# Naald van Cleopatra vermeerderen: scheuren en zaaien Het vermeerderen van een Naald van Cleopatra is vooral een kwestie van geduld. Er zijn twee wegen: de wortelkluwen scheuren, wat sneller gaat maar de plant flink terugzet, en zaaien, wat al snel jaren in beslag neemt. Cultivars komen bovendien niet zuiver uit zaad, dus de keuze hangt af van je doel. Dit is echt een onderwerp voor de geduldige liefhebber. In dit artikel lees je hoe beide methoden werken, wanneer je ze toepast en hoelang je op het resultaat mag wachten. ## Twee manieren om te vermeerderen De Naald van Cleopatra kun je op twee manieren laten toenemen, en ze verschillen sterk in tempo en betrouwbaarheid. De eerste is het scheuren van de wortelkluwen, waarbij je een grote pol in stukken deelt. De tweede is kweken uit zaad, een trager maar interessanter traject voor wie van het hele proces houdt. De onderstaande lijst bevat de 2 vermeerderingsmethoden voor deze bloembollen op een rij. - **Scheuren**: je deelt de gevestigde wortelkluwen in stukken met elk een groeipunt, wat genetisch identieke planten oplevert. - **Zaaien**: je oogst zaad uit de rijpe zaaddozen en kweekt nieuwe planten op, die onderling kunnen verschillen. Beide methoden vragen iets wat veel tuiniers het lastigst vinden, namelijk wachten. Wie de techniek voor andere bolgewassen wil vergelijken, vindt het overzicht bij [vermeerderen van bloembollen](https://bollanda.nl/verzorging/vermeerderen) een nuttig vertrekpunt. ## De wortelkluwen scheuren Scheuren is de snelste manier om aan meer planten te komen die exact gelijk zijn aan de moederplant. Toch is het geen ingreep die je lichtvaardig doet, want de Naald van Cleopatra houdt niet van verstoring en de vlezige wortels zijn breekbaar. ### Wanneer en hoe je deelt Deel een Naald van Cleopatra alleen als de pol groot en goed gevestigd is, bij voorkeur tijdens de zomerrust of in het najaar wanneer het blad is afgestorven. In die rustperiode lijdt de plant de minste schade. Volgens de praktijk kun je ongeveer om de drie tot vier jaar scheuren, al laat je de plant het liefst zo veel mogelijk met rust. Graaf de wortelkluwen voorzichtig op en scheid de kronen met de hand of een scherp, schoon mes. Zorg dat elk deel minstens twee tot drie gezonde wortels en een intact groeipunt heeft, anders loopt het stuk niet uit. Plant de delen daarna direct terug met de [zandheuvel-techniek voor de Naald van Cleopatra](https://bollanda.nl/bolsoort/eremurus/planten), zodat de breekbare wortels netjes uitgespreid komen te liggen. ### Waarom de plant even terugvalt Na het scheuren valt de plant terug en herstelt hij maar langzaam. Dat komt doordat de Naald van Cleopatra van nature een hekel heeft aan verplanten en verstoring van zijn wortelstelsel. Het kan een paar seizoenen duren voordat de gescheurde delen weer volop bloeien. Houd daar rekening mee als je een mooie pol hebt: soms is de winst van een paar extra planten het tijdelijke verlies aan bloei niet waard. Wie geen haast heeft, laat de plant liever ongestoord uitgroeien. ## Kweken uit zaad Zaaien is de traagste, maar voor liefhebbers de boeiendste route. Het is ook de enige manier waarop de Naald van Cleopatra zich in de tuin spontaan kan uitbreiden via zelfzaai. ### Zaad oogsten en stratificeren Na de bloei vormen de uitgebloeide aren decoratieve bolvormige zaaddozen. Oogst het zaad zodra die dozen rijp zijn, in de nazomer, en zaai het bij voorkeur direct uit of bewaar het koel en droog tot het najaar. Verse zaden kiemen doorgaans het best. Het zaad heeft een koudeperiode nodig om te kiemen, een proces dat stratificatie heet. Door in het najaar buiten te zaaien, krijgt het zaad die koudeprikkel vanzelf in de winter. Geef de zaailingen een goed gedraineerde standplaats, want ook jonge planten zijn gevoelig voor natte voeten. ### Geduld: jaren tot de eerste bloei Van zaad tot de eerste bloei duurt het lang. Reken op drie tot vijf jaar, en kwekers melden in de praktijk soms zelfs vier tot zes jaar voordat een zaailing voor het eerst bloeit. In die tussentijd bouwt de plant zijn wortelstelsel en reserves op. Hoe traag maar uiteindelijk uitbundig zelfzaai kan verlopen, laat een Engelse tuin zien: in RHS Garden Hyde Hall groeiden twaalf in de jaren zestig geplante kronen via zelfzaai uit tot ruim zeshonderd planten in dertig jaar. De [levenscyclus van een bolgewas](https://bollanda.nl/basis/levenscyclus) maakt invoelbaar waarom die opbouwfase zo veel tijd vergt. ## Cultivar of soort: wat komt zuiver uit zaad? Een belangrijke kanttekening bij zaaien is dat cultivars niet zuiver uit zaad komen. Elke zaailing is genetisch uniek, dus de kleur, hoogte en bloeitijd kunnen afwijken van de moederplant. Wil je exact dezelfde plant als bijvoorbeeld een bepaalde Ruiter-hybride, dan is scheuren de enige betrouwbare weg. Zaaien werkt daarentegen prima voor de wilde soorten, omdat die van nature al variatie vertonen en je geen specifieke cultivareigenschappen hoeft te behouden. Wie wil weten welke wilde soorten en cultivars er zijn, vindt het complete [Eremurus-assortiment](https://bollanda.nl/bolsoort/eremurus/assortiment) een handige leidraad bij die keuze. Zo bepaal je vooraf of geduldig zaaien of gericht scheuren bij jouw plant en wensen past.