# Amaryllis soorten en variëteiten: van Galaxy tot Cybister Het amaryllis-aanbod lijkt onoverzichtelijk: van klassiek dieprood tot vlinderachtige patronen en spinnenpoten. Toch onderhoudt de KAVB (Koninklijke Algemeene Vereeniging voor Bloembollencultuur) een formele indeling in negen groepen die de markt en de literatuur consequent gebruiken. Zes groepen (Galaxy, Colibri, Double Galaxy, Spider, Butterfly en Trumpet) krijgen een eigen verdiepingspagina, terwijl Diamond en Double Diamond als verzamelaarsgroepen binnen dit artikel worden besproken. Per groep klik je door naar de verdieping waar die beschikbaar is. ## De KAVB-classificatie: 9 formele groepen De amaryllis die je in Nederland koopt, is botanisch een Hippeastrum, en de KAVB deelt dit genus formeel in negen genummerde groepen in. Die indeling rust niet op willekeur, maar op bloemvorm, bloemgrootte en herkomst. Wat een groep precies tot een groep maakt, en hoe een cultivar binnen die structuur valt, lees je terug bij de uitleg over de [classificatie van bloembollen](https://bollanda.nl/basis/classificatie). Voor de praktijk zijn vooral de bloemvorm en de afmetingen relevant. De onderstaande tabel toont de negen KAVB-groepen van amaryllis met hun belangrijkste kenmerken. | Groep | Naam | Bloem Ø (cm) | Steelhoogte (cm) | Bloemtype | | ----- | ------------------- | ------------ | ---------------- | ---------------------- | | 1 | Galaxy | 20 - 25 | 45 - 60 | Enkel, breed | | 2 | Diamond | 12 - 16 | 40 - 55 | Enkel, middelgroot | | 3/6 | Colibri | 6 - 10 | 30 - 45 | Enkel of dubbel, klein | | 4 | Double Galaxy | 20 - 25 | 30 - 50 | Dubbel, rozenachtig | | 5 | Double Diamond | 12 - 16 | 35 - 50 | Dubbel, middelgroot | | 7 | Spider (Cybister) | 10 - 15 | 40 - 60 | Enkel, smal | | 8 | Butterfly (Papilio) | 12 - 18 | 50 - 60 | Enkel, vlinder | | 9 | Trumpet | 15 - 23 | 40 - 50 | Enkel, trechter | Het kleurspectrum loopt door alle groepen heen, van klassiek rood en bordeaux tot roze, wit, oranje, het zeldzamere geel en het zeer zeldzame limoengroen. Daarnaast bestaan er bicolor-cultivars met strepen of randen. ## Groep 1: Galaxy (Grootbloemig enkel) De meeste mensen die "een amaryllis" kopen, krijgen feitelijk een Galaxy-amaryllis in handen, vaak zonder zich dat te realiseren. Dit is KAVB-groep 1, formeel "Large Flowering Single", en het marktdominante segment. ### Kenmerken en bolmaten Galaxy staat voor de klassieke ronde, brede en enkele bloem die de meeste mensen voor zich zien bij het woord amaryllis. De bloemen halen een diameter van 20 tot 25 cm op stelen van 45 tot 60 cm hoog. De bolmaten lopen van 28/30 tot 34/36 cm omtrek, en een grotere bol levert meer bloemstelen op. ### Populaire cultivars Binnen Galaxy zitten de meeste klassieke cultivars die generaties lang in productie zijn. De onderstaande lijst bevat de 5 bekendste Galaxy-cultivars van amaryllis. - **'Red Lion'**: klassiek dieprood en betrouwbaar voor het broeien. - **'Apple Blossom'**: zachtroze met wit en een vroege bloei. - **'Minerva'**: rood met witte streep en RHS Award of Garden Merit. - **'Mont Blanc'**: zuiver wit. - **'Gervase'**: rood-wit gestreept met een onregelmatiger patroon. Door de brede verkrijgbaarheid en de betrouwbare bloei is dit de eerste keus voor beginners en de kerstmarkt. De [Galaxy-amaryllis](https://bollanda.nl/bolsoort/hippeastrum/assortiment/galaxy) telt drie afzonderlijke cultivar-pagina's binnen het groepoverzicht. De AGM-status van 'Minerva' steunt op het [RHS Award of Garden Merit](https://bollanda.nl/koopadvies/keurmerk/rhs-agm), dat we verderop toelichten. ## Groep 2: Diamond (Middelgroot enkel) Diamond vormt KAVB-groep 2 en lijkt qua ronde, enkele bloemvorm op Galaxy, maar dan in een kleiner formaat. De bloemen halen een diameter van 12 tot 16 cm op stelen van 40 tot 55 cm. ### Verzamelaarssegment zonder eigen pagina Het aanbod van Diamond is beperkt in de Nederlandse en Belgische retail en richt zich vooral op verzamelaars. Omdat dit segment voor de gemiddelde tuinier nauwelijks verkrijgbaar is, krijgt Diamond op Bollanda geen