# Amaryllis bewaren en overhouden: zo bloeit hij opnieuw Veel mensen gooien een uitgebloeide amaryllis weg, terwijl dezelfde bol nog tientallen jaren mee kan. De droge rustperiode van 8 tot 10 weken bij 7 tot 15 °C is het cruciale onderdeel van herhaalde bloei, en wijkt fundamenteel af van wat andere bloembollen nodig hebben. In dit artikel lees je de stap-voor-stap handleiding en de complete jaartijdlijn voor bloei rond de kerst. Zo houd je je amaryllis jarenlang in topvorm. ## De droogrusttechniek voor herhaalde bloei Amaryllis is de enige bolsoort op Bollanda die met de juiste aanpak jarenlang opnieuw bloeit. Een gezonde bol gaat 30 jaar of langer mee, en sommige bollenkwekers rapporteren negen of meer achtereenvolgende bloeiseizoenen uit dezelfde bol. De sleutel zit niet in een koudeperiode zoals bij tulpen, maar in een droge rust. ### Waarom Hippeastrum jarenlang opnieuw bloeit De bol slaat tijdens het groeiseizoen voedingsreserves op die hij in de volgende winter omzet in een nieuwe bloemsteel. Een droge rustperiode dwingt de plant deze cyclus te voltooien. Zonder die rust blijft de bol groen, maar maakt hij geen bloemknop aan. Het [overwinteren van bloembollen](https://bollanda.nl/bewaren/overwinteren) volgt bij de meeste soorten een ander ritme, maar bij amaryllis is de droge rust juist de motor achter de herbloei. ### Slagingspercentages: geprepareerd versus eigen bol Een verse, geprepareerde bol uit de handel heeft een vrijwel volledige bloeigarantie, omdat de embryonale bloem al in de bol is aangelegd. Een zelf overgehouden bol haalt een lager slagingspercentage en bloeit vaak later in het seizoen. De onderstaande lijst bevat de 3 belangrijkste verschillen tussen geprepareerde en eigen overgehouden amaryllisbollen. - **Slagingspercentage**: geprepareerd ongeveer 100 %, eigen overgehouden 50 tot 80 %. - **Bloeitijdstip**: geprepareerd voorspelbaar in december, eigen overgehouden vaak januari tot maart. - **Herstel na de eerste cyclus**: een eigen bol krimpt vaak en heeft 2 tot 3 jaar nodig om weer op volle bloeigrootte te komen. Wie de afweging tussen beide wil maken voordat hij koopt, vindt de details in de [koopgids amaryllis](https://bollanda.nl/bolsoort/hippeastrum/koopgids). ## Stap 1: na de bloei (winter/voorjaar) Zodra de bloemen zijn uitgebloeid, knip je de bloemsteel af op ongeveer 2 tot 5 cm boven de bol. Laat alle bladeren staan, want die bouwen de reserves voor volgend jaar op. Blijf gewoon water geven en bemest elke twee weken door het voorjaar en de zomer heen. Zet de pot op een warme, lichte plek van 20 tot 25 °C. Na de IJsheiligen, rond half mei, mag de plant naar buiten in een beschutte hoek. De [verzorging van amaryllis](https://bollanda.nl/bolsoort/hippeastrum/verzorging) beschrijft hoe je de bol in deze fase precies voedt en behandelt ook de 4-bladerenregel uitgebreid. ## Stap 2: stop met water geven (eind augustus) Vanaf eind augustus tot begin september verminder je het water geleidelijk en stop je daarna volledig. Deze droogte dwingt de plant in rust. De bladeren verkleuren geel en sterven af. Laat de bladeren volledig vergelen voordat je ze verwijdert, want zolang ze groen zijn voeren ze nog voedingsstoffen terug naar de bol. Twee tot drie weken na het stoppen knip je het dode blad af op 2 tot 5 cm boven de bol. ## Stap 3: droge donkere rustperiode (8 tot 10 weken) De droge rust is de fase waarin het misgaat of juist goedgaat. Een gezonde rust van de juiste duur en temperatuur