# Naald van Cleopatra soorten en variëteiten Het assortiment van de Naald van Cleopatra (Eremurus) lijkt op het eerste gezicht verwarrend door de mix van wilde soorten, hybridengroepen en losse cultivarnamen. Toch volgt het overzicht een logische opbouw in twee niveaus: eerst drie wilde soorten en drie hybridengroepen, en daarbinnen de individuele cultivars. Het grootste deel van het aanbod bestaat uit Nederlandse Ruiter-hybriden, en slechts een handvol planten dragen een tuinkeurmerk. Na dit artikel weet je precies welke soort of cultivar past bij de hoogte, kleur en bloeitijd die jij voor ogen hebt. ## Hoe het Eremurus-assortiment is opgebouwd Het aanbod van de Naald van Cleopatra valt uiteen in twee duidelijke lagen. De wilde soorten vormen de botanische basis, en de hybridengroepen zijn de gekweekte kruisingen die daaruit zijn ontstaan. ### Twee niveaus: wilde soorten en hybridengroepen De meeste tuiniers kopen geen wilde soort maar een gekweekte cultivar uit een hybridengroep. De [classificatie van bolgewassen](https://bollanda.nl/basis/classificatie) verklaart het verschil tussen een soort, een hybride en een cultivar, wat helpt om de namen op het etiket te begrijpen. In dit artikel behandelen we eerst de drie wilde soorten, daarna de drie hybridengroepen en tot slot de bekendste cultivars. Zo bouw je stap voor stap een compleet beeld op van het hele assortiment. ## De drie wilde soorten Het geslacht Eremurus telt 59 erkende soorten, maar in de Nederlandse handel zie je er vooral drie. Ze verschillen sterk in hoogte, kleur en bloeitijd, en ze leggen samen de basis voor alle gekweekte vormen. ### Eremurus robustus, de reus Deze soort is met 250 tot 300 cm de hoogste van allemaal en torent als een verticaal sculpturaal accent boven de border uit. De [reus onder de Naald van Cleopatra](https://bollanda.nl/bolsoort/eremurus/assortiment/robustus) draagt zacht perzikroze bloemen die verbleken naar wit, met oranje meeldraden, en bloeit in juni en juli. De bloeiaar kan 90 tot 120 cm lang worden en telt tot 800 bloempjes. E. robustus draagt de RHS Award of Garden Merit. Door de hoogte vraagt de soort wel om een beschutte plek en op winderige plaatsen om staking. De prijs ligt in het hogere deel van de marge voor Naald van Cleopatra, doorgaans richting €6,95 - €9,00 per wortelkluwen. ### Eremurus himalaicus, de vroege witte E. himalaicus is de vroegst bloeiende soort en kleurt zuiver wit met oranje meeldraden. De [vroegbloeiende witte reus](https://bollanda.nl/bolsoort/eremurus/assortiment/himalaicus) wordt 150 tot 250 cm hoog, is licht geurend en heeft heldergroen blad. De bloei begint al eind mei. Juist die vroege bloei maakt de soort gevoeliger voor late nachtvorst dan de andere. De prijs ligt vergelijkbaar met E. robustus, rond €2,25 - €10,00 per wortelkluwen. ### Eremurus stenophyllus, de compacte gele Met 100 tot 150 cm is dit de meest compacte soort, geschikt voor kleinere en windrijke tuinen. De [compacte gele soort](https://bollanda.nl/bolsoort/eremurus/assortiment/stenophyllus) bloeit helder geel en verkleurt naar oranje-amber, met smal blad en bloei in juni en juli. E. stenophyllus draagt eveneens de RHS Award of Garden Merit en is bovendien de sleutelouder van vrijwel alle hybriden. De prijs valt in het middensegment, doorgaans €3,00 - €6,00 per stuk. ## De drie hybridengroepen Naast de wilde soorten bestaat het assortiment uit gekweekte kruisingen, ingedeeld in drie groepen. Ze verschillen in herkomst, ouderdom en bekendheid. ### Shelford-hybriden, de eerste kruisingen De Shelford-hybriden zijn de allereerste gekweekte kruisingen, ontstaan rond 1900 in Cambridge. Deze [eerste eremurus-kruisingen](https://bollanda.nl/bolsoort/eremurus/assortiment/shelford) komen voort uit E. stenophyllus en E. olgae (samen E. x isabellinus) en bloeien in een zachte mix van geel, roze, oranje, abrikoos, wit en crème. De hoogte ligt tussen 100 en 170 cm. Een bekende cultivar uit deze lijn is 'Tap Dance', met zonnig gele bloemen. De groep legde de basis voor de latere Ruiter- en Highdown-hybriden. ### Ruiter-hybriden, het Nederlandse erfgoed De Ruiter-hybriden vormen het Nederlandse kweekerfgoed van de Naald van Cleopatra en zijn wereldwijd het meest geteeld. Dit [Nederlandse eremurus-erfgoed](https://bollanda.nl/bolsoort/eremurus/assortiment/ruiter) werd rond 1948 tot 1950 gemaakt door kweker N.C. Ruiter in Uitgeest, met een hoogte van 