# De beste rooivork voor bloembollen

Het rooien van bloembollen gaat vaak mis met een schep: je steekt er zo doorheen, en een beschadigde bol gaat in de bewaring snel rotten. Een vork laat de bol heel en is daarom de logische keuze. Er bestaan verschillende vorken, van een brede spitvork voor dahliakluiten tot een smal handvorkje voor kleine bollen. Dit artikel gaat over het gereedschap, niet over het rooiproces zelf. Na het lezen kies je de juiste vork voor jouw bollen en knollen.

## Waarom een vork beter is dan een schep

Een vork onderscheidt zich van een schep door de open tanden, die langs de bol heen glijden in plaats van erdoorheen. Daardoor til je een hele pol los zonder dat je het scherpe blad door knollen of bollen steekt. Voor wie zijn oogst gezond wil houden, maakt dat gereedschap een verrassend groot verschil.

### Minder doorsteken en kneuzen

Met een schep snijd je al snel een bol doormidden, zeker als je niet precies weet waar de pol zit. De tanden van een vork verdelen de druk over een breder vlak en kneuzen de bol veel minder. Heb je net na de bloei besloten dat je gaat rooien, dan bepaal je eerst of je bollen wel uit de grond moeten, want de verzorging van [bloembollen na de bloei](https://bollanda.nl/verzorging/na-bloei) verschilt per soort.

### Lager risico op rot bij de bewaring

Een gave bol gaat langer mee, want elke beschadiging is een toegangspoort voor schimmels. Bij het [bewaren van bloembollen](https://bollanda.nl/bewaren) gaan juist de gekneusde en aangesneden exemplaren als eerste rotten. Een vork beperkt die schade en verhoogt zo het aantal bollen dat de winter goed doorkomt.

## Welke typen rooivorken zijn er?

Er is niet één ideale vork voor alle bollen. De juiste keuze hangt af van de grootte van de knol, de hoeveelheid die je rooit en of je staand of gehurkt werkt. De onderstaande beschrijvingen behandelen de drie typen die voor bloembollen het meest van pas komen.

### Spitvork en rooivork met lange steel

Een spitvork met lange steel is de werkpaardvariant voor grotere kluiten en grotere oppervlakken. Je werkt er staand mee, wat prettig is voor je rug bij veel bollen. Voor zomerbollen die je verplicht moet rooien, zoals [gladiolen](https://bollanda.nl/bolsoort/gladiolus) en [knolbegonia](https://bollanda.nl/bolsoort/begonia), is dit vaak het handigste gereedschap.

### Handvork voor pot en kleine bollen

In een pot of een klein borderhoekje is een lange spitvork onhandig. Een handvork geeft je daar de controle om dicht bij de pol te werken zonder de buren te raken. Ook bij optioneel te rooien soorten zoals [iris](https://bollanda.nl/bolsoort/iris) is een handvork prettig wanneer je maar een paar pollen wilt lichten.

### De smalle bollenvork

Een smalle bollenvork heeft dichter bij elkaar staande tanden en een smaller blad. Daarmee dring je tussen kleine bollen door zonder ze te spietsen. Dit type is ideaal voor wie netjes wil rooien in een dichtbeplante border.

## Tandvorm en tandafstand

De tanden bepalen voor een groot deel hoe goed een vork bij jouw bollen past. Brede, ver uit elkaar staande tanden pakken grote kluiten, terwijl smalle, dicht opeen staande tanden de kleine bollen vasthouden. De afstand tussen de tanden is dus minstens zo belangrijk als de lengte van de steel.

### Breed voor grote knollen

Grote knollen vragen om robuuste tanden die de hele kluit in één keer optillen. Een [dahlia](https://bollanda.nl/bolsoort/dahlia) vormt zo'n forse knolkluit die je verplicht rooit voor de winter. Ook [canna](https://bollanda.nl/bolsoort/canna) vormt brede wortelstokken die je het best met een stevige vork met brede tanden licht.

### Smal voor kleine bollen

Kleine bollen glippen tussen brede tanden door en raken alsnog beschadigd. Een vork met smalle tanddelingen houdt ze beter bijeen en helpt je de hele pol in één beweging boven te halen. Werk je in een border met veel kleine bollen, dan voorkomt deze tandvorm onnodig zoeken in de losse grond.

## Materiaal, steellengte en rugvriendelijk werken

Naast de tanden bepalen het materiaal en de steel hoe prettig een vork werkt. Roestvast staal of gecoat staal gaat lang mee en laat zich makkelijk schoonmaken. Een geharde stalen vork buigt niet door in zware grond, wat scheelt bij stug rooiwerk.

De steellengte stem je af op je lengte en op de manier waarop je werkt. Een lange steel laat je staand werken en spaart je rug bij grotere oppervlakken, terwijl een korte steel meer controle geeft bij precisiewerk dicht bij de grond. Voor wie veel bollen rooit, weegt rugvriendelijk werken zwaar mee in de keuze.

Let ook op het gewicht: een te zware vork werkt vermoeiend, een te lichte buigt door in klei. Een goede balans tussen stevigheid en gewicht maakt het verschil tijdens een lange rooidag.

## De rooitechniek in het kort

Het gereedschap doet pas zijn werk met de juiste techniek. Je steekt ruim om de pol heen en wrikt de bollen omhoog in plaats van ze aan het loof omhoog te trekken. Het [rooien van bloembollen](https://bollanda.nl/bewaren/rooien) gaat stap voor stap, waarbij je elke pol rustig loswrikt.

### Ruim om de pol steken en optillen

Steek de vork minimaal een handbreedte van de plant in de grond, zodat je onder de bollen uitkomt. Til vervolgens de hele kluit grond met bollen omhoog en haal de bollen er met de hand uit. Laat je het [loof](https://bollanda.nl/verzorging/loof) eerst geel worden en afsterven, dan zijn de bollen voldoende uitgerijpt om te rooien.

## Gereedschap schoonmaken en ontsmetten

Een schone vork is een onderschat stuk ziektepreventie. Schimmels en bacteriën reizen makkelijk mee op aanklevende grond van de ene plek naar de andere. Maak je vork daarom na elke rooibeurt grondig schoon en ontsmet hem tussen verschillende plekken of partijen.

Droog het gereedschap goed af om roest te voorkomen en berg het op een droge plaats op. Zo blijft de vork scherp en gaat hij vele seizoenen mee. De gerooide bollen droog je daarna en sla je luchtig op in [bollenkistjes en bewaarbakken](https://bollanda.nl/benodigdheden/bewaarkist), die genoeg ventilatie geven.
