# Agapanthus problemen: bloeiweigering, galmug en wortelrot De grootste teleurstelling bij agapanthus is een plant die wel groeit, maar geen bloemen geeft. Dat heeft bijna altijd een combinatie van oorzaken, van een te ruime pot tot te veel stikstof of te weinig zon. Daarnaast kunnen wortelrot, een nieuwe galmug en wat slakken voor zorgen. In dit artikel vind je per probleem de oorzaak en de oplossing, zodat je gericht kunt ingrijpen. ## Waarom bloeit mijn agapanthus niet? Niet-bloeien is hét probleem bij agapanthus en is zelden terug te voeren op één oorzaak. Meestal werken meerdere factoren samen, die je stuk voor stuk kunt nalopen. De drie subsecties hieronder behandelen de meest voorkomende combinaties. ### Te ruime pot of te veel stikstof Agapanthus bloeit het rijkst wanneer de wortels de pot stevig vullen en licht beklemd zitten. Staat de plant in een te grote pot of een te ruim plantgat, dan steekt hij eerst al zijn energie in wortelgroei en bladmassa in plaats van bloemen. Verpot daarom pas wanneer de plant letterlijk uit de pot barst. Een tweede veelgemaakte fout is te veel stikstof. Agapanthus heeft juist een lage stikstof- en hoge kaliumbehoefte, met een ideale verhouding van NPK 7-14-28. Wie te gul met stikstofrijke mest strooit, krijgt veel blad en weinig bloem. De juiste voeding en dosering horen bij het correct [agapanthus verzorgen](https://bollanda.nl/bolsoort/agapanthus/verzorging). ### Te weinig zon of recent gesplitst Agapanthus is een echte zonaanbidder die minimaal 6 uur direct zonlicht per dag nodig heeft. Op een te schaduwrijke plek vormt de plant wel blad, maar blijven bloemstelen achterwege. Verplaats een potplant in dat geval naar de zonnigste plek die je hebt. Heb je de plant onlangs gescheurd, dan is uitblijvende bloei juist normaal. Na het splitsen herstelt de wortelstok zich eerst, waardoor de bloei een jaar kan overslaan. Geef de plant dan simpelweg de tijd om opnieuw aan te sterken. ### Te jong of te warm overwinterd Een agapanthus die uit zaad is opgekweekt, heeft tijd nodig voordat hij voor het eerst bloeit. Reken op 2 tot 5 jaar voordat een zaailing zijn eerste bloemscherm laat zien. Geduld is hier de enige oplossing. Veel bloeiproblemen ontstaan ook door een te warme overwintering. Agapanthus heeft een koele rustperiode nodig om bloemknoppen aan te leggen, en in een verwarmde woonkamer blijft die prikkel uit. Een juiste temperatuur tijdens het [overwinteren van agapanthus](https://bollanda.nl/bolsoort/agapanthus/overwinteren) helpt de plant gezond door de winter. De algemene oorzaken van [bloembollen die niet bloeien](https://bollanda.nl/probleem/niet-bloeien) verklaren welke andere factoren bloei tegenhouden. ## Wortelrot herkennen en voorkomen Wortelrot is het meest serieuze probleem bij agapanthus en kan de plant volledig fataal worden. Het ontstaat vrijwel altijd bij wateroverlast en slechte drainage, waarbij schimmels als Fusarium en Pythium toeslaan. De plant valt om, de bladeren verkleuren geel en de basis van de wortelstok voelt zacht en papperig aan. Preventie draait volledig om drainage. Zorg voor potten met gaten onderin, een drainagelaag van hydrokorrels en een potgrondmengsel met flink wat grof zand. In de volle grond verbeter je zware klei met zand of grind voordat je plant. De verwekkers [Fusarium](https://bollanda.nl/probleem/ziekte/fusarium) en [Pythium](https://bollanda.nl/probleem/ziekte/pythium) zijn de schimmels die deze rot veroorzaken. Er bestaat geen curatieve behandeling als de rot eenmaal diep zit. Snijd bij beginnende aantasting de aangetaste delen weg, laat de wortelstok opdrogen en plant in verse, goed doorlatende grond. Voorkomen blijft echter veruit het belangrijkst. ## De agapanthus-galmug: een nieuw probleem De agapanthus-galmug (*Enigmadiplosis agapanthi*) is een relatief nieuwe plaag die specifiek deze soort treft. De mug is afkomstig uit Zuid-Afrika, dook in 2014 op in het Verenigd Koninkrijk en is sindsdien in opmars in Europa. De kleine larven leven in de bloemknoppen en vervormen ze, waardoor de knoppen bruin verkleuren en niet meer opengaan. Voor deze plaag is geen chemische bestrijding beschikbaar. De enige effectieve aanpak is mechanisch: verwijder aangetaste bloemhoofden zodra je ze opmerkt en vernietig ze. Gooi het materiaal bij het restafval en composteer het niet, want zo voorkom je dat de larven zich verder