# Eranthis x tubergenii: 'Guinea Gold' en 'Sachsengold'

Wie de allergrootste, diepst goudgele winterakoniet-bloemen zoekt, komt uit bij de hybride Eranthis x tubergenii. De bekendste cultivar, 'Guinea Gold', ontstond ooit bij de Haarlemse kwekerij Van Tubergen en is volledig steriel, waardoor hij zich niet via zaad verspreidt. De cultivar 'Sachsengold' vormt daarop een fertiel alternatief. Na dit artikel begrijp je wat deze hybride bijzonder maakt en waarom hij anders verspreidt dan de gewone winterakoniet.

## Eranthis x tubergenii in het kort

Eranthis x tubergenii is een kruising van winterakoniet (Eranthis hyemalis) en Eranthis cilicica, met de grootste bloemen van het hele geslacht. De cultivar 'Guinea Gold' heeft een [AGM-status](https://bollanda.nl/koopadvies/keurmerk/rhs-agm), een erkenning die staat voor betrouwbare tuinprestaties. De bloemen zijn diep glanzend goudgeel en meten 3 tot 4 cm, op stevige stelen van 8 tot 10 cm hoog.

Het blad is sterk bronsgroen, donkerder dan bij de gewone winterakoniet, wat de plant ook na de bloei een opvallend voorkomen geeft. De bloei valt in de late winter, doorgaans van januari tot maart. De onderstaande tabel toont de belangrijkste kenmerken van deze hybride winterakoniet.

| Kenmerk       | Waarde                               |
| ------------- | ------------------------------------ |
| Herkomst      | Hybride (E. hyemalis x E. cilicica)  |
| Hoogte        | 8 - 10 cm                            |
| Bloemgrootte  | 3 - 4 cm (grootste van het geslacht) |
| Kleur         | Diep glanzend goudgeel               |
| Blad          | Sterk bronsgroen                     |
| Bloeitijd     | Januari - maart                      |
| Zaadproductie | Geen ('Guinea Gold' is steriel)      |
| Verwildering  | Slecht (geen zelfuitzaai)            |

## 'Guinea Gold': de Haarlemse hybride

'Guinea Gold' is de bekendste vorm van Eranthis x tubergenii en draagt een uitgesproken Nederlands kweekverhaal met zich mee. De plant combineert de overvloedige bloei van de ene ouder met het fijnere blad van de andere, en levert daarmee de grootste en helderste bloemen binnen het geslacht.

### Ontstaan bij Van Tubergen

De cultivar ontstond bij de bekende Haarlemse bollenkwekerij Van Tubergen. Dat past in de lange traditie van de Nederlandse [bollensector](https://bollanda.nl/geschiedenis/sector), waarin kwekers eeuwenlang nieuwe variëteiten selecteerden en kruisten. Door beide ouders met elkaar te kruisen ontstond een vorm die noch op de ene, noch op de andere soort precies lijkt.

### Waarom 'Guinea Gold' steriel is

Als hybridekruising is 'Guinea Gold' volledig steriel. De plant maakt na de bloei wel zaaddozen aan, maar die zijn leeg: er zit geen kiemkrachtig zaad in. Daardoor verspreidt de cultivar zich niet via zaad en blijven dichte tapijten uit.

De enige manier om 'Guinea Gold' te vermeerderen is langzaam en vegetatief, via knoldeling in het voorjaar. Het [vermeerderen van winterakoniet](https://bollanda.nl/bolsoort/eranthis/vermeerderen) verloopt bij deze cultivar dus heel anders dan bij de zelfuitzaaiende soorten. Een betrouwbare authenticiteitstest is eenvoudig: zaait jouw 'Guinea Gold' zich wel uit, dan bezit je niet de echte kloon maar een zaailing van Eranthis x tubergenii.

## 'Sachsengold': het fertiele alternatief

Voor wie wel grote bloemen wil maar geen genoegen neemt met steriliteit, bestaat 'Sachsengold'. Deze cultivar ontstond uit 'Guinea Gold' door selectie van de veredelaar J. Raschke en produceert wel kiemkrachtig zaad. Daarmee combineert hij de forse, goudgele bloemen met de mogelijkheid om zich langzaam uit te zaaien.

De beschikbaarheid van 'Sachsengold' is voor de consument beperkt. De cultivar wordt vooral via de groothandel verhandeld en is in het reguliere tuinassortiment lastig te vinden.

## Voor wie is de hybride winterakoniet geschikt?

De hybride winterakoniet is een keuze voor liefhebbers die bewust voor een bepaald effect gaan. De onderstaande lijst bevat de 4 situaties waarin deze winterakoniet het meest tot zijn recht komt.

- **De grootste bloemen**: kies 'Guinea Gold' als je de allergrootste en diepst goudgele winterakoniet-bloemen wilt.
- **Een afgegrensde border**: de steriliteit van 'Guinea Gold' betekent dat de plant niet ongewenst uitzaait en netjes op zijn plek blijft.
- **Grote bloemen mét uitbreiding**: kies 'Sachsengold' als je forse bloemen wilt die zich toch langzaam mogen uitzaaien.
- **De verzamelaar**: deze hybride is een dankbare aanwinst voor wie het geslacht winterakoniet volledig wil verzamelen.

Voor het vormen van een uitgestrekt geel stinzentapijt is deze hybride juist minder geschikt, omdat 'Guinea Gold' zich niet via zaad uitbreidt.

## Beschikbaarheid en prijspositie

Eranthis x tubergenii is zeldzaam en vrijwel alleen bij gespecialiseerde aanbieders te vinden. Doordat winterakoniet uit droge verkoop vaak slecht aanslaat, wordt deze hybride bovendien meestal aangeboden als groeiende plant "in het groen", wat de slagingskans aanzienlijk verbetert. In de [koopgids voor winterakoniet](https://bollanda.nl/bolsoort/eranthis/koopgids) lees je hoe je tussen droge knollen, wasgedipte knollen en planten in het groen kiest.

Waar de gewone winterakoniet doorgaans tussen €0,23 en €0,80 per knol kost, ligt de hybride duidelijk hoger. Die meerprijs is een direct gevolg van de steriliteit: omdat 'Guinea Gold' alleen via trage knoldeling te vermeerderen is, blijft het aanbod klein en de prijs navenant hoog.