# Pythium: wortelrot bij bloembollen

Slappe, achterblijvende planten op natte grond wijzen vaak op Pythium, een schimmelziekte die de wortels en de bolbasis laat wegrotten. De ziekte gedijt bij overwatering en slecht doorlatende grond, en kan in principe elk bolgewas treffen. De oplossing ligt vooral in de grond en de watergift: goede drainage en niet te veel gieten houden de schimmel onder controle.

## Wat is Pythium?

Pythium is een groep bodemschimmels die wortelrot veroorzaakt bij vochtige, slecht doorlatende grond. De schimmel verspreidt zich door water en valt de fijne wortels en de basis van de bol aan, waardoor de plant geen voeding en vocht meer kan opnemen.

De schimmel leeft van nature in vrijwel elke tuinbodem, maar wordt pas een probleem wanneer de grond te lang nat blijft. Onder die omstandigheden vermenigvuldigt Pythium zich snel en tast hij gezonde wortels aan.

## Hoe herken je wortelrot?

De schade begint onder de grond en wordt pas later bovengronds zichtbaar. Typisch zijn slappe planten die in groei achterblijven, geel of dof blad, en wortels die zacht en waterig aanvoelen. Trek je een aangetaste plant op, dan komt de buitenste laag van de wortels er vaak als een slijmerig velletje af.

De bolbasis kan zacht en waterig wegrotten, wat lijkt op andere rotziekten. Het waterige, zachte karakter onderscheidt Pythium van de drogere, zure [bolrot door Fusarium](https://bollanda.nl/probleem/ziekte/fusarium), die een herkenbare zure geur en witroze schimmel geeft. De onderstaande lijst bevat de 3 belangrijkste symptomen van Pythium bij bloembollen.

- **Slappe, achterblijvende planten**: de plant groeit nauwelijks en blijft klein, ondanks een normale standplaats.
- **Waterig, zacht wortelrot**: de fijne wortels worden bruin, glazig en glibberig.
- **Zachte bolbasis**: de onderkant van de bol rot waterig weg, waardoor de plant losraakt.

## Waarom natte grond de oorzaak is

Pythium heeft water nodig om zich te verspreiden, want de schimmel maakt beweeglijke sporen die door vochtige grond zwemmen. In een goed doorlatende bodem droogt de toplaag tussen buien op en krijgt de schimmel weinig kans, maar in natte grond blijft hij actief.

Vooral zware, dichte bodems houden water vast en raken makkelijk verzadigd. Op een [zware kleigrond](https://bollanda.nl/locatie/bodem/kleigrond) en in potten zonder goede afvoer staat het water langer rond de bol, precies de omstandigheden waar Pythium van profiteert.

Ook overwatering door de tuinier zelf speelt een grote rol. Bollen die in dormantie of in een koele periode te veel water krijgen, staan in feite continu in een vochtige laag waarin de schimmel gedijt.

## Welke soorten lopen risico?

Pythium kan vrijwel alle bolgewassen treffen, maar sommige soorten zijn extra kwetsbaar voor wortelrot. Dat geldt met name voor bollen en knollen die slecht tegen natte voeten kunnen. De onderstaande tabel toont de bolsoorten met het hoogste risico op wortelrot door Pythium.

| Soort       | Type | Risicofactor                |
| ----------- | ---- | --------------------------- |
| Tulp        | Bol  | Hoog risico bij natte grond |
| Hyacint     | Bol  | Gevoelig voor wortelrot     |
| Knolbegonia | Knol | Zeer gevoelig in pot        |
| Cyclaam     | Knol | Gevoelig bij overwatering   |

Bij [tulpen herken je de zwakke plekken](https://bollanda.nl/bolsoort/tulipa/probleem) snel aan wegblijvende of slappe planten op een natte plek. Ook [hyacinten zijn vatbaar voor wortelrot](https://bollanda.nl/bolsoort/hyacinthus/probleem) wanneer de grond te lang verzadigd blijft. Bij de [knolbegonia](https://bollanda.nl/bolsoort/begonia/probleem) en de [cyclaam](https://bollanda.nl/bolsoort/cyclamen/probleem) ligt het risico vooral in potten met te veel water en te weinig afvoer.

## De aanpak: drainage en juiste watergift

Omdat Pythium rechtstreeks voortkomt uit te natte omstandigheden, draait de bestrijding om het droger houden van de bodem. Curatieve middelen zijn voor de hobbytuinier nauwelijks beschikbaar, dus voorkomen is hier echt de hele aanpak.

### Drainage en verse potgrond

Goede afvoer van overtollig water is de belangrijkste maatregel tegen wortelrot. Een goede [drainage](https://bollanda.nl/verzorging/potgrond/drainage) zorgt dat de grond rond de bol tussen buien kan opdrogen, zodat de schimmel weinig kans krijgt.

Voor containers gebruik je altijd verse potgrond met een ruime waterafvoer onderin de pot. Compostschors in het mengsel onderdrukt Pythium en helpt de bodem luchtig te houden, terwijl drainagegaten in de bodem voorkomen dat water onderin blijft staan.

### Niet overgieten

De meest voorkomende oorzaak van Pythium is simpelweg te veel water geven. Houd je [watergift](https://bollanda.nl/verzorging/water) afgestemd op de behoefte van de soort en het seizoen, en laat de toplaag tussen beurten licht opdrogen.

Geef bollen in rust of in een koele periode juist weinig water, want dan verdampt er nauwelijks vocht en blijft de grond snel te nat. Zo voorkom je dat de wortels continu in een verzadigde laag staan en geef je Pythium geen voet aan de grond.