# Uitgebloeide hyacinten: wat nu?

De na-bloei-vraag bij hyacinten heeft geen enkel antwoord, maar drie. De juiste handeling hangt af van waar de hyacint groeide: in de tuin, in pot in huis of in een broei-cyclus op glas of pot. Tuinhyacinten bloeien doorgaans zelf door als je het loof en de bemesting goed afhandelt, terwijl broeibollen na de eerste bloei vrijwel altijd uitgeput zijn. Deze pagina werkt elk scenario uit, biedt het rooi-stappenplan en beschrijft de tweefase-bewaarmethode.

## Drie scenario's na de bloei

Welke stap je neemt zodra de hyacint is uitgebloeid, hangt volledig af van de plek waar de bol groeide. De onderstaande lijst bevat de 3 scenario's die het lot van je hyacintbollen bepalen.

- **In de tuin**: de bol blijft in de grond en bouwt zelfstandig energie op voor volgend jaar.
- **In pot binnen**: de bol is na binnenbloei het best gebaat bij uitplanten in de tuin.
- **Na broeien**: de bol is meestal uitgeput, waardoor weggooien geen falen is.

Wat alle scenario's delen, is dat je de bloemstengel direct na de bloei weghaalt. Zo voorkom je dat de plant energie steekt in zaadzetting in plaats van in de bol zelf.

## Scenario 1: hyacinten in de tuin laten staan

In de volle grond kunnen hyacinten jarenlang blijven staan, want ze zijn volledig winterhard tot ongeveer -34 °C. De bloei neemt na 3 tot 4 jaar wel meetbaar af, maar met de juiste nazorg houd je de bollen lang gezond.

### Bloemstengel weghalen

Knip de uitgebloeide bloemstengel af zodra de bloempjes zijn verwelkt. De stengel laten staan zou de plant aanzetten tot zaadvorming, wat ten koste gaat van de reserves die de bol nodig heeft voor de bloei van volgend jaar.

### Loof laten staan

Het blad laat je staan tot het volledig is vergeeld, minimaal 6 tot 8 weken na de bloei. Tijdens die periode maakt het loof via fotosynthese de suikers aan waarmee de bol zich vult. Vlecht of bind het loof niet op, want dat beperkt de lichtopvang. Een kaliumrijke bemesting na de bloei ondersteunt de knopvorming voor volgend jaar; het [verzorgen van hyacinten](https://bollanda.nl/bolsoort/hyacinthus/verzorging) vraagt daarom om aandacht voor de juiste voeding.

### Wanneer rooien overwegen

Rooien is in de tuin niet jaarlijks nodig. Wel kun je hyacinten elke 3 tot 4 jaar opnemen om de klisters te scheiden en de bollen te inspecteren wanneer de bloei zichtbaar minder wordt.

## Scenario 2: hyacinten in pot binnen

Hyacinten die in huis in pot hebben gebloeid, kun je beter niet in dezelfde pot bewaren voor volgend jaar. De bol raakt in een pot snel uitgeput en het loof vergeelt zonder voldoende energie op te bouwen.

### Uitplanten in de tuin in voorjaar

De beste route is uitplanten in de tuin zodra de bodem werkbaar is. Plant de bol op de gebruikelijke diepte van 10 tot 15 cm en laat het loof daarna natuurlijk afsterven. Het [planten van hyacinten](https://bollanda.nl/bolsoort/hyacinthus/planten) gebeurt dus op dezelfde manier als bij verse bollen.

### Wat te verwachten volgend seizoen

Houd je verwachtingen bescheiden: het volgende seizoen bloeit een uitgeplante potbol vaak minder uitbundig dan in het eerste jaar. Na een of twee jaar in de tuin herstelt de bol zich meestal en bloeit hij weer voller.

## Scenario 3: na broeien op glas of in pot binnen

Bollen die je hebt geforceerd, hebben een intensieve cyclus achter de rug. Het [hyacinten broeien](https://bollanda.nl/bolsoort/hyacinthus/broeien) vraagt namelijk veel van de reserves in de bol.

### Wax-hyacinten zijn altijd uitgeput

Een wax-hyacint bloeit zonder water of grond op de reserves in de bol. Na de bloei is die bol volledig uitgeput en heeft hij geen toekomst meer in de tuin, dus weggooien is hier de logische keuze.