is bepalend voor de bloei. ### Temperatuur 7 tot 15 °C Houd de bol op 7 tot 15 °C. Onder de 7 °C mislukt de bloemaanleg, en boven de 18 °C breekt de rust te vroeg af, ook met mislukte bloemaanleg als gevolg. Een waarde rond de 10 tot 13 °C is praktisch ideaal. ### Locatie en lichtcondities Een koele, donkere en vorstvrije plek werkt het best: een kelder, een onverwarmde garage of een koele kast. De bol moet volledig droog blijven, geen druppel water. Alleen de eerste twee tot drie weken mag je eventueel een klein scheutje geven, daarna helemaal niets meer. ### Maandelijks controleren Controleer de bol één keer per maand op rot of schimmel. Een gezonde bol voelt stevig en zwaar aan. De minimale rustduur is 8 weken, optimaal is 8 tot 10 weken en het maximum ligt op 12 weken. Korter dan 6 weken geeft onbetrouwbare bloei, langer dan 12 weken vergroot het risico op uitdroging. ## Stap 4: herstart (begin november) Verwijder bij de herstart de afgestorven bladeren en losse dode schubben, en knip dode wortels bij. Verpot de bol indien nodig (elke 2 tot 3 jaar) in verse potgrond, met steeds een derde van de bol boven het grondoppervlak. Het [planten van amaryllis](https://bollanda.nl/bolsoort/hippeastrum/planten) laat zien hoe je dat precies aanpakt. Geef de bol eenmalig een doorgietbeurt en daarna spaarzaam water tot de eerste groene scheut zichtbaar is. Zet de pot op een warme, lichte plek van minstens 20 °C, ideaal rond 21 °C. Draai de pot elke paar dagen een kwartslag voor rechte groei. De bloei verschijnt 7 tot 10 weken later. ## Jaartijdlijn voor kerstbloei rond 25 december Wil je dat je amaryllis precies rond de kerst bloeit, dan reken je terug vanaf 25 december. De cruciale rekensom is 8 tot 10 weken rust plus 6 tot 8 weken groei tot bloei: begin de rust dus uiterlijk half augustus en herstart uiterlijk begin november. De onderstaande tabel toont de jaartijdlijn voor bloei rond de kerst, fase voor fase. | Periode | Actie | Temperatuur | Water | | -------------- | ------------------------------------------------------------ | ----------- | ----------------------- | | Jan - feb | Bloei genieten, koeler zetten verlengt de bloeiduur | 15 - 18 °C | Matig vochtig | | Feb - mrt | Bloemsteel afknippen, alle bladeren laten staan | 18 - 22 °C | Regelmatig | | Mrt - aug | Actieve groei, om de 2 weken bemesten, na IJsheiligen buiten | 20 - 25 °C | Regelmatig + mest | | Half aug | Volledig stoppen met water en bemesting | Omgeving | Niets | | Begin sept | Naar koele donkere plek, bladeren vergelen | 10 - 13 °C | Volledig droog | | Sept - nov | Volledige rust, niet aanraken, maandelijks controleren | 10 - 13 °C | Volledig droog | | 20 okt - 1 nov | Herstart, verpotten, eenmalig doorgieten | 21 °C | Eenmalig, dan spaarzaam | | Nov | Wachten op groene scheut, water geleidelijk opvoeren | 20 - 25 °C | Geleidelijk meer | | \~25 dec | Bloei, bij open bloemen koeler zetten | 15 - 18 °C | Matig vochtig | Wil je een andere bloeidatum dan kerst, dan helpt de broei-calculator je terugrekenen. Het [broeien van bloembollen binnenshuis](https://bollanda.nl/locatie/binnen/broeien) past de rekensom toe op je gewenste bloeimoment. ## Uitzondering: H. papilio en semi-groenblijvende soorten Niet elke amaryllis volgt het droogrust-regime. *Hippeastrum papilio*, de moedersoort van de Butterfly-groep, is semi-groenblijvend en mag NIET geforceerd in een droge rust. Houd deze soort het hele jaar door licht vochtig, want bij volledige droogte valt