# Allium kopen: de complete koopgids Het kopen van allium is lastiger dan het lijkt, omdat het assortiment loopt van dwergbolletjes tot reuzen van bijna twee meter, met sterk wisselende bolmaten per soort. Een kant-en-klare mix stelt vaak teleur als je de grote hoogteverschillen niet kent. Deze koopgids behandelt vier dingen: wanneer en waar je het beste koopt, hoe je kwaliteit herkent, welke soort bij welke toepassing past en wat je qua prijs mag verwachten. Zo koop je gericht en met vertrouwen de juiste sierui voor jouw tuin. ## Wanneer koop je allium? Allium is een najaarsbol die je in de grond zet van september tot december, zolang de grond nog niet bevroren is. De handel opent het bestelseizoen vaak al in mei en juni, ruim voor het plantmoment. Wie het [koopadvies voor bloembollen](https://bollanda.nl/koopadvies) volgt, weet dat vroeg oriënteren hier vooral keuze oplevert en geen lagere prijs. ### Het ideale bestelmoment Het beste moment om te bestellen ligt aan het begin van het najaarsseizoen. De levering komt doorgaans vanaf ongeveer oktober op gang, precies wanneer de grond afkoelt en de bollen geplant kunnen worden. Plant je allium het liefst als de grondtemperatuur is gedaald tot ongeveer 10 tot 15 graden Celsius. ### Vroeg of laat bestellen Vroeg bestellen geeft je de breedste keuze, want populaire soorten en cultivars zijn in het najaar vaak uitverkocht. Laat in het seizoen vind je soms uitverkoopdeals, maar het aanbod is dan beperkt en de kwaliteit kan minder zijn. Voor zeldzame soorten zoals sterrenlook en de vuurwerksierui is vroeg bestellen vrijwel altijd nodig. ## Waar koop je allium? Je kunt allium op verschillende plekken aanschaffen, en elk kanaal heeft zijn eigen sterke punten. Het algemene overzicht van [waar je bloembollen koopt](https://bollanda.nl/koopadvies/waar) helpt je het juiste kanaal te kiezen voor jouw situatie. ### Tuincentrum, kweker, online of markt In het tuincentrum vind je een beperkte selectie van de bekendste soorten, met het voordeel dat je de bollen in handen kunt nemen. Een gespecialiseerde online bollenshop biedt het breedste assortiment, inclusief zeldzame soorten, en is handig als je [bloembollen online wilt bestellen](https://bollanda.nl/koopadvies/online). Wil je bijzondere of grootmaatse bollen, dan loont [kopen bij de kweker](https://bollanda.nl/koopadvies/kweker), terwijl de markt vooral voor losse standaardsoorten interessant is. ### Losse bollen of een mix Losse bollen per soort geven je volledige controle over hoogte, kleur en bloeitijd, wat bij allium belangrijk is door de extreme verschillen. Een voorgemengde mix oogt aantrekkelijk, maar combineert soms dwergen met reuzen zonder dat dat in de tuin klopt. Hoe je een [bloembollenmix beoordeelt](https://bollanda.nl/koopadvies/mix), bepaalt of zo'n verpakking je tegenvalt of juist verrast. ## Kwaliteit herkennen bij aankoop De kwaliteit van een alliumbol bepaalt rechtstreeks hoeveel bloei je krijgt. Let daarom op zowel de maat als de gezondheid van de bol. ### De juiste bolmaat per soort De bolmaat verschilt enorm per soort, want allium wordt gemeten op omtrek in centimeters. Kleine soorten zoals goudlook, trommelstokje en roze berglook komen op een bolmaat van 4/5 tot 5/7, middelgrote soorten zoals sterrenlook en de standaardcultivars op 10/12 tot 12/14, en de reuzen zoals reuzenlook en 'Globemaster' op 18/20 tot 24/+. Wat de [bolmaat](https://bollanda.nl/koopadvies/bolmaat) precies betekent voor het resultaat, geldt ook hier: een grotere maat binnen dezelfde soort geeft meer en sterkere bloemen. ### Een gezonde bol herkennen Een goede alliumbol voelt stevig en gevuld aan, met een intacte papierachtige huid. De onderstaande lijst bevat de 4 belangrijkste kenmerken waaraan je een gezonde alliumbol herkent. - **Stevigheid**: de bol is hard en gevuld, niet zacht of papperig. - **Vocht**: een uitgedroogde bol knispert bij het inknijpen en is te