eigen verdiepingspagina, maar bespreken we de groep hier voor de volledigheid. Wil je een grootbloemige enkele amaryllis met ruime keuze, dan kom je sneller uit bij Galaxy. ## Groep 3/6: Colibri (Sonatini / dwergamaryllis) Voor kleine appartementen en bureaus is de klassieke Galaxy vaak simpelweg te groot. Colibri (KAVB-groep 3/6, in de handel ook Sonatini genoemd) biedt daarvoor een compacte dwergamaryllis. ### Kenmerken en bolmaten De compacte habitus is het hoofdkenmerk: bloemen van 6 tot 10 cm diameter op korte stelen van 30 tot 45 cm. De bolmaat is met 14/16 cm omtrek aanzienlijk kleiner dan bij Galaxy. Toch produceert deze kleine bol relatief veel: 2 tot 4 stelen met elk 4 tot 6 bloemen, vaak iets sneller bloeiend dan Galaxy door de kleinere bloemen. ### Populaire cultivars De cultivars van Colibri tonen dezelfde kleurvariatie als Galaxy in een compact formaat. De onderstaande lijst bevat de 5 bekendste Colibri-cultivars van amaryllis. - **'Red Rascal'**: helder rood. - **'White Rascal'**: zuiver wit. - **'Eye Catcher'**: rood met wit. - **'Sweet Sixteen'**: roze met wit. - **'Piccolo'**: een mini-rode variant. Juist de bescheiden afmetingen maken meerdere bollen in een gezamenlijk arrangement praktisch haalbaar, wat deze groep geliefd maakt bij moderne interieurs. De [Colibri-amaryllis](https://bollanda.nl/bolsoort/hippeastrum/assortiment/colibri) komt in een compleet groepoverzicht aan bod. ## Groep 4: Double Galaxy (Dubbelbloemig / Nymph) In de retail wordt "dubbele amaryllis" verwarrend gebruikt, maar de echte dubbele groep is Double Galaxy, ook bekend als de Nymph-groep (KAVB-groep 4). Deze cultivars kenmerken zich door een rozenachtige verdubbeling met meerdere lagen bloemblaadjes. ### Kenmerken en bolmaten De gevulde bloemen halen een diameter van 20 tot 25 cm, maar op kortere en compactere stelen van 30 tot 50 cm. De bolmaten lopen van 30/32 tot 36/38 cm omtrek, met 2 tot 4 bloemen per steel. Door de dichtere bloemstructuur bloeien deze cultivars soms iets later. ### Populaire cultivars Het weelderige, romantische uiterlijk maakt Nymph-cultivars populair voor cadeau-arrangementen. De onderstaande lijst bevat de 5 bekendste Nymph-cultivars van amaryllis. - **'Cherry Nymph'**: rood en vol. - **'Sweet Nymph'**: zacht roze. - **'Aphrodite'**: wit met roze. - **'Dancing Queen'**: rood-wit gestreept. - **'White Nymph'**: zuiver wit. Houd er rekening mee dat de zwaardere bloemkop steviger ondersteuning vraagt dan een enkele Galaxy. De [dubbele amaryllis](https://bollanda.nl/bolsoort/hippeastrum/assortiment/double-galaxy) staat met al haar cultivars in een volledig overzicht. ## Groep 5: Double Diamond (Middelgroot dubbel) Double Diamond is KAVB-groep 5 en vormt de dubbele variant van Diamond: een middelgrote, gevulde bloem van 12 tot 16 cm diameter op stelen van 35 tot 50 cm. ### Verzamelaarssegment zonder eigen pagina Net als Diamond is het aanbod van Double Diamond beperkt in de reguliere retail en vooral gericht op verzamelaars. Daarom krijgt deze groep op Bollanda geen eigen verdiepingspagina en bespreken we hem hier voor de volledigheid. Zoek je een gevulde amaryllis met ruime keuze, dan is de Nymph-groep een logischer startpunt. ## Groep 7: Spider (Cybister) De Cybister-amaryllis lijkt voor veel mensen geen amaryllis: de smalle, puntige bloemblaadjes vormen een spinachtig silhouet dat sterk afwijkt van de klassieke ronde Galaxy-vorm. Dit is KAVB-groep 7, formeel "Spider / Cybister". ### Kenmerken en bolmaten De exotische bloem is kleiner dan die van Galaxy, met een diameter van 10 tot 15 cm op stelen van 40 tot 60 cm. De bolmaten zijn met 24/26 tot 28/30 cm omtrek eveneens kleiner, maar door de compacte bloem zitten er vaak 4 tot 6 bloemen op een steel. Dat maakt de groep populair in moderne bloemontwerpen en als verzamelaarscultivar. ### Populaire cultivars De cultivars binnen Cybister tonen het meest onderscheidende silhouet van het hele genus. De onderstaande lijst bevat de 5 bekendste Spider-cultivars van amaryllis. - **'Chico'**: rood met groen. - **'Bogota'**: