# Eucomis soorten en variëteiten

Het geslacht Eucomis is verrassend breed: van compacte potplanten van 30 cm tot reuzen die bijna twee meter halen. Bij die keuze zijn twee dingen het belangrijkst, en dat is voor de Nederlandse tuin de winterhardheid van de soort en daarna de geur van de bloem. Dit overzicht ordent en vergelijkt alle soorten en cultivars, zodat je weet welke kuiflelie je verder wilt verkennen.

## Hoe kies je tussen de eucomis-soorten?

Het genus telt 13 geaccepteerde soorten volgens POWO/Kew, maar in Nederland worden vooral E. bicolor, E. comosa en E. pallidiflora subsp. pole-evansii als droge bol verkocht. Daarnaast is er een groeiend aanbod cultivars met sierblad en compacte potreeksen. Twee eigenschappen sturen de keuze het sterkst.

### Winterhardheid als eerste keuze

Geen enkele eucomis is in Nederland volledig winterhard zonder maatregelen, dus de winterhardheidsklasse bepaalt vooral hoeveel moeite het overwinteren kost. De soorten lopen uiteen van USDA-zone 6a tot 8a, wat ongeveer overeenkomt met een tolerantie van -23 °C tot -5 °C. Hoe je per soort het beste [eucomis kunt overwinteren](https://bollanda.nl/bolsoort/eucomis/overwinteren), hangt af van die klasse en van je microklimaat.

### Geur als tweede onderscheid

Geur is bij eucomis een verrassend bepalend keuzecriterium. E. comosa en E. autumnalis ruiken aangenaam zoet, terwijl E. bicolor een onaangename, zwavelachtige geur verspreidt die in het wild aasvliegen aantrekt. Voor de [verschillen tussen soorten en cultivars](https://bollanda.nl/basis/classificatie) is geur dus net zo onderscheidend als kleur of hoogte, zeker als je de bloemen dicht bij een zitplek wilt.

### Vergelijkingstabel van de soorten

De belangrijkste kenmerken staan handig naast elkaar. De onderstaande tabel toont de veelgekochte eucomis-soorten en de bekendste cultivars met hun hoogte, bloeitijd, geur, winterhardheid en prijs per bol.

| Soort/cultivar               | Hoogte (cm)        | Bloeitijd | Geur           | USDA-zone | Prijs per bol  |
| ---------------------------- | ------------------ | --------- | -------------- | --------- | -------------- |
| E. bicolor                   | 30 - 60            | Jul - aug | Onaangenaam    | 8a - 10b  | €1,25 - €3,50  |
| E. comosa                    | 45 - 75 (tot 120)  | Jul - sep | Zoet           | 7a - 10b  | €2,00 - €5,00  |
| E. autumnalis                | 25 - 60            | Jul - nov | Aangenaam zoet | 7a - 11b  | €3,00 - €5,00  |
| E. pallidiflora pole-evansii | 90 - 180 (tot 200) | Jul - sep | Neutraal       | 7 - 10    | €5,00 - €8,75  |
| 'Sparkling Burgundy'         | 50 - 90            | Jul - sep | Neutraal       | 6a - 9b   | €5,00 - €15,45 |
| 'Oakhurst'                   | 60 - 100           | Jul - sep | Neutraal       | 7 - 10    | €8,00 - €15,00 |
| E. montana                   | 120                | Jul - sep | -              | -         | €1,25 - €15,45 |

## De veelgekochte soorten

Vier soorten vormen het hart van het Nederlandse aanbod. Ze verschillen vooral in hoogte, geur en bloeitijd, en elk heeft een eigen soortpagina met het volledige profiel.

### Eucomis autumnalis

Eucomis autumnalis is de laatbloeier onder de kuiflelies en gaat met zijn crèmewitte tot geelgroene bloemen door tot in november. Met een hoogte van 25 tot 60 cm en een aangenaam zoete geur is dit een waardevolle soort voor wie het tuinseizoen wil verlengen. De [laatbloeiende kuiflelie](https://bollanda.nl/bolsoort/eucomis/assortiment/autumnalis) is met zijn late bloei en waarde voor bestuivers een echte aanvulling op de border.

### Eucomis bicolor

De tweekleurige kuiflelie is de bekendste en meest verkochte soort. Hij valt op door bleekgroene bloemen met paarse randen en groeit 30 tot 60 cm hoog, met de RHS AGM-onderscheiding op zak. Hoewel [Eucomis bicolor](https://bollanda.nl/bolsoort/eucomis/assortiment/bicolor) op papier minder hard is dan sommige cultivars, overwintert hij in de Nederlandse praktijk vaak het betrouwbaarst door zijn tolerantie voor natte grond.

### Eucomis comosa

Eucomis comosa is de aangenaam geurende tegenpool van bicolor en bloeit van juli tot september in crèmewitte tot groenachtige tinten. Met USDA-zone 7a is hij relatief winterhard en bovendien een uitstekende snijbloem. De [geurende kuiflelie](https://bollanda.nl/bolsoort/eucomis/assortiment/comosa) heeft een eigen reeks cultivars, waaronder 'Pink Gin', 'Johannesburg' en 'Indian Summer'.