licht. - **Schimmel**: er zit geen blauwgroene schimmel op of in de bol. - **Geur en uitloop**: er is geen rottingsgeur verder dan de normale uiengeur en de bol is niet uitgelopen. Gekeurde bollen geven extra zekerheid, want een [keurmerk](https://bollanda.nl/koopadvies/keurmerk) garandeert gezondheid en rasechtheid. ### Biologisch verkrijgbare allium Biologische alliumbollen zijn er, maar de beschikbaarheid is sterk verdeeld over het assortiment. Kleinere soorten zijn ruim biologisch te krijgen, waaronder 'Purple Sensation', trommelstokje en goudlook, terwijl grote hybriden zoals 'Globemaster' niet biologisch verkrijgbaar zijn. Wie bewust [biologische bloembollen wil kopen](https://bollanda.nl/biologisch/koopgids), kiest dus het best onder de soorten en standaardcultivars. ## Aanbevelingen per toepassing Welke allium je koopt, hangt vooral af van wat je ermee wilt. Per toepassing zijn er duidelijke favorieten. ### Voor de border Voor een vol effect in de border zijn de middelhoge en hoge cultivars de logische keuze. 'Purple Sensation' geeft diep violette bollen op stevige stelen, 'Globemaster' levert de grootste schermen, en het trommelstokje brengt late bloei en beweging tussen vaste planten. Het complete [overzicht van allium soorten en variëteiten](https://bollanda.nl/bolsoort/allium/assortiment) laat zien welke cultivar bij welke borderpositie past. ### Voor de voorgrond en lage randen Voor de voorrand en de rotstuin kies je lage soorten. Goudlook, roze berglook en de Amerikaanse look blijven onder de 40 centimeter en verwilderen bovendien goed, zodat ze elk jaar terugkomen. Deze kleine soorten passen ook prima in een pot. ### Voor snij- en droogboeketten Voor de vaas kies je hoge cultivars met stevige stelen, want die houden zich uitstekend. Voor droogboeketten zijn sterrenlook en de vuurwerksierui ongeëvenaard, omdat ze hun driedimensionale structuur jarenlang behouden na het drogen. De vuurwerksierui laat zich zelfs met decoratieve verf bewerken. ### Voor beginners en bijvriendelijke tuinen Voor wie nog nooit allium plantte, is 'Purple Sensation' de veiligste eerste keuze: betaalbaar, breed verkrijgbaar en een van de weinige grote selecties die echt verwildert. Voor een bijvriendelijke tuin kies je soorten met open, stervormige schermen, want allium scoort top op nectar en pollen. Het [planten van allium](https://bollanda.nl/bolsoort/allium/planten) gaat het beste als je deze bollen op de juiste diepte en het juiste moment in de grond zet. ## Wat kosten sieruien? De prijs van allium loopt sterk uiteen, afhankelijk van soort, bolmaat en zeldzaamheid. Reken op een marge die per stuk een factor van enkele tientallen kan verschillen tussen de kleinste en de grootste bollen. ### Prijsverschil tussen kleine soorten en reuzen Kleine soorten horen bij de goedkoopste bolgewassen, terwijl de grote hybriden tot de duurdere bollen behoren. De onderstaande tabel toont de prijsindicatie per categorie sieruien. | Categorie | Voorbeeldsoorten | Bolmaat | Prijs per bol | | ------------------------- | -------------------------------------- | ------------ | ------------- | | Kleine soorten | Goudlook, trommelstokje, roze berglook | 4/5 - 5/7 | €0,08 - €0,30 | | Grote soorten en hybriden | Reuzenlook, 'Globemaster' | 18/20 - 24/+ | €1,00 - €7,00 | Binnen elke categorie geldt dat benoemde cultivars en grotere bolmaten naar de bovenkant van de marge schuiven. Sterrenlook zit met een middenmaat aan de onderkant van het grote segment, terwijl 'Globemaster' het topbedrag haalt. ### Waarom premium cultivars duurder zijn De hogere prijs van premiumcultivars heeft meerdere oorzaken. Grote bollen vragen meer kweekjaren voordat ze de juiste omvang bereiken, en zeldzame soorten zoals de vuurwerksierui zijn schaars. Daarbij komt dat steriele hybriden zoals 'Globemaster' geen zaad zetten en alleen via bijbollen vermeerderd kunnen worden, wat de teelt traag en daardoor kostbaarder maakt.