# Puschkinia verzorgen: verwildering, watergift en na de bloei Puschkinia is een van de gemakkelijkste bollen die er zijn en verzorgt zichzelf grotendeels. De kunst zit vooral in wat je niet doet: te veel bemesten, te vroeg maaien of onnodig rooien. In dit artikel lees je hoeveel water de bol per groeifase nodig heeft, waarom bemesten zelden nodig is, hoe je de buishyacint laat verwilderen en hoe je hem vermeerdert. Met minimale inzet krijg je zo een steeds dichter wordend tapijt. ## Hoeveel verzorging vraagt puschkinia? Puschkinia is een genoegzame plant die in de meeste tuinen nauwelijks aandacht vraagt. Eenmaal geplant blijft de bol jarenlang ongestoord in de grond en breidt hij zich vanzelf uit. Dat maakt de soort uitermate geschikt voor tuiniers die het liefst zo min mogelijk ingrijpen. De bol haalt het grootste deel van zijn voeding uit een humusrijke bodem en redt zich met de natuurlijke neerslag in het voorjaar. Voor [bloembollen die elk jaar terugkomen](https://bollanda.nl/verzorging/meerjarig) geldt dat rust en geduld vaak meer opleveren dan actief verzorgen. Bij puschkinia is dat principe extra duidelijk. ## Water geven per groeifase De waterbehoefte van puschkinia volgt het ritme van de seizoenen. De algemene principes van [bloembollen water geven](https://bollanda.nl/verzorging/water) gelden ook hier, met als kanttekening dat deze verwilderaar weinig nodig heeft. In de meeste tuinen is bijgieten zelden aan de orde. ### Rust in de zomer Na de bloei trekt puschkinia zich terug in een droge zomerrust. In deze fase heeft de bol geen water nodig en verdraagt hij een droge bodem prima. Geef in de zomer dus geen extra water, want vochtige grond tijdens de rust verhoogt het risico op bolrot. ### Opkomst en bloei Tijdens de opkomst in februari en maart volstaat de normale voorjaarsregen meestal ruimschoots. De waterbehoefte is in deze periode laag en de bol vraagt geen aandacht. Tijdens de bloei in maart en april ligt de behoefte laag tot middel, dus alleen bij langdurige extreme droogte is bijgieten zinvol. Na de bloei bouw je een eventuele watergift af en laat je de plant rustig afsterven. ## Bemesten: bijna nooit nodig In verreweg de meeste tuinsituaties hoef je puschkinia helemaal niet te bemesten. De bol haalt voldoende voeding uit een humusrijke bodem en is gewend aan voedselarme groeiplaatsen. Wie wil bijmesten, kan het beste kiezen voor [organische bemesting](https://bollanda.nl/verzorging/bemesting/organisch) in plaats van kunstmest bij de bol. ### Bij het planten Alleen op zeer arme zandgrond kan een lichte gift bij het planten helpen. Werk dan compost door de grond met een dosering van 2 tot 3 kg per m², of geef een handvol koemestkorrels per plantgat. Strooi nooit kunstmest direct bij de bol, want dat geeft risico op wortelverbranding. ### Optionele voorjaarsgift op arme grond Op arme grond kun je in de vroege groei, in februari of maart, een lichte strooigift NPK 7-14-28 geven van 30 tot 50 g per m². In de meeste tuinen is dit niet nodig en blijft de plant ook zonder voeding gezond. Het [type meststof](https://bollanda.nl/verzorging/bemesting/meststof) doet er minder toe dan de terughoudendheid waarmee je het toepast. Een goede [bodemstructuur](https://bollanda.nl/verzorging/bemesting/bodem) met voldoende organische stof maakt extra voeding doorgaans overbodig. Puschkinia gedijt het best bij een neutrale zuurgraad rond pH 6,5 tot 7,5. Geef geen voeding in de winterperiode, omdat er dan geen actieve wortels zijn om de meststof op te nemen. ## Verwilderen: de bol zijn gang laten gaan Puschkinia is een uitstekende verwilderaar die zichzelf via dochterbolletjes en zaad uitbreidt. De basisprincipes van het [verwilderen van bloembollen](https://bollanda.nl/tuinontwerp/verwilderen) komen hier samen: laat de plant met rust en hij vormt na verloop