# Canna vermeerderen: wortelstokken scheuren en delen Canna vermeerderen is makkelijk en kost je niets, en je houdt er meer planten van je favoriete cultivar aan over. De aangewezen methode is wortelstokdeling, omdat die rasecht is en in hetzelfde seizoen weer bloeit. Dat werkt wezenlijk anders dan het splitsen van echte bollen, want je snijdt de wortelstok actief in stukken met groeipunten. Zaaien kan ook, maar levert geen identieke planten op. In dit artikel lees je stap voor stap hoe je een wortelstok deelt. ## Hoe vermeerder je canna? Canna laat zich op twee manieren vermeerderen, en de keuze bepaalt of je nieuwe planten precies op de moederplant lijken. Het [vermeerderen van bloembollen](https://bollanda.nl/verzorging/vermeerderen) volgt vaak een natuurlijk proces van dochterbolletjes, maar bij canna neem je zelf het mes ter hand. Gebruik alleen gezond uitgangsmateriaal en vermeerder nooit planten met tekenen van [cannavirus](https://bollanda.nl/bolsoort/canna/probleem). De twee routes verschillen sterk in resultaat. De onderstaande lijst bevat de 2 manieren om canna te vermeerderen. - **Wortelstokdeling**: makkelijk, hoge slagingskans, rasecht en met bloei in hetzelfde seizoen. - **Zaaien met scarificatie**: bewerkelijker, niet rasecht en alleen zinvol bij botanische soorten. Voor de meeste tuiniers is wortelstokdeling de logische keuze. Je behoudt de bladkleur, hoogte en bloemkleur van je cultivar, en je hoeft niet jaren te wachten op de eerste bloei. ## Wortelstokken scheuren en delen Wortelstokdeling is de primaire methode bij canna en is goed te doen voor beginners. De wortelstok van canna bestaat uit dikke, vlezige segmenten met daarop rode groeipunten, ook wel ogen genoemd. Door de wortelstok in stukken met minstens 1 tot 3 ogen te snijden, maak je van één plant er al snel meerdere. Het [planten van canna](https://bollanda.nl/bolsoort/canna/planten) gaat daarna net als bij gewone wortelstokken. ### Het beste moment om te delen Je deelt canna het best in het voorjaar of in de herfst. In het voorjaar (maart tot april) doe je dit tijdens het voortrekken, wanneer de groeipunten zwellen en duidelijk zichtbaar zijn. In de herfst (oktober) deel je de wortelstok meteen na het rooien, dat onderdeel is van het [verzorgen en overwinteren van canna](https://bollanda.nl/bolsoort/canna/verzorging). Een betrouwbare indicator is de aanwezigheid van rode groeipunten. Zijn die zichtbaar, dan weet je zeker dat elk deel kan uitlopen. Na de deling bloeit een goed deel doorgaans binnen 10 tot 12 weken in hetzelfde seizoen. ### Stap voor stap een wortelstok delen Het delen zelf is een kwestie van rustig en schoon werken. Werk met ontsmet gereedschap om ziekten te voorkomen en behandel de snijvlakken voor je verder gaat. De onderstaande lijst bevat de 5 stappen om een canna-wortelstok te delen. - **Rooien of inspecteren**: rooi de wortelstok na de eerste nachtvorst, of bekijk een opgeborgen wortelstok in maart tot april wanneer de knoppen zwellen. - **Groeipunten zoeken**: verwijder de grond en identificeer de ogen; elk deel moet minstens 1 tot 3 ogen bevatten, en 3 of meer geeft krachtigere planten. - **Snijden**: snijd met een schoon, ontsmet mes tussen de natuurlijke segmenten, zodat elk stuk wortels en ogen heeft. - **Snijvlakken behandelen**: laat de delen 1 tot 2 dagen indrogen en bestrijk de wonden met zwavelpoeder tegen rot. - **Planten of bewaren**: plant de delen in vochtige potgrond bij 21 graden, of bewaar ze bij herfstdeling vorstvrij bij 7 tot 10 graden en plant ze na de IJsheiligen buiten. Laat stukken