# Bollenmijt en trips bij bloembollen

Schade door iets dat je nauwelijks kunt zien is extra verwarrend. Dit artikel behandelt twee microscopische belagers: de bollenmijt, die vooral in de bewaring rot veroorzaakt, en trips, die met zuigschade zilveren vlekken achterlaat. Beide kunnen zowel bij de teelt als bij de bewaring toeslaan, dus preventie telt in beide fases. Je leert de schadebeelden herkennen en de belagers weren. We beginnen bij de herkenning.

## Twee belagers die je nauwelijks ziet

Bollenmijt en trips hebben gemeen dat ze zo klein zijn dat je ze pas opmerkt aan de schade die ze achterlaten. De bollenmijt is een minuscule mijt die tijdens de bewaring rot in de bol veroorzaakt, terwijl trips een klein zuigend insect is dat zilveren vlekken op blad en bloem geeft. Anders dan bij de [narcissenvlieg](https://bollanda.nl/probleem/plaag/narcissenvlieg), waar je nog een larve in de bol terugvindt, blijft de oorzaak hier vrijwel onzichtbaar.

Het verschil zit vooral in waar en wanneer ze toeslaan. De bollenmijt richt de meeste schade aan in de opslag, terwijl trips zowel tijdens de groei als in de bewaring actief is. Door beide schadebeelden te kennen, herken je snel met welke belager je te maken hebt.

## Bollenmijt: rot in de bewaring

De bollenmijt (Rhizoglyphus) is een van de lastigste belagers tijdens de opslag, omdat hij in principe alle bolsoorten kan aantasten. Hij gedijt vooral op bollen die al beschadigd of verzwakt zijn en versnelt daar het rottingsproces.

### Herkenning en schadebeeld

De mijt zelf is met het blote oog nauwelijks te zien: een minuscuul, glanzend wit beestje dat zich in groepjes ophoopt rond beschadigde plekken. Je merkt de aanwezigheid meestal pas op aan zachte, rottende plekken op de bol en een fijn, bruinig stof dat achterblijft. Een aangetaste bol voelt week aan en kan bij de bewaring verder wegrotten, waardoor de schade zich uitbreidt naar gezonde bollen ernaast.

### Preventie bij de bewaring

De aanpak ligt volledig in goede bewaaromstandigheden, want de mijt gedijt bij vocht en warmte. Bewaar je bollen daarom koel, droog en goed geventileerd, en controleer ze regelmatig op zachte plekken. Goede [bloembollen bewaren](https://bollanda.nl/bewaren) draait om luchtcirculatie en het snel verwijderen van aangetaste exemplaren.

Gebruik daarbij geventileerd materiaal in plaats van luchtdichte verpakking. Een geschikte [bewaarkist](https://bollanda.nl/benodigdheden/bewaarkist) met voldoende luchtgaten houdt het vocht laag en maakt het de mijt moeilijk. Behandel de bollen voorzichtig, want kneuzingen en wondjes zijn de plekken waar de mijt het eerst toeslaat. Omdat de mijt vooral verzwakte en beschadigde bollen aantast, begint de preventie al bij de aankoop van stevige, gave exemplaren, zoals je die leert beoordelen bij de [kwaliteit van bloembollen](https://bollanda.nl/koopadvies/kwaliteit).

## Trips: zuigschade en zilveren vlekken

Trips is een klein, langwerpig insect dat met zijn zuigende monddelen plantensappen onttrekt. De schade valt vooral op bij bloeiende zomerbollen en is goed te herkennen aan het kenmerkende zilverachtige uiterlijk dat het achterlaat.

### Herkenning en schadebeeld

Het duidelijkste teken zijn zilveren of grauwe vlekken op blad en bloemblaadjes, soms met kleine zwarte stipjes (uitwerpselen). Bij een zware aantasting verkleurt en verdroogt het blad en blijven bloemen misvormd of beschadigd. Trips overleeft ook in de bewaring op de knollen, waardoor een aantasting zich naar het volgende seizoen kan voortzetten.

### Roofmijten en blauwe vangplaten

Voor biologische bestrijding zijn er twee beproefde middelen. Roofmijten eten de tripslarven op en houden de populatie op natuurlijke wijze in toom, terwijl blauwe vangplaten de volwassen tripsen wegvangen en je laten zien hoe groot de plaagdruk is. De onderstaande lijst bevat de 2 belangrijkste biologische methoden tegen trips op bloembollen.

- **Roofmijten**: deze natuurlijke vijanden eten de larven en remmen de populatie zonder chemie.
- **Blauwe vangplaten**: kleverige platen die volwassen tripsen aantrekken en wegvangen, en die signaleren wanneer ingrijpen nodig is.

## Welke soorten lopen risico?

De bollenmijt treft in principe alle bolsoorten in de bewaring, terwijl trips zich vooral richt op een aantal zomerbloeiers. De onderstaande tabel toont per belager de meest gevoelige bloembollen.

| Belager    | Gevoelige soorten         | Fase van schade   |
| ---------- | ------------------------- | ----------------- |
| Bollenmijt | Vrijwel alle bollen       | Bewaring          |
| Trips      | Gladiool, freesia, dahlia | Teelt en bewaring |

Vooral gladiolen zijn berucht gevoelig voor trips, met duidelijke zuigschade aan blad en bloem als gevolg. Hoe je dat bij [gladiolen aanpakt](https://bollanda.nl/bolsoort/gladiolus/probleem) hangt samen met goede bewaring en tijdige controle. Ook bij [freesia's](https://bollanda.nl/bolsoort/freesia/probleem) en [dahlia's](https://bollanda.nl/bolsoort/dahlia/probleem) loont het om in het groeiseizoen op de eerste zilveren vlekken te letten en de knollen na het rooien schoon en droog op te slaan.