# Vogelmelk (Star of Bethlehem) als bachbloesem

Dezelfde gewone vogelmelk die in veel tuinen vrolijk woekert, is onder de naam Star of Bethlehem ook bekend als bachbloesem. Veel mensen kennen die naam van de bekende noodformule, zonder de plant erachter te herkennen. Dit artikel beschrijft feitelijk wat de bloesem is, waar die vandaan komt en hoe het bereide product zich verhoudt tot de giftige tuinbol. Het doet geen gezondheidsclaims en vervangt geen medisch advies.

## Wat zijn Bach-bloesemremedies?

Bach-bloesemremedies vormen een systeem van bloesempreparaten dat eind jaren 1920 en begin jaren 1930 werd ontwikkeld door de Britse arts Edward Bach. De preparaten worden bereid uit bloemen die in water worden verdund en vervolgens in alcohol worden geconserveerd. Het systeem werd populair als alternatieve toepassing en is tot op vandaag breed verkrijgbaar.

De remedies worden los of in combinaties aangeboden. Ze zijn bedoeld als kant-en-klaar product en worden niet door de gebruiker zelf uit verse planten gemaakt.

### Het systeem van 38 bloesems

Het volledige Bach-systeem telt 38 verschillende bloesempreparaten, elk gekoppeld aan een eigen plant. Star of Bethlehem is daar één van. De preparaten worden meestal als druppels of spray gebruikt en zijn in de basis sterk verdund.

De bloemen die Bach koos, komen uit een breed scala aan planten, van bomen en struiken tot kruidachtige soorten. Vogelmelk is de bron voor de bloesem die in dit artikel centraal staat.

## Star of Bethlehem als bloesem nummer 6

Binnen de 38 bloesems staat Star of Bethlehem bekend als nummer 6. De botanische bron is Ornithogalum umbellatum, de gewone vogelmelk. Dat is precies dezelfde soort die je in tuinen tegenkomt en die hier op Bollanda als tuinplant wordt behandeld, zoals beschreven bij [gewone vogelmelk](https://bollanda.nl/bolsoort/ornithogalum/assortiment/umbellatum).

De naam Star of Bethlehem verwijst naar de stervormige witte bloemen van deze soort. Die symbolische associatie verklaart deels waarom juist deze plant een plek in het systeem kreeg.

### De plek in de bekende noodformule

Star of Bethlehem is een van de bestanddelen van de bekende noodformule binnen het Bach-systeem. Die formule combineert vijf bloesems in één product, in sommige varianten aangevuld tot zes. Star of Bethlehem is daarbij een vast onderdeel.

Door deze noodformule is de naam veel bekender dan de plant zelf. Mensen kennen de combinatie vaak van de drogist, zonder te weten dat de bron een tuinbol is.

## Van tuinbol tot flesje

Het product is kant-en-klaar verkrijgbaar bij drogist en apotheek, meestal als druppels of spray. Het wordt industrieel bereid uit de bloemen en niet thuis uit de bol gemaakt. Dat onderscheid is belangrijk om twee redenen, die hieronder aan bod komen.

De gebruiker koopt dus een afgewerkt, sterk verdund preparaat. De rauwe plant en het bereide product zijn fundamenteel verschillende dingen.

### Dezelfde plant, een ander product

Het bereide preparaat is sterk verdund en bevat in die vorm niet de werkzame plantenstoffen in hun oorspronkelijke concentratie. De rauwe bol is iets heel anders: die is giftig en niet geschikt voor consumptie of zelfbereiding. De volledige risico's van de plant staan beschreven in het artikel over de [problemen met vogelmelk](https://bollanda.nl/bolsoort/ornithogalum/probleem).

Wie de plant in de tuin heeft, mag dus niet de conclusie trekken dat de bol veilig is om mee te experimenteren. Het flesje uit de winkel en de bol in de border horen niet door elkaar gehaald te worden.

## Wat zegt de wetenschap?

De werkzaamheid van Bach-bloesemremedies is in wetenschappelijk onderzoek niet aangetoond boven placebo. Onderzoekers schrijven gerapporteerde effecten doorgaans toe aan het placebo-effect. Dit artikel brengt dat neutraal, zonder het product aan te raden of af te raden.

Wie hier waarde aan hecht, doet dat vanuit persoonlijke voorkeur. Het is goed om te weten dat een aangetoonde werking ontbreekt, zodat de keuze op een feitelijke basis rust.

## Veilig omgaan met plant en product

Dit artikel vervangt geen medisch advies. Bij gezondheidsklachten raadpleeg je een arts, en je gebruikt het bereide product volgens de aanwijzingen op de verpakking. De giftigheid van de tuinplant valt los van het verdunde preparaat en hoort serieus genomen te worden, zoals geldt voor meer [giftige bloembollen](https://bollanda.nl/probleem/giftig).

Houd de plant in de tuin buiten bereik van huisdieren en kinderen, en bewaar het bereide product zoals elk huishoudelijk middel veilig opgeborgen. Zo combineer je een feitelijk begrip van de bloesem met verstandig gebruik van zowel de plant als het flesje.