die kleiner zijn dan één oog liggen, want die lopen niet uit. Sla ook de drogingsperiode niet over: een vers, vochtig snijvlak is een open deur voor rot. ### Herfstdeling of voorjaarsdeling Beide momenten werken, maar ze hebben elk hun eigen voordeel. Herfstdeling geeft je een langere drogingstijd, maar er is wel risico dat de delen tijdens de bewaring uitdrogen. Canna-wortelstokken zijn daar gevoeliger voor dan veel andere knollen, dus controle is belangrijk. Voorjaarsdeling heeft als groot pluspunt dat de groeipunten zichtbaar zwellen. Daardoor zie je precies waar de ogen zitten en kun je de stukken makkelijker op de juiste manier oriënteren. Twijfel je als beginner, dan is het voorjaar de veiligste keuze. ## Hoe vaak en hoeveel kun je delen? Voor de mooiste bloei deel je canna elke 3 tot 5 jaar. Een wortelstok die te lang ongedeeld in de grond of pot blijft, raakt verdicht en bloeit minder rijk. Delen is dus niet alleen vermeerderen, maar ook verjongen, wat goed past binnen de natuurlijke [levenscyclus van bloembollen](https://bollanda.nl/basis/levenscyclus). Hoeveel nieuwe planten je krijgt, hangt af van de grootte van de wortelstok. Gemiddeld lever je 2 tot 5 nieuwe planten op per moederplant. Snijd je te klein, dan blijft de bloei het eerste jaar achter; deel je royaler, dan slaan de stukken sneller aan en bloeien ze ruimer. ## Waarom delen verschilt van bolletjes splitsen Het vermeerderen van canna lijkt op het splitsen van bollen, maar is het niet. Bij echte bollen vormt de plant zelf dochterbolletjes die je voorzichtig losmaakt, een proces dat samenhangt met de [bouw van de bol](https://bollanda.nl/basis/anatomie). Daar hoef je dus niet te snijden, maar alleen te scheiden wat de natuur al heeft gevormd. Bij canna ligt dat anders, omdat je geen bol maar een wortelstok in handen hebt. Je snijdt de wortelstok actief in stukken, waarbij elk deel een eigen groeipunt moet hebben. Het verschil is wezenlijk: bij bollen oogst je natuurlijke afstammelingen, bij canna maak je zelf nieuwe planten door te delen. ## Scheuren of zaaien: welke methode kies je? De keuze tussen scheuren en zaaien draait om wat je wilt bereiken. Wil je snel identieke planten met behoud van je cultivar, dan is wortelstokdeling de juiste route. Het [zaaien van canna](https://bollanda.nl/bolsoort/canna/zaaien) is bewerkelijker, maar geschikt als je wilt experimenteren of een botanische soort wilt opkweken. Het grote verschil zit in de erfelijkheid. Zaad is niet rasecht, dus de nakomelingen variëren in bloem en blad, een principe dat samenhangt met het verschil tussen een cultivar en een zaailing zoals beschreven in de [classificatie van bloembollen](https://bollanda.nl/basis/classificatie). Veel moderne hybriden zetten bovendien geen kiemkrachtig zaad. Voor cultivar-behoud is delen daarom vrijwel altijd de betere keuze. ## Vermeerderen en kwekersrecht Vermeerderen voor eigen gebruik is doorgaans gewoon toegestaan. Wil je gedeelde planten verkopen of weggeven, dan is het goed te weten dat sommige cultivars beschermd zijn. Een AGM-onderscheiding en andere [keurmerken bij bloembollen](https://bollanda.nl/koopadvies/keurmerk) zeggen iets over kwaliteit, maar het kwekersrecht regelt apart wie een cultivar commercieel mag vermeerderen. Voor beschermde cultivars geldt dat doorverkoop een licentie vereist. Welke nieuwe of bijzondere canna's beschikbaar zijn, toont het [canna-assortiment](https://bollanda.nl/bolsoort/canna/assortiment). Houd je het bij je eigen tuin, dan kun je naar hartenlust delen en je favoriete canna's jaar na jaar uitbreiden.