### Eucomis pallidiflora subsp. pole-evansii

De reuzenkuiflelie is met bloemstelen tot twee meter veruit de spectaculairste eucomis voor de tuin. De witte tot groenig-witte bloemtorens vragen om een goed gedraineerde, beschutte plek en dieper planten dan de kleinere soorten. De handelsvorm is subsp. pole-evansii, en de [reuzenkuiflelie](https://bollanda.nl/bolsoort/eucomis/assortiment/pallidiflora) slaagt het best op een warme, beschutte standplaats.

## Cultivars met opvallend sierblad

Naast de groenbladige soorten bestaat er een groep cultivars die vooral om hun donkere blad worden gekweekt. Dat blad blijft het hele seizoen decoratief, ook voor en na de bloei.

### Sparkling Burgundy

'Sparkling Burgundy' is de bekendste sierbladcultivar, met bordeauxrood blad en paarsroze bloemen, en draagt de RHS AGM. Op papier is dit met USDA-zone 6a de meest winterharde eucomis, al presteert E. bicolor in natte Nederlandse winters vaak betrouwbaarder. De [RHS AGM-onderscheiding](https://bollanda.nl/koopadvies/keurmerk) zegt iets over de tuinwaarde, en het donkere blad is ook bruikbaar als snijgroen.

### Oakhurst

'Oakhurst' gaat nog een stap verder met diep paars tot bijna zwart blad en groenere bloemen, op een hoogte van 60 tot 100 cm. Deze cultivar is een uitstekende snijbloem en wordt vooral als potplant aangeboden. Met een prijs van €8,00 - €15,00 per bol hoort hij tot het hogere segment en is hij in Nederland tamelijk zeldzaam.

## De Aloha Lily-reeks

De Aloha Lily-reeks is een apart kweekprogramma van compacte dwergcultivars van 30 tot 35 cm. Deze planten zijn speciaal geselecteerd voor de pot en het balkon, en onderscheiden zich met een opvallende kokosgeur. Ze worden meestal als voorgekweekte potplant verkocht, zodat je ze in bloei kunt uitkiezen.

De reeks bloeit van juni tot september en heeft een goede winterhardheid op papier (USDA-zone 6). Deze [voorgekweekte potplanten](https://bollanda.nl/bolsoort/eucomis/koopgids) zijn als droge bol slechts beperkt verkrijgbaar, wat het aanbod selectief maakt.

## Zeldzame en botanische soorten

Naast de gangbare soorten bestaat er een groep botanische en zeldzame eucomis die je vooral bij gespecialiseerde kwekers vindt. Deze soorten zijn interessant voor verzamelaars en voor wie iets bijzonders zoekt. De onderstaande lijst bevat 7 minder bekende eucomis-soorten die in beperkte mate verkrijgbaar zijn.

- **E. montana**: forse soort van ongeveer 120 cm met witgroene, paars gespikkelde bloemen.
- **E. humilis**: compacte soort die net als E. bicolor aasvliegen aantrekt via zwavelverbindingen.
- **E. regia**: bijzondere winterbloeier die in het wild door kleine knaagdieren wordt bestoven.
- **E. zambesiaca**: kleinere soort met witte bloemen, geschikt voor de pot.
- **E. contaminata**: subtiele soort die vooral bij liefhebbers in trek is.
- **E. punctata**: oude soortnaam die je nog in oudere bronnen tegenkomt.
- **E. vandermerwei**: dwergsoort met gegolfd, gespikkeld blad, in de handel ook bekend als 'Octopus'.

Deze soorten verschillen sterk in geur en bestuivingsecologie. Zo worden E. bicolor en E. humilis bestoven door aasvliegen die afkomen op dimethyldisulfide, terwijl E. autumnalis en E. comosa juist pompilide wespen aantrekken met een zoete geur.

## Waarom zaailingen afwijken van de moederplant

Eucomis is een van de weinige bolgewassen die zich relatief eenvoudig uit zaad laat kweken, maar daar zit een belangrijk addertje onder het gras. Zaad is niet kloongetrouw, doordat kruisbestuiving genetische variatie geeft. Een zaailing van 'Sparkling Burgundy' levert dus geen identieke plant op, en de cultivarnaam vervalt.

Wil je een cultivar zuiver behouden, dan zijn broedbolletjes de enige betrouwbare weg. Wie [eucomis vermeerdert](https://bollanda.nl/bolsoort/eucomis/vermeerderen) via broedbolletjes of zaad, kiest per situatie de logische methode, want elke aanpak heeft eigen voor- en nadelen. Voor de aanschaf van een specifieke kleur of bladtint koop je dus altijd een benoemde bol of plant, niet een zaailing van onbekende herkomst.

Bij het kiezen van een bol is de bolmaat een goede graadmeter: een omtrek van 14/16 cm of groter geeft krachtige bloei, en 16/18 cm of groter is nog beter. Wil je de donkerbladige cultivars als kleurcontrast inzetten, dan helpt het [combineren van eucomis](https://bollanda.nl/bolsoort/eucomis/combinatie) bij de juiste plaatsing in de border.