# Muscari soorten en variëteiten Veel mensen denken dat er maar één blauw druifje bestaat, terwijl er zeven commerciële soorten druifhyacint zijn met duidelijk verschillende hoogte, kleur, bloemvorm en verwilderingsgedrag. De soort, en niet alleen de cultivar, is daarbij de belangrijkste keuze, vooral omdat sommige soorten sterk woekeren en andere keurig op hun plek blijven. Dit overzicht zet alle zeven soorten naast elkaar en beschrijft per soort de kern. Zo kies je hierna gericht de juiste druifhyacint voor jouw tuin. ## De zeven soorten druifhyacint Het genus Muscari telt zeven soorten die in Nederland verhandeld worden, elk met een eigen verschijning en gedrag. De soortnaam bepaalt vaak meer dan de cultivarnaam, want het verschil tussen een [cultivar of soort](https://bollanda.nl/basis/classificatie) stuurt zowel de bloemvorm als de verwildering. De onderstaande zeven beschrijvingen geven per soort de kern. ### Armeense druifhyacint (Muscari armeniacum) Dit is de bekendste en meest verkochte druifhyacint en de soort die de meeste mensen bedoelen met blauwe druifjes. De Armeense druifhyacint wordt 15 tot 25 cm hoog en draagt een dichte, urnvormige tros in diep violetblauw. Het is tegelijk de sterkste verwilderaar van het genus, met lang blad dat al in het najaar verschijnt. ### Blauwe druifjes (Muscari botryoides) Muscari botryoides is het oorspronkelijke blauwe druifje en groeit 15 tot 20 cm hoog, met een ronde urnvormige tros in blauw met witte randjes. Deze soort geldt als de klassieke [stinzenplant](https://bollanda.nl/geschiedenis/stinzenplant) van Nederlandse landgoederen en is inmiddels zeldzaam in het wild. Het echte blauwe druifje houdt kort, beschaafd blad en woekert minder dan de Armeense soort. ### Breedbladige druifhyacint (Muscari latifolium) Deze soort valt op door een tweekleurige tros met een donkere top en een lichtere onderkant. De breedbladige druifhyacint wordt 15 tot 25 cm hoog en vormt slechts één breed blad per bol, wat de soort gering verwilderend en zeer beheersbaar maakt. ### Aucheri-druifhyacint (Muscari aucheri) Muscari aucheri is een compacte soort van 10 tot 15 cm met een laag, bolvormig silhouet in helderblauw. De aucheri-druifhyacint heeft genetisch kort blad, waardoor de cultivars uitblinken in pot en op de vensterbank. ### Azuurblauwe druifhyacint (Muscari azureum) Deze soort wijkt op twee punten af van de standaard: de kleur is helder azuurblauw en de bloempjes zijn open en klokvormig in plaats van gesloten en urnvormig. De azuurblauwe druifhyacint wordt 10 tot 15 cm hoog en bloeit vroeg, soms al in februari. ### Kuifhyacint (Muscari comosum) Muscari comosum breekt met het hele genus-beeld en draagt geen dichte druiftros maar een losse paarse kuif. Deze soort wordt 20 tot 60 cm hoog en is daarmee uitzonderlijk hoog voor een druifhyacint. De bekende cultivar 'Plumosum' wordt verderop besproken als botanische uitschieter. ### Wilde druifhyacint (Muscari neglectum) Deze soort levert de donkerste bloemkleur van het genus, bijna zwart met een fijn wit randje. De wilde druifhyacint wordt 10 tot 20 cm hoog en woekert sterk, vergelijkbaar met de Armeense soort, waardoor deze door velen als ongewenst wordt beschouwd. ## Hoe sterk verwildert elke soort? De verwildering verschilt sterk per soort en is bij muscari een actief beslissingscriterium. Wie een border keurig wil houden, kiest een rustige soort, terwijl voor een ruig verwilderd tapijt juist een sterke verspreider geschikt is. De onderstaande tabel toont het verwilderingsgedrag van de zeven soorten druifhyacint. | Soort | Verwildering | Toelichting | | ------------------ | ------------ | ------------------------------------------------------ | | Muscari armeniacum | Sterk | Zeer actieve offsetvorming en rijke zelfuitzaai | | Muscari neglectum | Sterk | Veel klisters, door velen als ongewenst beschouwd | | Muscari botryoides | Matig | Vooral via zaad, daardoor minder opdringerig | | Muscari latifolium | Gering | Langzaam, slechts één breed blad per bol | | Muscari aucheri | Gering | Vermeerdert langzaam, goed beheersbaar | | Muscari azureum | Gering | Via zaad, fijne en beheersbare