# Canna problemen: cannavirus, slakken en niet-bloeien De meeste problemen bij canna zijn goed op te lossen, mits je ze op tijd herkent. Cannavirus is het enige echt onomkeerbare probleem, terwijl slakken en niet-bloeien juist met de juiste aanpak te verhelpen zijn. Canna is ondanks de gelijkende naam niet giftig en moet niet verward worden met de wel giftige calla. In dit artikel zie je wat er aan de hand is en wat je eraan kunt doen. ## Cannavirus: het grootste risico Cannavirus is het belangrijkste en meest gevreesde probleem bij canna, omdat er geen behandeling voor bestaat. Het gaat om twee virussen die vaak samen voorkomen: het Canna Yellow Mottle Virus en het Canna Yellow Streak Virus. Beide tasten het blad aan en zwakken de plant blijvend af. ### De symptomen herkennen De eerste tekenen zie je vooral op het blad. Vroege herkenning helpt om verspreiding naar gezonde planten te voorkomen. De onderstaande lijst bevat de 3 belangrijkste symptomen van cannavirus bij bloembollen en bolgewassen. - **Gele strepen**: lange gele lijnen die parallel aan de bladnerven lopen, het duidelijkste teken van het streak-virus. - **Mozaïekpatroon**: onregelmatige lichte en donkere vlekken over het bladoppervlak. - **Misvormd blad**: bladeren die gerimpeld, ingesnoerd of vervormd uitgroeien en een zwakke, gedrongen plant. ### Hoe het virus zich verspreidt Het virus verspreidt zich op twee manieren. Bladluizen brengen het van plant naar plant over, en besmette wortelstokken dragen het virus al in zich op het moment van aankoop. Daardoor kan een nieuw gekochte canna onbedoeld al ziek zijn. Omdat het virus in de wortelstok zit, neem je het ongemerkt mee bij vermeerdering. Zorgvuldige inkoop en het monitoren van bladluizen zijn dus de kern van de preventie. ### Aanpak en preventie Voor cannavirus bestaat geen genezing. De enige verstandige stap is de hele plant verwijderen en vernietigen, dus niet op de composthoop gooien, om verdere besmetting te voorkomen. Voorkomen begint bij betrouwbare inkoop van gezonde wortelstokken; let bij het [kopen van canna](https://bollanda.nl/bolsoort/canna/koopgids) op stevige, gezonde knollen zonder vergeelde stengels. Houd daarnaast bladluizen in de gaten, want zij zijn de belangrijkste overbrengers. ## Slakken op jong blad Slakken vormen het tweede grote risico bij canna en richten vooral in het voorjaar schade aan. Het jonge, malse blad en de opkomende scheuten worden graag aangevreten, soms voordat de plant goed boven de grond staat. Slakken bij bloembollen zijn op meerdere manieren te bestrijden, zoals beschreven bij de aanpak van [slakken](https://bollanda.nl/probleem/plaag/slak). Een koperband rond pot of plantvak houdt slakken tegen, en biervallen vangen ze weg. Slakkenkorrels op basis van ijzerfosfaat zijn een effectief alternatief dat veiliger is voor andere dieren in de tuin. ## Waarom bloeit mijn canna niet? Een canna die wel blad maakt maar niet bloeit, is een veelgestelde vraag met meerdere mogelijke oorzaken. Vaak ligt het aan onvoldoende warmte of zon, want canna heeft minimaal zes tot acht uur volle zon per dag nodig. Het algemene overzicht van [niet-bloeien](https://bollanda.nl/probleem/niet-bloeien) helpt om je situatie te plaatsen. De onderstaande lijst bevat de 5 meest voorkomende oorzaken waarom canna als bolgewas niet wil bloeien. - **Te koud weer of een te koude bodem**: canna komt traag op gang bij lage temperaturen en blijft dan in blad. - **Te weinig zon**: op een schaduwrijke plek bloeit canna slecht of helemaal niet. - **Te veel stikstof**: een overmaat aan stikstof stuurt de plant naar blad in plaats van bloei. - **Een te kleine of te oude wortelstok**: kleine delen of jaren niet gedeelde wortelstokken bloeien minder rijk. - **Een te kort groeiseizoen zonder voortrekken**: zonder voortrekken in maart en april komt de bloei in een kort seizoen niet op tijd. Door de canna [voor te trekken](https://bollanda.nl/bolsoort/canna/planten) en op een warme, zonnige plek te zetten, los je de meeste van deze oorzaken in één keer op. ## Schimmels en rot bij canna Schimmels en rot spelen vooral bij vochtige omstandigheden en tijdens de bewaring. Goede drainage en een niet te natte standplaats zijn de beste preventie. ### Grauwe schimmel en Botrytis Grauwe schimmel (Botrytis cinerea) is een algemene schimmel die bij vochtig, koel weer toeslaat. Je herkent het aan een