# Amaryllis planten: in pot, op water of als wax

De eerste vraag bij een net gekochte amaryllis is bijna altijd: pot of glas, met of zonder grond? Amaryllis (Hippeastrum) is de enige bolsoort die je op drie manieren kunt planten: klassiek in pot met grond, op water in een amaryllisglas, of als gewaxte bol zonder water of grond. De plantdiepte wijkt af van vrijwel alle andere bollen, want je laat een derde tot de helft van de bol juist boven de grond uitsteken. In dit artikel vind je een stappenplan voor elke methode, met de afwegingen op een rij.

## Drie plantmethoden naast elkaar

Anders dan de meeste bollen die maar één plantroute kennen, begint amaryllis met een keuze vooraf. Je kiest tussen drie volledig gescheiden methoden, elk met een eigen resultaat en onderhoudsniveau. De onderstaande lijst bevat de 3 plantmethoden voor amaryllis.

- **In pot met grond**: de standaardmethode en de enige route waarmee je de bol jarenlang kunt overhouden.
- **Op water in amaryllisglas**: decoratief, maar de bol raakt na de bloei meestal uitgeput.
- **Gewaxte bol**: een eenmalig product zonder water of grond.

Welke kleur of vorm je kiest, hangt samen met de methode. In het [amaryllis-assortiment](https://bollanda.nl/bolsoort/hippeastrum/assortiment) vind je per groep welke cultivars zich het beste lenen voor pot, glas of wax. Amaryllis hoort sowieso bij de [bloembollen die je binnenshuis](https://bollanda.nl/locatie/binnen) tot bloei brengt, niet in de tuin.

### Wanneer welke methode kiezen

Je methodekeuze hangt vooral af van wat je na de bloei met de bol wilt doen. Wil je dezelfde bol jaar na jaar laten bloeien, dan is de potmethode de enige logische route, omdat de wortels in de grond reserves kunnen opbouwen. Voor een eenmalige bloei zonder gedoe past het [koopadvies voor amaryllis](https://bollanda.nl/bolsoort/hippeastrum/koopgids) bij watercultuur of een gewaxte bol.

## Wanneer planten voor welke bloeidatum

De bloeitijd van amaryllis is goed te sturen, omdat de bol ongeveer 6 tot 10 weken na de warmtestart bloeit. Bij een warme standplaats van ongeveer 21 °C verloopt dat aan de snelle kant van die marge. Het [juiste plantmoment](https://bollanda.nl/planten/wanneer) reken je dus eenvoudig terug vanaf de datum waarop je de bloei wilt zien. De onderstaande tabel toont de plantperiode per gewenste bloeidatum voor amaryllis.

| Gewenste bloei           | Plantperiode            |
| ------------------------ | ----------------------- |
| Kerst (rond 25 december) | 20 oktober - 1 november |
| Januari - februari       | November - december     |
| Maart - mei              | Januari - februari      |

Wil je liever een vaste [plantkalender](https://bollanda.nl/planten/kalender) raadplegen, dan kun je de hele winterperiode benutten voor opeenvolgende bloei.

### Rekensom voor kerstbloei

Voor bloei rond 25 december plant je de bol uiterlijk begin november. Met een doorlooptijd van 6 tot 10 weken kom je dan precies op de kerstdagen uit, mits de standplaats warm genoeg is. Wie de exacte startdatum wil berekenen op basis van een eigen bloeidatum, kan terugrekenen met de [broei-calculator](https://bollanda.nl/locatie/binnen/broeien).

## Methode 1: planten in pot met grond

De potmethode is de meest gangbare route en de enige die de bol klaarmaakt voor herhaalde bloei. Het [stappenplan voor het planten](https://bollanda.nl/planten/stappenplan) verschilt hier op één belangrijk punt van andere bollen: je plant amaryllis bewust ondiep. Hieronder volgen de keuzes voor pot, grond, plantdiepte en eerste water.

### Potkeuze: slechts iets groter dan de bol

Amaryllis bloeit beter bij wat wortelcompressie, dus de pot mag krap zijn. Houd ongeveer 2 tot 4 cm ruimte rondom de bol aan, niet meer. Gebruik terracotta of stevige kunststof en kies altijd een pot met drainagegaten, want overtollig water moet weg kunnen.

### Potgrond en drainagelaag

Amaryllis komt uit droge gebieden in Zuid-Amerika en is gevoelig voor wortelrot bij natte grond. Een goede [drainage](https://bollanda.nl/verzorging/potgrond/drainage) is daarom belangrijker dan een rijke voedingsbodem. Leg onderin de pot een laagje van 1 tot 2 cm hydrokorrels. De onderstaande tabel toont een goed doorlatend potgrondmengsel voor amaryllis.

| Component                | Aandeel | Functie              |
| ------------------------ | ------- | -------------------- |
| Universele potgrond      | 50%     | Basissubstraat       |
| Grof zand of grit        | 25%     | Snelle drainage      |
| Perliet                  | 15%     | Luchtige wortelzone  |
| Hydrokorrels (bodemlaag) | 10%     | Drainagelaag onderin |

Wil je het mengsel liever zelf samenstellen, dan kun je de [potgrond zelf mengen](https://bollanda.nl/verzorging/potgrond/zelf-mengen) volgens bovenstaande verhoudingen. Een kant-en-klare cactus- en vetplantengrond is een prima alternatief.