tuinplant | | Muscari comosum | Beperkt | Trage uitbreiding, vooral via zaad, weinig opdringerig | Wie het woekeren bij de sterke soorten wil inperken, vindt de aanpak terug bij het [vermeerderen van muscari](https://bollanda.nl/bolsoort/muscari/vermeerderen). Het bewust kiezen voor een rustige soort is vaak de eenvoudigste oplossing. ## Het kleurpalet van de druifhyacint Hoewel de naam blauwe druifjes anders doet vermoeden, kent de druifhyacint een breder kleurpalet. Naast het dominante blauw bestaan er witte, roze en bijna-zwarte varianten, plus een pluimvormige uitschieter. ### Van diepblauw tot bijna zwart Blauw blijft de hoofdrol spelen, maar in vele schakeringen. Muscari armeniacum geeft diep violetblauw, Muscari azureum levert helder azuurblauw, en Muscari neglectum bereikt een bijna-zwarte tint met een fijn wit randje. Muscari latifolium voegt daar een tweekleurig effect aan toe, met een donkere top boven een lichtere onderkant. ### Wit, roze en de zeldzame kleuren Voor wie het palet wil verbreden, zijn er witte en roze cultivars beschikbaar. De onderstaande lijst bevat de 4 minder gangbare kleurkeuzes onder de druifhyacinten. - **Wit**: 'Album' bestaat bij meerdere soorten, waaronder Muscari botryoides en Muscari azureum. - **Roze**: 'Carneum' van Muscari botryoides geeft een lichtroze tint, een uitzondering binnen het genus. - **Pluimvormig paars**: 'Plumosum' van Muscari comosum draagt geen druiftros maar een losse paarse pluim. - **Geel**: gele druifhyacinten zijn niet algemeen verkrijgbaar in het Nederlandse handelsassortiment. ## Bekroonde cultivars met het RHS-keurmerk Een handig houvast bij de keuze is de Award of Garden Merit van de Royal Horticultural Society, die staat voor bewezen tuinwaarde. Dit [keurmerk](https://bollanda.nl/koopadvies/keurmerk) wordt toegekend na uitgebreide vergelijkende beproeving en helpt je betrouwbare soorten en cultivars te selecteren. Verschillende muscari dragen deze onderscheiding. De onderstaande lijst bevat de 5 bekroonde druifhyacinten met het RHS-keurmerk als kwaliteitsanker. - **'Saffier' en 'Christmas Pearl'**: twee bekroonde cultivars van Muscari armeniacum, klassiek diepblauw. - **'Grape Ice'**: bekroonde tweekleurige cultivar van Muscari latifolium, naast de soort zelf. - **'Ocean Magic'**: bekroonde compacte cultivar van Muscari aucheri. - **'Baby's Breath' en 'Night Eyes'**: twee bekroonde cultivars van Muscari neglectum, de laatste zeer donker. - **Muscari azureum**: ook de soort zelf is met het keurmerk onderscheiden. Wie de aankoopkeuze verder wil afstemmen op toepassing en kleur, vindt gerichte adviezen in de [koopgids voor muscari](https://bollanda.nl/bolsoort/muscari/koopgids). ## Twee botanische uitschieters Twee gevallen vallen buiten het gewone beeld van de blauwe druiftros en verdienen aparte aandacht. Het gaat om de pluimvormige 'Plumosum' en om een aantal verwante planten waarmee muscari vaak verward wordt. ### 'Plumosum', de pluimhyacint zonder druiftros Deze cultivar van Muscari comosum draagt geen druiftros maar een volledige, steriele paarse pluim. De kuifhyacint met 'Plumosum' wordt vaak verkocht als pluimhyacint, bloeit laat in mei en juni en vermeerdert uitsluitend via klisters omdat de bloemen geen zaad zetten. Daardoor wordt deze plant vaak als aparte sierplant gezien. ### Verwarring met Leopoldia, Bellevalia en leliegras Rond 'Plumosum' en muscari bestaat geregeld naamsverwarring. Leopoldia comosa is botanisch een afzonderlijk genus, terwijl 'Plumosum' een mutatie van Muscari comosum is, maar in de handel worden deze twee vaak verwisseld. Daarnaast circuleren enkele look-alikes die je niet met muscari moet verwarren. De onderstaande lijst bevat de 3 planten die geregeld voor druifhyacint worden aangezien. - **Liriope muscari (leliegras)**: een vaste plant en geen bol, alleen de naam lijkt op muscari. - **Bellevalia**: een nauw verwant genus dat soms als muscari verkocht wordt. - **Pseudomuscari**: eveneens nauw verwant en af en toe onder de naam muscari aangeboden. De belangrijkste cultivars per soort komen hierboven aan bod, bij het kleurpalet en de bekroonde druifhyacinten.