120 tot 150 cm en slankere stengels die speciaal zijn geselecteerd voor gebruik als snijbloem. Bekende cultivars in deze groep zijn 'Cleopatra', 'Pinokkio', 'Romance' en 'White Beauty Favourite'. Door die slanke stengels lenen Ruiter-hybriden zich uitstekend voor [gebruik als snijbloem](https://bollanda.nl/bolsoort/eremurus/verzorging). ### Highdown-hybriden De Highdown-hybriden zijn de minst bekende en minst gedocumenteerde groep. Deze [minder bekende eremurus-groep](https://bollanda.nl/bolsoort/eremurus/assortiment/highdown) is eveneens een E. x isabellinus-kruising, vermoedelijk afkomstig uit Highdown Garden in West Sussex. De bekendste cultivar is 'Highdown Flair'. In de handel kom je deze groep beduidend minder vaak tegen dan de Ruiter-hybriden. #### Let op: "Ruxton hybrids" bestaat niet In webshops en op etiketten duikt soms de naam "Ruxton hybrids" op. Dat is een veelgemaakte verschrijving; de juiste naam is Ruiter-hybriden, genoemd naar kweker N.C. Ruiter uit Uitgeest. Zie je "Ruxton" staan, dan gaat het dus om een Ruiter-hybride. ## De populairste cultivars op een rij Binnen de hybridengroepen zijn enkele cultivars veel breder verkrijgbaar dan andere. Ze verschillen vooral in kleur, hoogte en bloeitijd. ### Oranje en warme tinten De bekendste warme cultivar is 'Cleopatra', met gloeiend oranje bloemen, een rode middennerf en chroomgele meeldraden. Deze [bestverkochte cultivar](https://bollanda.nl/bolsoort/eremurus/assortiment/ruiter/cleopatra) is een Ruiter-hybride van 120 tot 150 cm en bloeit van juni tot augustus. De prijs is gunstig, rond €2,25 - €10,00 per wortelkluwen. Naast 'Cleopatra' valt 'Pinokkio' op, met diep oranjeachtig geel en roestig oranje knoppen op 125 tot 140 cm. Door de kortere lengte is deze cultivar wat windbestendiger. ### Witte en pastelkleurige cultivars Voor zachtere tinten zijn er meerdere keuzes. De onderstaande tabel toont een aantal populaire cultivars van de Naald van Cleopatra met hun kleur, hoogte en bloeitijd. | Cultivar | Kleur | Hoogte | Bloei | | ----------------- | ------------------- | --------------- | --------------------- | | 'Romance' | Zalmroze naar crème | 120 - 150 cm | Juli | | 'White Romance' | Wit | meer dan 100 cm | Eind mei - begin juni | | 'Obelisk' | Wit met geel hart | 120 cm | Juni - juli | | 'White Sensation' | Zuiver wit | 120 cm | Juni - juli | | 'Pink Star' | Roze | 120 cm | Juni - juli | Deze pastelkleurige cultivars liggen prijsmatig in het midden, doorgaans tussen €3,00 en €8,00 per wortelkluwen. Ze vormen een rustpunt tussen de fellere oranje en gele soorten. ### Cultivars met een RHS-keurmerk Slechts drie taxa van de Naald van Cleopatra dragen op dit moment de RHS Award of Garden Merit. Het gaat om de soorten E. robustus en E. stenophyllus en om de hybride E. x isabellinus 'Joanna'. Dit keurmerk geeft aan dat een plant betrouwbaar presteert in de tuin. De [RHS Award of Garden Merit](https://bollanda.nl/koopadvies/keurmerk/rhs-agm) helpt bij het inschatten van de tuinwaarde van een cultivar. ## Kiezen op hoogte en bloeitijd De twee handigste keuzefactoren zijn de uiteindelijke hoogte en het moment waarop de plant bloeit. Met beide in gedachten plant je de juiste cultivar op de juiste plek. ### Van compact tot reus De hoogte loopt sterk uiteen, van knus tot torenhoog. De onderstaande lijst bevat de 4 hoogtegroepen waarin je de Naald van Cleopatra kunt indelen. - **Compact (100 - 150 cm)**: E. stenophyllus, geschikt voor kleinere en windrijke tuinen. - **Middelhoog (120 - 170 cm)**: de Shelford- en Ruiter-hybriden, zoals 'Cleopatra' en 'Romance'. - **Hoog (150 - 250 cm)**: E. himalaicus, een opvallend wit accent achter in de border. - **Reus (250 - 300 cm)**: E. robustus, een verticaal sculpturaal hoogtepunt voor ruime tuinen. ### Een lange bloei door slim te mengen Door cultivars met verschillende bloeitijden te combineren, rek je het bloeiseizoen flink op. De vroegste, zoals 'Line Dance', openen al eind mei, terwijl 'Moneymaker' pas in juli en augustus volgt. Meng je vroege, midden- en laatbloeiende cultivars, dan staat er wekenlang ergens in je border een Naald van Cleopatra in bloei. Zo benut je het hele assortiment van eind mei tot in augustus. Weet je eenmaal welke cultivar je wilt, dan helpt de [koopgids voor de Naald van Cleopatra](https://bollanda.nl/bolsoort/eremurus/koopgids) je verder met het koopmoment, de prijs en de conditie van de wortelkluwen.