van tijd een dicht tapijt. Rooien is niet nodig en zelfs onwenselijk. Omdat de bol jarenlang ter plekke blijft staan, hoef je hem niet uit de grond te halen. Dat onderscheidt puschkinia van soorten waarbij het [rooien van bloembollen](https://bollanda.nl/bewaren/rooien) wel zin heeft. Laat de buishyacint gewoon zitten en hij komt elk jaar terug. ### Het eerste jaar versus latere jaren In het eerste jaar na het planten verwijder je de uitgebloeide bloemen voordat ze zaad zetten. Zo investeert de bol zijn energie in het vormen van een sterke dochterbol in plaats van in zaad. Het verschil tussen het eerste jaar en latere jaren is cruciaal voor een goede meerjarige opbouw van de groep. Vanaf het tweede jaar laat je de uitgebloeide bloemen juist staan, zodat de zaaddozen kunnen rijpen en de plant zichzelf uitzaait. Door de combinatie van dochterbolletjes en zaad breidt de groep zich geleidelijk uit. Verwijder in het eerste jaar dus de bloemen, en laat ze daarna met rust. ### Verspreiding door mieren De zaden van puschkinia hebben een klein vetrijk aanhangsel dat mieren aantrekt. De mieren slepen de zaden mee en helpen zo de bol verder de tuin in te verspreiden. Dit proces, myrmecochorie genoemd, zorgt ervoor dat puschkinia op verrassende plekken kan opduiken en de groep zich op natuurlijke wijze uitbreidt. ## Het loof na de bloei Na de bloei vergeelt en sterft het blad af, en juist die fase is belangrijk voor de bol. De algemene reden waarom je het [loof niet moet afknippen](https://bollanda.nl/verzorging/loof) geldt ook voor puschkinia: het blad maakt de voeding aan waarmee de bol zich op het volgende seizoen voorbereidt. Het hele [traject na de bloei](https://bollanda.nl/verzorging/na-bloei) draait om geduld. ### Niet maaien tot het loof is afgestorven Wacht met opruimen tot het loof volledig is vergeeld en afgestorven, doorgaans ongeveer 6 weken na de bloei. Knip of maai het blad niet eerder weg, want dat put de bol uit en kan de bloei in latere jaren tegenvallen. Voor puschkinia in gras betekent dit dat je het [verwilderen in het gazon](https://bollanda.nl/tuinontwerp/gazon) afstemt op de bol: maai pas als het loof volledig is afgestorven, vaak eind mei tot half juni. ## Puschkinia vermeerderen Puschkinia vermeerdert zich grotendeels vanzelf, maar je kunt het proces ook actief sturen. De algemene technieken voor het [vermeerderen van bloembollen](https://bollanda.nl/verzorging/vermeerderen) zijn hier eenvoudig toe te passen, omdat de bol gretig dochterbolletjes vormt. ### Dochterbolletjes De primaire en makkelijkste methode is het scheiden van dochterbolletjes. Doe dit na het afsterven van het loof: graaf een pol voorzichtig op, haal de bolletjes los en plant ze direct terug of bewaar ze kort en droog. De eerste bloei volgt na 1 tot 2 jaar en de slaagkans is hoog. In pot kun je elke 3 tot 4 jaar verpotten om de dochterbolletjes te oogsten. ### Zaad en waarom het niet kloongetrouw is De driedelige zaaddozen rijpen in de vroege zomer en kun je laten uitzaaien of zelf opvangen. Zaaien is langzamer dan delen: de eerste bloei laat 3 tot 5 jaar op zich wachten. Houd er bovendien rekening mee dat zaad niet kloongetrouw is, doordat kruisbestuiving genetische variatie geeft. Zaailingen wijken daardoor licht af van de moederplant, wat bij de standaardvorm nauwelijks opvalt maar bij een witte vorm wel. Wil je een specifieke variëteit zoals de witte 'Alba' zuiver houden, dan kies je die bewust uit het [puschkinia-assortiment](https://bollanda.nl/bolsoort/puschkinia/assortiment) in plaats van uit eigen zaad op te kweken. Let bij potcultuur op de waterhuishouding, want bij blijvend natte grond loert [bolrot](https://bollanda.nl/bolsoort/puschkinia/probleem). Laat de pot in de zomer droog staan tijdens de rust en geef in het najaar weer water zodra de groei aantrekt.