ontwikkelen en de plaag zich uitbreidt. Controleer bij verdachte knoppen of er kleine larven in zitten. Vroeg ingrijpen beperkt de schade in de volgende jaren aanzienlijk. ## Schimmelziekten op het blad Naast wortelrot kan agapanthus ook last krijgen van schimmels op het blad. Grijsschimmel (*Botrytis cinerea*) heeft een matig risico en slaat vooral toe bij koel, vochtig weer en slechte ventilatie. Daarnaast komen bladvlekkenziekten als Phomopsis en Cercospora voor, en rode bladvlekken door Stagonospora, die zich tonen als rood-bruine strepen op het blad. De onderstaande lijst bevat de 3 belangrijkste maatregelen tegen schimmels op het blad van agapanthus. - **Goede ventilatie**: plant niet te dicht op elkaar, zodat blad snel opdroogt na regen. - **Bovenberegening vermijden**: giet bij voorkeur aan de voet en houd het blad droog. - **Aangetast blad verwijderen**: knip zieke bladeren weg en ruim ze op om verspreiding te beperken. De meeste bladschimmels zijn cosmetisch en bedreigen een gezonde plant zelden. De verschillende [ziekten bij bloembollen](https://bollanda.nl/probleem/ziekte) laten zien welke schimmels bollen en bolgewassen breder treffen. ## Plagen bij agapanthus Naast de galmug zijn er enkele insecten en weekdieren die agapanthus belagen. Ze veroorzaken zelden blijvende schade, maar kunnen het blad en de bloei wel ontsieren. De veelvoorkomende [plagen bij bloembollen](https://bollanda.nl/probleem/plaag) geven een goed beeld van de belagers die je kunt tegenkomen. ### Slakken Slakken vormen een hoog risico, vooral bij jong, mals blad in het voorjaar. Ze vreten gaten en hele bladranden weg, waardoor de plant er gehavend uitziet en trager groeit. Vroeg in het seizoen, wanneer het nieuwe blad net opkomt, is de plant het kwetsbaarst. Je houdt slakken op afstand met een koperband rond de pot, biervallen of slakkenkorrels op ijzerfosfaatbasis. De algemene aanpak tegen [slakken bij bloembollen](https://bollanda.nl/probleem/plaag/slak) werkt ook goed tegen deze weekdieren. ### Blad- en wolluis Bladluis veroorzaakt zuigschade en geelverkleuring, vooral op jonge scheuten en knoppen. Wolluis herken je aan witte, pluizige klonten in de bladoksels en op de wortelstok. Beide plagen zwakken de plant af en kunnen honingdauw met roetdauw veroorzaken. Behandel een aantasting met insecticidezeep en herhaal de behandeling na enkele dagen. Bij een lichte aantasting kun je de luizen ook met de hand of een sterke waterstraal verwijderen. ## Gele of bruine bladeren: wat is er aan de hand? Gele of bruine bladeren hebben verschillende oorzaken die je goed uit elkaar moet houden. Bij een potplant wijst geel blad vaak op overwatering en het begin van wortelrot, zeker als de basis zacht aanvoelt. Een voedingstekort geeft eveneens fletse, gelige bladeren, maar dan zonder rotte basis. Bij bladverliezende cultivars is geel en daarna bruin wordend blad in het najaar juist volkomen normaal. Deze typen sterven bovengronds af en de wortelstok overleeft ondergronds. Knip dat afstervende blad pas weg als het volledig verdord is. Vorstschade geeft een ander beeld: na een strenge winter kan het blad bovengronds zwart en slap worden, terwijl de kroon meestal overleeft en in het voorjaar opnieuw uitloopt. Het herkennen en beperken van [vorstschade bij bloembollen](https://bollanda.nl/probleem/vorst) helpt je de schade in de hand te houden. ## Vruchtwisseling binnen de amaryllisfamilie Agapanthus hoort tot de amaryllisfamilie (Amaryllidaceae) en deelt bodemziekten met zijn familiegenoten. Plant agapanthus daarom niet op een plek waar onlangs een andere soort uit deze familie stond, om gedeelde schimmels en aaltjes geen kans te geven. De onderstaande lijst bevat de belangrijkste familiegenoten van agapanthus waarmee je rekening houdt bij vruchtwisseling. - **[Narcis](https://bollanda.nl/bolsoort/narcissus)**: een veelgeplante familiegenoot die Fusarium en aaltjes kan achterlaten in de grond. - **[Amaryllis](https://bollanda.nl/bolsoort/hippeastrum)**: deelt dezelfde familie en bodemziekten met agapanthus. - **[Nerine](https://bollanda.nl/bolsoort/nerine)**: net als agapanthus gevoelig voor verwante bodempathogenen. Naast deze drie horen ook sneeuwklokje, sierui, narcisklokje en voorjaarsster tot dezelfde familie. Houd na een van deze soorten minimaal 3 tot 5 jaar rust voordat je opnieuw agapanthus op dezelfde plek zet.