# Paperwhite narcissen: de Tazetta die zonder koude bloeit

Paperwhite narcissen gedragen zich anders dan elke andere narcis: ze hoeven niet de kou in en bloeien gewoon binnen op een schaaltje met kiezelstenen. Dat komt door hun mediterrane herkomst, waardoor de bloem al klaarligt in de bol. Daarmee zijn ze de klassieke kerstnarcis, met een heel eigen seizoen en verzorging. Hun trossen kleine witte bloemen geuren sterk, soms zelfs een beetje te veel. In dit artikel lees je wat Paperwhite zo bijzonder maakt en welke cultivars er zijn.

## Wat Paperwhite-narcissen uniek maakt

Paperwhite-narcissen horen botanisch tot de Tazetta-divisie (divisie 8), maar nemen daarbinnen een aparte plek in. Ze zijn pure binnencultuur en bloeien in een ander seizoen en met een andere verzorging dan tuinnarcissen.

Het meest opvallende kenmerk is dat ze geen koudeperiode nodig hebben om te bloeien. Waar de meeste narcissen weken kou moeten doorstaan, zet je Paperwhites zo op een schaaltje water. De [Paperwhite-broei](https://bollanda.nl/bolsoort/narcissus/broeien) levert zo binnen drie tot zes weken bloei op, een uitzonderlijk korte doorlooptijd.

Uiterlijk dragen ze trossen van veel kleine witte of geelwitte bloemen op een rechte steel. De geur is sterk en soms zelfs zwaar, een kenmerk dat veel mensen direct met de winterperiode associeren.

## Waarom ze geen koude nodig hebben

De verklaring zit in de herkomst. Paperwhites zijn afkomstig uit het warme Middellandse Zeegebied (de soort *Narcissus papyraceus*), waar de rustperiode niet door koude maar door de droge zomer wordt doorbroken.

Daardoor legt de bol zijn bloem al aan tijdens de warme bewaarperiode. Op het moment dat je de bol koopt, ligt de bloem dus eigenlijk al klaar in de bol en hoeft hij alleen nog uit te groeien. Dit is een fundamentele aanpassing aan een warm klimaat, en het verklaart waarom voorkoelen bij Paperwhites onnodig is.

Deze eigenschap maakt ze ideaal als kerstnarcis. Je plant ze enkele weken voor de gewenste bloeidatum en zet ze warm en licht, waarna de bloei vanzelf volgt.

## De bekendste Paperwhite-cultivars

Niet elke Paperwhite is hetzelfde. Vooral in geur en kleur zijn er duidelijke verschillen, wat handig is als je gevoelig bent voor een sterke geur. De onderstaande lijst bevat de 3 bekendste Paperwhite-narcissen.

- **'Ziva'**: zuiver wit en de meest gangbare keuze, met een uitgesproken sterke geur en de snelste bloei.
- **'Inbal'**: korter van stuk met een duidelijk mildere geur, een goede keuze voor wie de geur van 'Ziva' te zwaar vindt.
- **'Grand Soleil d'Or'**: een tweekleurige cultivar met gele bloemen en een oranje hartje, een warmer alternatief voor het klassieke wit.

## De geur: heerlijk of indringend?

De geur van Paperwhite-narcissen verdeelt de meningen. Voor de een hoort die zoete, krachtige geur bij de feestdagen, voor de ander is hij ronduit indringend in een gesloten kamer.

Wil je de geur temperen, kies dan 'Inbal' boven 'Ziva', want het verschil is goed merkbaar. Ook helpt het om de schaal in een ruimte te zetten die je kunt luchten en om niet te veel bollen tegelijk in één pot te plaatsen. Een koelere standplaats verlengt bovendien de bloei en houdt de planten steviger.

## Na de bloei: weggooien of bewaren?

Paperwhite-narcissen zijn in Nederland niet winterhard. Ze komen uit een warm klimaat en overleven onze winter buiten niet, dus uitplanten in de tuin heeft geen zin. In de praktijk worden ze na de bloei daarom meestal weggegooid.

De bol heeft tijdens de binnenbloei vrijwel al zijn reserves verbruikt en bloeit een tweede keer zelden goed. Wie het toch wil proberen, houdt de planten na de bloei warm en licht, maar succes is niet vanzelfsprekend. Voor betrouwbare bloei koop je elk jaar verse bollen, zoals ook de [koopgids voor narcissen](https://bollanda.nl/bolsoort/narcissus/koopgids) voor de kerstbloei aanraadt.

Houd er bij het opruimen rekening mee dat alle delen van de narcis giftig zijn, met de bol als hoogste concentratie. De [giftigheid van narcissen](https://bollanda.nl/bolsoort/narcissus/giftig) betekent dat je restanten buiten bereik van kinderen en huisdieren houdt en niet op een plek gooit waar een kat of hond erbij kan.