hij uit. De bloeitrigger werkt bij deze soort anders: een koelere periode van 15 tot 18 °C volstaat, zonder de bol uit te drogen. De volledige teelthandleiding voor deze afwijkende soort gaat over [Hippeastrum papilio](https://bollanda.nl/bolsoort/hippeastrum/assortiment/butterfly/papilio). ## Bewaring van een onbeplante bol Heb je een bol die nog niet de grond in gaat, dan gelden andere richtlijnen dan voor de droge rust van een actieve plant. Bewaar de onbeplante bol bij 10 tot 15 °C, droog en donker. De maximale bewaarduur is 3 tot 4 maanden. Professionele koelcellen houden bollen 2 tot 4 maanden aan, met een oogst in augustus en verkoop van oktober tot januari. Plant de bol zo snel mogelijk na aankoop, want hoe langer hij buiten optimale condities blijft, hoe lager het succespercentage. De algemene principes voor [houdbaarheid van bloembollen](https://bollanda.nl/bewaren/houdbaarheid) en het [bewaren van bollen voor het planten](https://bollanda.nl/bewaren/voor-planten) gelden ook hier. ## Bol niet meer geschikt herkennen Niet elke overgehouden bol is nog bruikbaar. Een aantal duidelijke signalen vertelt je of de bol op is. De onderstaande lijst bevat de 4 signalen waaraan je een afgekeurde amaryllisbol herkent. - **Zacht of papperig**: een gezonde bol voelt stevig en zwaar aan, een zachte bol is rot. - **Schimmel of geur**: blauwe, groene of witte schimmel en een rotte geur betekenen einde verhaal. - **Verschrompeld**: ernstig ingedroogde bollen of ingezonken plekken hebben geen reserves meer. - **Hol en licht**: een bol die hol en licht aanvoelt is van binnen leeg gevreten of verdroogd. ## Veelgemaakte bewaarfouten De meeste teleurstellingen ontstaan door een handvol terugkerende fouten. De rustperiode overslaan is veruit de belangrijkste: dan krijg je alleen blad en geen bloem. Te warm bewaren (boven 18 °C) breekt de rust voortijdig af, en te koud bewaren (onder 7 °C) laat de bloemaanleg mislukken. Water geven tijdens de rust leidt tot bolrot en blokkeert de rustperiode. Het blad te vroeg afknippen voorkomt dat de bol zich oplaadt, waardoor reserves voor volgend jaar ontbreken. Bewaar de bol ook nooit in de buurt van rijpend fruit, want het ethyleengas van appels, bananen en peren steriliseert de bloemknop. Verder loont het zelden om een gewaxte bol te hergebruiken. De pagina over [niet-bloeiende amaryllis](https://bollanda.nl/bolsoort/hippeastrum/probleem) splitst de oorzaken daarvan stap voor stap uit. ## Waarom watercultuur en wax niet werken voor herhaalde bloei Een amaryllis die je op water in een glas hebt laten bloeien, is daarna meestal uitgeput. De interne reserves zijn opgebruikt en de bol heeft geen wortels meer om zich opnieuw op te laden. Voor langetermijngebruik kies je daarom altijd de potmethode in plaats van de glasmethode, zoals beschreven bij het [broeien van amaryllis](https://bollanda.nl/bolsoort/hippeastrum/broeien). Een gewaxte bol kan zelfs nog moeilijker terugkomen, omdat de wortels zijn verwijderd en de bol op zijn laatste reserves bloeit. Een tweede bloei lukt zelden. De [wax amaryllis](https://bollanda.nl/bolsoort/hippeastrum/wax) is een eenmalig product met duidelijke werking en grenzen. Rooien zoals bij veel tuinbollen is bij amaryllis niet nodig: de bol blijft gewoon in zijn pot, dus het [rooien van bloembollen](https://bollanda.nl/bewaren/rooien) is hier optioneel. Alle algemene principes rond het [bewaren van bloembollen](https://bollanda.nl/bewaren) komen samen op de hub.