# Freesia: de complete gids Freesia staat vooral bekend om zijn betoverende geur, en veel mensen zijn verrast dat het botanisch eigenlijk een knol is en geen bol. De plant komt uit de Zuid-Afrikaanse Kaap, bloeit in bijna elke kleur (inclusief het zeldzame blauw) en is in Nederland niet winterhard. Daardoor wordt freesia hier vooral als snijbloem en in pot geteeld. Na deze gids weet je precies wat freesia is en kun je doorklikken naar planten, verzorgen, bewaren of kopen. ## Wat is een freesia precies? Freesia is een geurig knolgewas uit de lissenfamilie (Iridaceae). Het deelt die familie met [gladiool](https://bollanda.nl/bolsoort/gladiolus), iris, krokus en crocosmia, allemaal planten met smalle bladwaaiers. De plant groeit niet uit een echte bol maar uit een knol, wat de [levenscyclus van de knol](https://bollanda.nl/basis/levenscyclus) en de manier van bewaren bepaalt. ### Een knol, geen bol In de volksmond heet freesia een bol, maar botanisch is het een knol (corm): een verdikte stengelvoet die voedsel opslaat. Het verschil tussen een [bol, knol en wortelstok](https://bollanda.nl/basis/type) bepaalt mede hoe diep je plant en hoe je de plant bewaart. De oude moederknol verschrompelt na de bloei, terwijl nieuwe dochterknolletjes het overnemen voor het volgende seizoen. ### Afkomstig uit de Zuid-Afrikaanse Kaap Freesia komt oorspronkelijk uit de Kaapstreek van Zuid-Afrika, een gebied met natte winters en droge, hete zomers. Net als de [Afrikaanse lelie](https://bollanda.nl/bolsoort/agapanthus) en [nerine](https://bollanda.nl/bolsoort/nerine) is freesia aangepast aan dat klimaat, wat verklaart waarom de plant een warme rustperiode nodig heeft. Die herkomst is ook de reden dat freesia onze winters buiten niet overleeft. ### Hoe freesia aan zijn naam komt De plant is vernoemd naar de Duitse arts Friedrich Heinrich Theodor Freese. De moderne tuincultivars zijn hybriden die onder de naam Freesia x hybrida worden verhandeld. Door kruising en veredeling is het kleurenpalet in de loop van de tijd flink uitgebreid. ## De beroemde freesiageur De geur is voor veel mensen dé reden om freesia te kweken. De zoete, fruitige tonen met een vleugje citrus en peper maken freesia tot een van de sterkst [geurende bloembollen](https://bollanda.nl/inspiratie/geur) die je in de tuin kunt zetten. Een paar stelen volstaan al om een hele kamer te parfumeren. ### Welke kleuren het sterkst geuren Niet elke freesia geurt even sterk. De witte rassen geuren het krachtigst, gevolgd door de gele, terwijl de overige kleuren matig tot sterk geuren. Wil je freesia vooral om de geur, dan kies je het best voor wit of geel. ## Bloemvorm, kleur en hoogte Freesia draagt trechtervormige bloemen aan één kant van een lange, gebogen aar. Het kleurenpalet omvat wit, geel, roze, rood, paars, oranje, bicolor en het zeldzame blauw, dat onder bloembollen ongewoon is. De plant wordt tussen de 25 en 60 cm hoog. ### Enkelbloemige en dubbele freesia's Freesia's vallen in twee hoofdtypen uiteen. De [variëteiten van freesia](https://bollanda.nl/bolsoort/freesia/assortiment) verdelen zich in enkelbloemige rassen, met zes tepalen in één rij, en dubbele rassen met een vollere, rozenachtige vorm. Het onderscheid tussen [groepen en cultivars](https://bollanda.nl/basis/classificatie) helpt je het juiste type te kiezen. Enkelbloemige freesia's vormen met 67 tot 73 procent veruit het grootste deel van het aanbod, de dubbele 27 tot 33 procent. ### Bloei in de tuin en onder glas Het bloeimoment van freesia hangt af van waar de plant groeit. Buiten bloeit freesia van juli tot september, midden in de [zomer](https://bollanda.nl/seizoen/zomer). Onder glas verschuift de bloei naar januari tot april, wat de jaarrondteelt mogelijk maakt. ## Freesia laxa, de wilde verwant Naast de gekweekte hybriden bestaat er een wilde verwant: Freesia laxa, vroeger geclassificeerd als Anomatheca. Deze botanische soort heeft stervormige in plaats van trechtervormige bloemen, blijft kleiner en is iets winterhardiger. In een beschutte, zachte plek met een dikke laag mulch kan Freesia laxa in Nederland soms blijven staan, anders dan de gevoelige tuinhybriden. ## Waarom freesia