### Andere broeibollen: experiment in de tuin

Bollen die op glas of in pot zijn geforceerd, kun je in het voorjaar als experiment uitplanten. Verwacht doorgaans één volgend seizoen bescheiden bloei, waarna de bol vaak alsnog uitgeput raakt.

## Rooien stap voor stap

Rooien doe je alleen bij de rooicyclus om de 3 tot 4 jaar of wanneer je een grote pot wilt vrijmaken. De onderstaande lijst bevat de 5 stappen om hyacintbollen veilig te rooien.

- **Wachten**: rooi pas als het loof volledig is vergeeld, doorgaans in juni of juli.
- **Opgraven**: licht de bollen voorzichtig op met een spitvork en draag daarbij handschoenen.
- **Schoonmaken**: verwijder aanhangende grond en snijd de wortels bij.
- **Drogen**: leg de bollen 3 tot 7 dagen te drogen op een koele, luchtige plek uit de volle zon.
- **Scheiden**: haal de kleine klisters van de moederbol af voor aparte opkweek.

### Wanneer rooien

Het juiste rooimoment is 6 tot 8 weken na de bloei, wanneer het blad volledig bruin is. In de praktijk valt dat in mei of juni.

### Opgraven en schoonmaken

Ga zorgvuldig te werk bij het opgraven, want elke beschadiging is een toegangspoort voor rot. Hanteer de bollen altijd met handschoenen vanwege het oxaalzuur in de bol, dat de [hyacintjeuk en giftigheid](https://bollanda.nl/bolsoort/hyacinthus/giftig) veroorzaakt bij blootstelling aan de huid.

### Drogen

Spreid de bollen na het schoonmaken uit op een droge, schaduwrijke plek bij ongeveer 13 tot 18 °C. Was de bollen niet, maar borstel de aarde er voorzichtig af.

## Bewaren tot het volgende plantmoment

Na het drogen volgt de bewaarperiode tot het najaar. Hyacinten kun je na het rooien 3 tot 5 maanden bewaren, dus van juni tot oktober of november. De [houdbaarheid van bloembollen](https://bollanda.nl/bewaren/houdbaarheid) volgt algemene principes, die uitgebreider aan bod komen in de bredere gids over [bloembollen bewaren](https://bollanda.nl/bewaren).

### De tweefase-bewaarmethode (20 - 25 °C, dan 16 - 18 °C)

De bloemaanleg in de hyacintbol vraagt om een warme zomerfase. De onderstaande tabel toont de tweefase-bewaarmethode voor gerooide hyacinten.

| Fase                    | Periode              | Temperatuur |
| ----------------------- | -------------------- | ----------- |
| Zomerfase (bloemaanleg) | Juni - juli          | 20 - 25 °C  |
| Herfstfase              | Augustus - september | 16 - 18 °C  |

Deze warme zomerbewaring is precies wat hyacinten missen wanneer ze in de grond blijven staan, en het verklaart waarom periodiek rooien de bloei verbetert.

### Wat te vermijden

Bewaar hyacinten nooit in plastic zakken, want het ingesloten vocht nodigt blauwgroene schimmel uit. Vooral 'Pink Pearl' is bovengemiddeld gevoelig voor Penicillium-bewaarrot, wat een van de [ziekten en problemen van hyacinten](https://bollanda.nl/bolsoort/hyacinthus/probleem) vormt die bij bewaring opduiken. Bewaar de bollen in netten, kartonnen dozen of houten kistjes met luchtgaten, op een droge en geventileerde plek.

## Wanneer een bol echt op is

Niet elke bol verdient een tweede kans. Een hyacintbol die kleiner is geworden dan ongeveer 5/6 cm heeft te weinig reserves voor een volwaardige bloemaar. Ook een bol die het afgelopen seizoen niet meer dan een korte stengel zonder bloempjes voortbracht, of die zachte plekken en rotsymptomen vertoont, kun je het best afvoeren. Wil je vervangen, dan helpt de [koopgids voor hyacinten](https://bollanda.nl/bolsoort/hyacinthus/koopgids) bij de keuze van nieuwe, gezonde bollen.

## Klisters (kleine zijbolletjes)

Klisters zijn de kleine zijbolletjes die als bijproduct van de deling ontstaan. Je kunt ze apart opplanten in een opkweek-rij, waar ze na 3 tot 5 jaar uitgroeien tot bloeibare bollen. Voor de meeste hobbyisten weegt die opbrengst nauwelijks op tegen de geduldsoefening, dus nieuwe bollen kopen blijft vaak praktischer.