### Plantdiepte: 1/3 tot 1/2 boven de grond

De meeste bollen volgen de regel van ongeveer drie keer de bolhoogte aan grond erboven. Amaryllis is hierop een uitzondering, want je laat juist een derde tot de helft van de bol boven de grond uitsteken. Lees op de pagina over [plantdiepte](https://bollanda.nl/planten/diepte) waarom amaryllis afwijkt van die standaardregel.

Druk de bol stevig in de grond, maar plant hem nooit volledig onder, want dan ontstaat snel rot. De hals en de bovenkant van de bol blijven zichtbaar.

### Eerste water en standplaats

Geef na het oppotten eenmalig water tot de pot doorweekt is en laat het overtollige water weglopen. Daarna geef je spaarzaam water tot de eerste groene scheut verschijnt, want te veel vocht rond ongevormde wortels leidt tot rot. Zet de pot op een lichte, warme plek van 20 tot 25 °C, met ongeveer 21 °C als ideaal voor een snelle start.

## Methode 2: op water in amaryllisglas

Bij watercultuur staat de bol op een glas of in een vaas, met alleen de wortels in het water. Dit is een decoratieve route, maar de bol raakt na de bloei meestal uitgeput en is dan niet meer geschikt voor hergroei. Voor de fijne kneepjes van [amaryllis broeien op water](https://bollanda.nl/bolsoort/hippeastrum/broeien) is er een apart artikel.

### Amaryllisglas en alternatieve vazen

Een amaryllisglas is breder dan een hyacintenglas en heeft een richel waarop de bol rust, zodat alleen de wortels het water raken. Een bredere vaas werkt ook: leg de bol op een laag kiezelstenen of glassteentjes en laat de wortels tussen de stenen in het water hangen. Andere [bloembollen op water of in glas](https://bollanda.nl/locatie/glas) volgen vergelijkbare principes.

### Waterniveau en verversen

Houd het waterniveau net onder de basis van de bol, zodat de wortels in het water hangen maar de bol zelf droog blijft. De bol zelf mag nooit in het water staan, want dat veroorzaakt rot. Ververs het water ongeveer één keer per week en voeg een stukje houtskool toe tegen geur en bacteriegroei.

## Methode 3: gewaxte amaryllis in het kort

Een gewaxte amaryllis hoef je niet te planten en vraagt geen voorbereiding. Je zet de bol gewoon op een decoratief oppervlak en hij bloeit op zijn eigen interne reserves, zonder water of grond. Hoe dit precies werkt en waarom het een eenmalig product is, lees je in het artikel over de [gewaxte amaryllisbol](https://bollanda.nl/bolsoort/hippeastrum/wax).

## Eerste signalen na het planten

De eerste groene punt verschijnt doorgaans 1 tot 3 weken na het planten. Bij geprepareerde bollen komt de bloemsteel vaak eerst of tegelijk met de bladeren omhoog, terwijl bij eigen overgehouden bollen meestal eerst de bladeren verschijnen en daarna pas de steel. Water geven en bemesten horen daarna bij de [verzorging van amaryllis](https://bollanda.nl/bolsoort/hippeastrum/verzorging) in de weken na opkomst.

Draai de pot elke paar dagen een kwartslag, zodat de steel recht omhoog groeit en niet naar het licht buigt. Houd de standplaats warm tijdens de opkomst en zet de plant pas koeler als de bloemen opengaan.

## Veelgemaakte plantfouten

De meeste teleurstellingen ontstaan in de eerste weken na het planten. Veel fouten draaien om water of plantdiepte. De onderstaande lijst bevat de 5 meestgemaakte fouten bij het planten van amaryllisbollen.

- **Te grote pot**: de bol steekt te veel energie in wortelvorming en bloeit later.
- **Bol volledig ondergronds**: leidt tot rot, want amaryllis hoort deels boven de grond.
- **Te veel water voor wortelvorming**: de bol gaat rotten voordat hij wortelt.
- **Bol in het vaaswater**: alleen de wortels mogen in water, de bol zelf nooit.
- **Koude of donkere standplaats**: zonder warmte en licht komt er geen of trage groei.

## Verpotten: elke 2 tot 3 jaar

Amaryllis hoeft niet jaarlijks verpot te worden, juist omdat hij beter bloeit in een krappe pot. Verpot de bol elke 2 tot 3 jaar of zodra de bloei afneemt, het liefst in januari tot maart na de bloei. Gebruik dan verse potgrond en dezelfde of een iets grotere pot, en houd opnieuw de regel aan dat een derde tot de helft van de bol boven de grond blijft.

Verstoor de wortels zo min mogelijk, want amaryllis is gevoelig voor wortelschade. Is de bol gezond en de pot nog passend, dan volstaat het om alleen de bovenste laag grond te verversen.