in Nederland niet winterhard is Door zijn Zuid-Afrikaanse herkomst is freesia niet bestand tegen vorst. De plant is winterhard tot ongeveer USDA-zone 9 tot 10, wat betekent dat de knollen onze winters in de volle grond niet overleven. Daarom moet je de knollen na het seizoen [rooien en bewaren](https://bollanda.nl/bolsoort/freesia/bewaren) als je ze wilt behouden. ### Is freesia een vaste plant? Technisch gezien is freesia meerjarig, want de knol kan jaar na jaar opnieuw uitlopen. In ons klimaat functioneert freesia echter niet als vaste plant, omdat de knol buiten doodvriest; bij het [combineren van freesia](https://bollanda.nl/bolsoort/freesia/combinatie) houd je daar rekening mee. Alleen Freesia laxa vormt op een beschutte plek soms een uitzondering. ## Freesia planten en verzorgen in het kort Freesia planten gaat net even anders dan bij vertrouwde voorjaarsbollen. Het [planten van freesia](https://bollanda.nl/bolsoort/freesia/planten) vraagt om voorweken, een ondiepe plantdiepte en een korte koele bewortelingsfase, anders dan bij veel andere bollen. Daarna draait het [verzorgen van freesia](https://bollanda.nl/bolsoort/freesia/verzorging) vooral om kaliumrijke voeding, spaarzaam gieten in het begin en doorgaan na de bloei. ### In de volle grond of in pot Freesia groeit zowel in de volle grond als in pot. Juist [freesia in pot](https://bollanda.nl/bolsoort/freesia/in-pot) is in Nederland populair, omdat je de pot kunt verplaatsen en tegen vorst kunt beschermen. In de border kies je een zonnige, beschutte plek, want de slanke stelen zijn gevoelig voor wind. ## Veelvoorkomende problemen op een rij Freesia is over het algemeen weinig bewerkelijk, maar een paar problemen komen vaker voor. De onderstaande lijst bevat de 3 meest voorkomende problemen bij freesia. - **Trips**: deze kleine insecten veroorzaken zilvergrijze vlekken en vervormde bloemen, vooral onder glas en bij warm, droog weer. - **Fusarium**: deze bodemschimmel laat het blad vergelen en de knol wegrotten, en leeft jaren in de grond. - **Niet-bloeien**: meestal het gevolg van een te warme bewaring zonder juiste warmtebehandeling, te diep planten of een uitgeputte knol. Trips, Fusarium en uitblijvende bloei vormen samen de kern van de [problemen met freesia](https://bollanda.nl/bolsoort/freesia/probleem), met per klacht een eigen oorzaak en oplossing. ## Nederland als wereldproducent van de snijbloem Freesia is wereldwijd vooral een Nederlandse snijbloem. Het land is goed voor ongeveer 100 miljoen stelen per jaar, geteeld door zo'n 80 gespecialiseerde telers die jaarrond onder glas werken. Als [snijbloem](https://bollanda.nl/snijbloem) scoort freesia hoog door het lange vaasleven en de intense geur, en het [vaasleven van freesia](https://bollanda.nl/bolsoort/freesia/snijbloem) is met de juiste behandeling indrukwekkend lang. ## De betekenis van freesia als geschenkbloem Freesia is een geliefde geschenkbloem met een warme symboliek. De bloem staat voor vertrouwen, vriendschap en onschuld, wat freesia tot een doordachte keuze maakt voor [bloembollen als cadeau](https://bollanda.nl/koopadvies/cadeau). De geur maakt het geschenk bovendien extra persoonlijk. ## Veilig voor mens en huisdier Goed nieuws voor huishoudens met kinderen of huisdieren: freesia is niet giftig. De ASPCA classificeert freesia als non-toxic voor katten, honden en paarden, en ook voor mensen zijn geen giftige stoffen bekend, zodat freesia bij de veilige soorten hoort in het bredere overzicht van [giftige en veilige bloembollen](https://bollanda.nl/probleem/giftig). Mocht er onverhoopt toch iets gegeten zijn waarover je twijfelt, dan bereik je het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum via 088-755 8000, al is dat bij freesia zelden nodig. ## Freesia kopen: waar je op let Freesia is in veel vormen te koop, van een zakje kale knollen tot een voorgetrokken pot of een kant-en-klaar boeket. Per knol is freesia goedkoop, met een prijs van ongeveer €0,10 tot €0,30 per stuk. Let bij aankoop op de knolmaat en de kwaliteit; de complete [koopgids voor freesia](https://bollanda.nl/bolsoort/freesia/koopgids) helpt je de juiste vorm en cultivar te kiezen.