode: voortrekken en stekken begin je in februari, scheuren doe je het best in maart en zaaien start ook vanaf maart binnen. ## Mag je beschermde cultivars vermeerderen? Veel moderne dahlia's vallen onder het plantenrasrecht, ook wel PBR genoemd. Beschermde cultivars, zoals die van de [Karma-serie](https://bollanda.nl/bolsoort/dahlia/assortiment/karma), mag je voor eigen gebruik doorgaans wel vermeerderen. Commerciële vermeerdering en doorverkoop vereisen echter een licentie van de veredelaar. Houd je dus aan de regel dat zelf gestekte of gescheurde beschermde planten in je eigen tuin blijven. Zo geniet je van meer dahlia's zonder met kwekersrecht in de knoop te raken.