donkerrood. - **'Cyber Queen'**: rood met wit. - **'Red Amazone'**: intens rood. - **'Evergreen'**: een zeldzame groene cultivar met RHS Award of Garden Merit. De [Cybister-amaryllis](https://bollanda.nl/bolsoort/hippeastrum/assortiment/spider) krijgt een volledig groepoverzicht met alle cultivars. ## Groep 8: Butterfly (Papilio) De Butterfly-groep is voor de toegewijde liefhebber een eigen wereldje. Dit is KAVB-groep 8, en de groep ontleent haar naam aan een echte botanische soort: *Hippeastrum papilio*. ### Kenmerken en bolmaten Het vlinderachtige kleurpatroon, vaak in tinten rood, paars en groen, is het hoofdkenmerk van deze smalle vlinderbloemen. De bloemen halen een diameter van 12 tot 18 cm op stelen van 50 tot 60 cm. De bolmaten lopen breed uiteen, van 18/20 tot 32/34 cm omtrek, wat samenhangt met de vele verzamelaarscultivars. ### *H. papilio* als botanische ouder en uitzonderingsregime *H. papilio* is geen cultivar maar een botanische soort, en de moederlinie van de hele Butterfly-groep. Dat is meer dan trivia, want deze soort gedraagt zich anders dan de rest van het genus. *H. papilio* is semi-groenblijvend en mag níét worden geforceerd in een droge rust: je houdt de plant het hele jaar licht vochtig, waarbij een koelere periode al volstaat als bloeitrigger. Hybride Butterfly-cultivars vertonen deze uitzonderingsregels in mildere vorm en bewegen zich op een spectrum tussen *papilio* en Galaxy. De [verzorging van amaryllis](https://bollanda.nl/bolsoort/hippeastrum/verzorging) en het [bewaren van amaryllis](https://bollanda.nl/bolsoort/hippeastrum/bewaren) laten zien hoe je daar in de praktijk mee omgaat. ### Populaire cultivars De cultivars binnen Butterfly behoren tot het verzamelaarssegment met kleinere bolmaten en hogere prijzen. De onderstaande lijst bevat de 4 bekendste Butterfly-cultivars van amaryllis. - **'Exotic Star'**: rood met groen. - **'Mystica'**: donker getekend. - **'Cleopatra'**: paars met rood. - **'Emerald'**: groen. De [Butterfly-amaryllis](https://bollanda.nl/bolsoort/hippeastrum/assortiment/butterfly) komt in een volledig overzicht aan bod, inclusief een aparte pagina over de moedersoort. ## Groep 9: Trumpet De Trumpet-amaryllis wordt in de praktijk vaak verward met Galaxy of Cybister, terwijl het een eigen KAVB-groep vormt (groep 9). De trompet- of trechtervorm zit tussen de klassieke ronde Galaxy en de exotische Cybister in. ### Kenmerken en bolmaten De langwerpige bloem haalt een diameter van 15 tot 23 cm op stelen van 40 tot 50 cm, vaak met een diepere kleur in de keel. De bolmaten lopen van 26/28 tot 32/34 cm omtrek, met 3 tot 4 bloemen per steel. Deze tussenpositie maakt Trumpet aantrekkelijk voor wie iets unieks wil zonder helemaal in het exotische segment te belanden. ### Populaire cultivars De cultivars binnen Trumpet staan bekend om hun krachtige kleurcontrasten. De onderstaande lijst bevat de 5 bekendste Trumpet-cultivars van amaryllis. - **'Pink Floyd'**: roze met een donkere keel. - **'Misty'**: een zacht patroon. - **'Genua'**: rood. - **'Amputo'**: zuiver wit. - **'Germa'**: rood met roze. De [Trumpet-amaryllis](https://bollanda.nl/bolsoort/hippeastrum/assortiment/trumpet) krijgt een volledig groepoverzicht met alle cultivars. Het [broeien van amaryllis](https://bollanda.nl/bolsoort/hippeastrum/broeien) laat zien welke groep zich daar het best voor leent. ## Hippeastrum versus *Amaryllis belladonna*: niet hetzelfde genus Tot slot een veelvoorkomend misverstand dat bij de koop voor verwarring zorgt. De plant die we in Nederland "amaryllis" noemen, heet botanisch Hippeastrum. De échte Amaryllis is een ander genus, afkomstig uit Zuid-Afrika, met slechts twee soorten waaronder *Amaryllis belladonna*. In sommige tuincentra wordt soms een "belladonna" aangeboden, en dat is dus een andere plant dan de kerstamaryllis die hier wordt bedoeld. Twijfel je bij de aankoop, vraag dan naar de botanische naam. De [koopgids voor amaryllis](https://bollanda.nl/bolsoort/hippeastrum/koopgids) zet voor de zekerheid de bolmaten en kwaliteit per type op een rij.