grijsbruin schimmelpluis op uitgebloeide bloemen en aangetast blad. Het tijdig wegknippen van uitgebloeide bloemen vermindert de kans aanzienlijk. ### Wortel- en rhizoomrot (Fusarium en Pythium) Fusarium veroorzaakt rhizoomrot en Pythium leidt tot wortelrot, beide bij natte, slecht doorlatende grond. De wortelstok wordt dan zacht en papperig en de plant zakt in. Een goede [drainage](https://bollanda.nl/verzorging/potgrond/drainage) en een doorlatende bodem zijn essentieel, en het algemene overzicht van [schimmelziekten](https://bollanda.nl/probleem/ziekte) geeft meer achtergrond bij rotvorming. ### Overige schimmels en bacterierot Naast Fusarium en Pythium kan canna last krijgen van Penicillium (bewaarrot), Rhizoctonia en bacterieel natrot. Deze problemen ontstaan vrijwel altijd door een te natte omgeving of beschadigde wortelstokken. Behandel de wortelstok daarom voorzichtig en zorg voor droge, geventileerde bewaaromstandigheden. ## Plagen en knaagdieren Naast slakken hebben enkele andere dieren het op canna voorzien. Een vroege herkenning beperkt de schade. Het algemene overzicht van [plagen](https://bollanda.nl/probleem/plaag) helpt om de boosdoener te bepalen. ### Trips Trips is een klein zuigend insect dat zilverachtige vlekken en sprenkels op blad en bloem achterlaat. Bij een lichte aantasting blijft de schade cosmetisch, maar een zware populatie verzwakt de plant. Houd het gewas in de gaten en grijp in zodra je de typische zilverglans ziet. ### Muizen en woelmuizen Muizen en woelmuizen vreten vooral tijdens de bewaring aan de opgeslagen wortelstokken. Bewaar de wortelstokken daarom in een afgesloten ruimte waar knaagdieren niet bij kunnen, en controleer ze regelmatig op vraatschade. ## Gele bladeren en vorstschade Gele of bruine bladeren hebben uiteenlopende oorzaken, van te veel water tot een tekort aan voeding. Vaak verdwijnt het probleem zodra de standplaats en de [watergift](https://bollanda.nl/bolsoort/canna/verzorging) op orde zijn. Een plotselinge verkleuring na een koude nacht wijst meestal op vorstschade. Canna is hypergevoelig voor vorst en wordt bovengronds zwart zodra de eerste nachtvorst komt. Goed nieuws: de wortelstok kan dit overleven, mits je hem na het rooien droog en vorstvrij wegzet. Het overzicht van [vorstschade](https://bollanda.nl/probleem/vorst) legt uit hoe je vorstgevoelige soorten beschermt. ## Is canna giftig? Canna is niet giftig. Volgens de ASPCA is de plant non-toxic voor honden, katten en paarden, en ook voor mensen levert canna geen risico op. Sterker nog, de soort C. edulis wordt al millennia als zetmeelgewas geteeld in Zuid-Amerika. Canna behoort tot de vijf bolgewassen die als kindveilig worden geclassificeerd, samen met [dahlia](https://bollanda.nl/bolsoort/dahlia), [freesia](https://bollanda.nl/bolsoort/freesia), [druifhyacint](https://bollanda.nl/bolsoort/muscari) en [camassia](https://bollanda.nl/bolsoort/camassia). Dat maakt canna een veilige keuze voor tuinen met spelende kinderen en huisdieren. Het volledige overzicht van [giftige bloembollen](https://bollanda.nl/probleem/giftig) zet de verschillen per soort op een rij. ### Niet verwarren met calla (Zantedeschia) De gelijkende namen canna en calla zorgen vaak voor verwarring, maar het zijn wezenlijk andere planten. [Calla](https://bollanda.nl/bolsoort/zantedeschia), botanisch Zantedeschia, is wel giftig: de plant bevat calciumoxalaat dat irritatie en pijn veroorzaakt. Identificeer bij twijfel dus altijd eerst welke plant je voor je hebt. Bij een vermoeden van vergiftiging bel je het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum via 088-755 8000. ## Vruchtwisseling: canna als solitaire rotatiepartner Canna behoort tot de familie Cannaceae, die in het vruchtwisselingsschema valt onder groep J: de solitaire families zonder directe familiegenoten. Daardoor deelt canna geen ziektecycli met andere bolgewassen en is hij juist een uitstekende rotatiepartner die familiegebonden problemen helpt doorbreken. Andere solitaire soorten zoals [knolbegonia](https://bollanda.nl/bolsoort/begonia) en [cyclaam](https://bollanda.nl/bolsoort/cyclamen) vallen in dezelfde categorie. Houd een rustperiode van 2 tot 4 jaar aan voordat je canna op dezelfde plek terugzet. Let daarbij wel op Sclerotinia sclerotiorum, een breedspectrumpathogeen die meerdere families kan aantasten en dus over de familiegrenzen heen actief blijft.