# Cyclaam soorten en variëteiten

Het cyclaam-assortiment lijkt verwarrend, omdat heel verschillende planten allemaal "cyclaam" heten. Toch houd je de soorten het makkelijkst uit elkaar op twee kenmerken: hun seizoen en hun groeiplaats. Bollanda behandelt vier hoofdsoorten, van een winterbloeier voor in de tuin tot de bekende kamerplant. Winkels verkopen meestal onbenoemde soortknollen, terwijl benoemde cultivars schaarser zijn. Na dit overzicht weet je welke soort bij jouw situatie past en waar je verder kunt lezen.

## Hoe je het cyclaam-assortiment indeelt

Het aanbod oogt groot, maar valt netjes uiteen in vier soorten met elk een eigen rol. De sleutel zit niet in de bloemkleur, maar in wanneer een soort bloeit en waar hij thuishoort.

### Seizoen en groeiplaats als kompas

Gebruik seizoen en groeiplaats als kompas wanneer je een cyclaam kiest. De winterharde tuinsoorten bloeien in de herfst of de winter en blijven jaar na jaar in de grond. De kamercyclaam bloeit binnen in de winter en verdraagt geen vorst, terwijl het zeldzame alpenviooltje juist in de zomer bloeit. Of een cyclaam binnen of buiten hoort, hangt dus volledig af van de soort die je in handen hebt.

### De vier soorten naast elkaar

De verschillen tussen de soorten worden het duidelijkst als je ze direct vergelijkt. De onderstaande tabel toont de vier soorten cyclaam op bloeitijd, hoogte, bladvorm, winterhardheid, plek en verkrijgbaarheid.

| Soort                           | Bloeitijd           | Hoogte     | Bladvorm             | Winterhard     | Plek           |
| ------------------------------- | ------------------- | ---------- | -------------------- | -------------- | -------------- |
| Wintercyclaam (C. coum)         | December - april    | 5 - 10 cm  | Rond, niervormig     | Ja, tot -20 °C | Tuin           |
| Klimopcyclaam (C. hederifolium) | Augustus - november | 10 - 15 cm | Klimopvormig         | Ja, tot -18 °C | Tuin           |
| Kamercyclaam (C. persicum)      | Winter (binnen)     | 15 - 30 cm | Hartvormig, groot    | Nee (RHS H2)   | Kamer          |
| Alpenviooltje (C. purpurascens) | Juni - oktober      | 8 - 15 cm  | Nagenoeg wintergroen | Ja (RHS H5)    | Tuin (beschut) |

Welke plek het beste past, lees je verder uit in een aparte vergelijking van [cyclaam binnen of buiten](https://bollanda.nl/bolsoort/cyclamen/binnen-buiten).

## De vier soorten in het kort

Elke soort heeft een eigen sterke kant. Hieronder vind je een korte kennismaking met elke cyclaam en een doorklik naar de uitgebreide soortpagina.

### Wintercyclaam voor de koudste maanden

De wintercyclaam valt op doordat hij bloeit wanneer bijna niets anders kleur geeft, midden in de winter. Hij is de meest winterharde cyclaam en blijft compact, met rond, soms zilvergemarmerd blad. De [wintercyclaam (Cyclamen coum)](https://bollanda.nl/bolsoort/cyclamen/assortiment/coum) wordt vaak als potplant verkocht in plaats van als droge knol en is een belangrijke vroege voedselbron voor bestuivers.

### Klimopcyclaam voor de herfst

De klimopcyclaam is de bekendste winterharde tuincyclaam en dankt zijn naam aan het klimopvormige blad. Hij bloeit in de herfst en siert daarna een heel seizoen met gemarmerd blad. De [klimopcyclaam (Cyclamen hederifolium)](https://bollanda.nl/bolsoort/cyclamen/assortiment/hederifolium) is de soort die het makkelijkst verwildert en als droge knol breed verkrijgbaar is, wat hem ideaal maakt voor beginners.

### Kamercyclaam voor binnen

De kamercyclaam is de bloeiende plant die de meeste mensen uit het tuincentrum kennen. Hij heeft grote bloemen in een breed kleurenpalet en bloeit binnen in de winter. De [kamercyclaam (Cyclamen persicum)](https://bollanda.nl/bolsoort/cyclamen/assortiment/persicum) is niet winterhard en hoort dus binnen, anders dan de winterharde tuinsoorten.

### Alpenviooltje voor de liefhebber

Het alpenviooltje is de cyclaam voor de verzamelaar en onderscheidt zich door een sterke, zoete geur. Hij bloeit in de zomer en blijft nagenoeg wintergroen, waardoor hij geen echte zomerrust kent zoals de andere soorten. Het [alpenviooltje (Cyclamen purpurascens)](https://bollanda.nl/bolsoort/cyclamen/assortiment/purpurascens) is winterhard, maar in Nederland nauwelijks te koop.

## Soortknol of benoemde cultivar

In de praktijk koop je een cyclaam meestal als onbenoemde soortknol. De handel in Nederland richt zich op de gangbare soorten, terwijl de benoemde cultivars met een vaste naam vooral bij Britse specialisten te vinden zijn. Wie een specifieke bladtekening of bloemkleur zoekt, moet daar dus gerichter naar zoeken.

### Bladpatronen als sieraspect

Bij cyclamen is het blad bijna net zo decoratief als de bloem. De onderstaande lijst bevat de 4 bladpatronen die je bij cyclamen tegenkomt.

- **Klimopvormig**: hoekig blad met zilvergroene marmering, typisch voor de klimopcyclaam.
- **Niervormig**: rond, soms zilvergemarmerd blad dat hoort bij de wintercyclaam.
- **Zilver of tin**: blad met een vrijwel volledig zilveren oppervlak, gewild bij selecties als de Silver Cloud Group en de Pewter Group.
- **Donkergroen**: effen, somber blad dat de bloemkleur extra laat opvallen.

Veel benoemde selecties dragen een RHS Award of Garden Merit, een kwaliteitskeurmerk voor tuinplanten dat aangeeft dat ze betrouwbaar presteren. De [RHS Award of Garden Merit](https://bollanda.nl/koopadvies/keurmerk/rhs-agm) geeft precies aan welke planten zich onder gangbare omstandigheden bewezen hebben.

### Verwarrende handelsnamen

In winkels en webshops kom je namen tegen die geen aparte soort aanduiden. Termen als "wilde cyclaam", "tuincyclaam", "patio cyclaam" en "mini cyclaam" verwijzen meestal naar een groottklasse of een verkooptype, niet naar een eigen botanische soort. Een "mini cyclaam" is bijvoorbeeld vrijwel altijd een compacte kamercyclaam. Welke vorm in welke situatie het beste werkt, is een vraag voor de [koopgids cyclaam](https://bollanda.nl/bolsoort/cyclamen/koopgids).

## Wanneer een cultivar een eigen pagina verdient

Bollanda geeft niet elke cyclaam-cultivar een eigen pagina. Een variëteit krijgt pas een zelfstandige pagina als hij aan minimaal twee van de vijf criteria voldoet, zoals een eigen zoekvolume, een duidelijk afwijkend uiterlijk of een brede beschikbaarheid. De cyclamen-cultivars halen die drempel zelden, omdat ze meestal als onbenoemde soortknol worden verkocht en sterk variëren. Daarom beschrijven we ze als secties binnen de soortpagina's, in plaats van als losse pagina's. De [classificatie van bloembollen](https://bollanda.nl/basis/classificatie) laat zien hoe een soort, variëteit en cultivar zich tot elkaar verhouden.