# Sterhyacint soorten en variëteiten Het scilla-assortiment is groter en verwarrender dan veel mensen denken. De soorten vallen uiteen in drie overzichtelijke groepen: de winterharde kernsoorten, de sneeuwroem-soorten die er taxonomisch bij horen, en een paar bijzondere of niet-winterharde soorten. Per groep leer je de belangrijkste soorten en variëteiten kennen, inclusief de meest verkochte S. siberica en de steriele 'Spring Beauty'. Na dit overzicht kies je gericht de juiste soort of variëteit voor jouw tuin. ## Hoe het scilla-assortiment is ingedeeld Het genus Scilla telt een flink aantal soorten, maar voor de tuin is een eenvoudige indeling het handigst. Door de soorten te ordenen op gebruik en herkomst houd je overzicht, ondanks de namen die door elkaar lopen. ### Kernsoorten, sneeuwroem en bijzondere soorten De meeste scilla's die je tegenkomt vallen in een van drie groepen. De onderstaande lijst bevat de 3 groepen waarin het scilla-assortiment uiteenvalt. - **Kernsoorten (sectie Scilla)**: winterharde bollen voor najaarsplanting die je gewoon in de grond laat staan en die jaar na jaar terugkomen. - **Sneeuwroem (voormalige Chionodoxa)**: soorten met open stervormige bloemen met een wit hart, die taxonomisch tot Scilla horen. - **Bijzondere en niet-winterharde soorten**: uitzonderingen zoals de mediterrane S. peruviana, die je als kuip- of kamerplant houdt. De grote naamverwarring rond sneeuwroem en verwante genera komt elders uitgebreid aan bod. Wie precies wil weten waarom sneeuwroem een Scilla is en welke soorten dat juist niet meer zijn, vindt het antwoord in de uitleg over het [verschil tussen scilla en lookalikes](https://bollanda.nl/bolsoort/scilla/verschil). ## De vier kernsoorten van het genus De kernsoorten vormen het hart van het assortiment. Het zijn winterharde tunicaatbollen die je in het najaar plant en die uitstekend verwilderen. Ze verschillen vooral in bloeitijd, bloemvorm en kleur. ### Scilla siberica, de meest verkochte Scilla siberica, de Oosterse sterhyacint, is veruit de bekendste en meest verkochte soort. De plant wordt 10 tot 20 cm hoog, bloeit in maart en april en valt op door de intensief gentiaanblauwe, knikkende klokvormige bloemen. Ondanks de naam komt deze [Scilla siberica](https://bollanda.nl/bolsoort/scilla/assortiment/siberica) niet uit Siberië, maar uit de Kaukasus en Turkije. Deze soort verwildert uitstekend, is hertenresistent en hoort tot de goedkoopste bollen. De aanbevolen bolmaat is 7/8 cm omtrek. Wat je voor die maat betaalt en hoe je een gezonde bol herkent, staat in de [koopgids voor sterhyacint](https://bollanda.nl/bolsoort/scilla/koopgids). Voor wie een betrouwbaar blauw verwilderingstapijt zoekt, is dit de logische eerste keuze. ### Scilla bifolia, de tweebladige typesoort Scilla bifolia is de tweebladige typesoort van het genus en in Nederland al sinds 1594 in cultuur. De plant wordt 8 tot 15 cm hoog en bloeit van februari tot april. Anders dan bij S. siberica staan de violet-blauwe, stervormige bloemen van [Scilla bifolia](https://bollanda.nl/bolsoort/scilla/assortiment/bifolia) opgericht in plaats van knikkend, en de soort is licht geurend. Naast violet-blauw bestaan er witte en roze vormen. De aanbevolen bolmaat is 5/+ cm omtrek. Het is een uitstekende verwilderaar en een klassieke keuze voor een stinzentuin. ### Scilla mischtschenkoana, de vroegste Scilla mischtschenkoana, ook wel de Tubergen-scilla genoemd, opent het scilla-seizoen al in februari. De plant wordt 8 tot 15 cm hoog en draagt ijsblauwe, stervormige bloemen met een blauwe middenstreep. [Scilla mischtschenkoana](https://bollanda.nl/bolsoort/scilla/assortiment/mischtschenkoana) heeft bovendien een uitzonderlijk lange bloeiduur tot ongeveer twee maanden. Deze soort verwildert matig en is ideaal voor de allereerste kleur in het voorjaar. De aanbevolen bolmaat is 5/+ cm omtrek. ### Scilla litardierei, de late weidehyacint Scilla litardierei, de weidehyacint, valt op door zijn late bloei in mei en juni. De plant wordt 10 tot 25 cm hoog en draagt amethyst-violette bloemen in een dichte aar, anders dan de losse bloemen van de overige kernsoorten. Daarmee overbrugt [Scilla litardierei](https://bollanda.nl/bolsoort/scilla/assortiment/litardierei) het gat tussen de voorjaarsbollen en de zomervaste planten. De soort verwildert matig tot goed en verdraagt vochtige, grazige standplaatsen. Het is een mooie keuze om het scilla-seizoen te verlengen. ## De sneeuwroem-groep (voormalige Chionodoxa) Wat in de handel "sneeuwroem" of "Chionodoxa" heet, hoort taxonomisch gewoon bij Scilla. Moleculair onderzoek bevestigde dat deze soorten binnen de S. bifolia-groep nestelen. Je herkent ze aan de open stervormige bloemen met een opvallend wit hart, tegenover de knikkende klokjes van S. siberica. De bekendste vormen zijn S. forbesii 'Blue Giant' (blauw met wit hart, tot 12 bloemen per stengel) en de steriele hybride 'Pink Giant' (roze met wit hart). Daarnaast zijn er S. sardensis (diepblauw met minimaal wit, de donkerste kleur) en S. luciliae, al is in de handel veel van wat als luciliae verkocht wordt eigenlijk S. forbesii. Alle details over deze groep staan in het overzicht van de [sneeuwroem-soorten](https://bollanda.nl/bolsoort/scilla/assortiment/sneeuwroem). ## Bijzondere en niet-winterharde soorten Naast de winterharde tuinscilla's bestaat er een kleine groep soorten die zich anders gedraagt. De belangrijkste is S. peruviana, die in mei en juni bloeit en de grootste bloemen van het genus draagt, met brede schermen tot ongeveer 15 cm doorsnede. Deze [Scilla peruviana](https://bollanda.nl/bolsoort/scilla/peruviana) is niet winterhard (USDA 7 tot 10) en houd je als kuip- of kamerplant. Verder zijn er nichesoorten als S. hyacinthoides 'Blue Arrow', met amethyst-blauwe bloemen, en S. madeirensis, een tropische binnenhuisplant. Deze soorten zijn vooral interessant voor verzamelaars en zijn niet bedoeld voor verwildering in de tuin. ## Populaire cultivars en hun kenmerken Binnen de soorten zijn enkele cultivars veel verkocht. Ze verschillen vooral in kleur en in de manier waarop ze zich vermeerderen. Sommige dragen het tuinwaardigheidskeurmerk RHS AGM, dat staat voor betrouwbare prestaties in de tuin. ### De steriele 'Spring Beauty' De cultivar S. siberica 'Spring Beauty' (synoniem 'Atrocoerulea') is de bekendste keuze voor wie intens diepblauw wil. De planten zijn forser dan de soort en dragen tot 6 bloemen per stengel. Het belangrijkste verschil is dat 'Spring Beauty' steriel is en dus geen zaad zet; deze cultivar vermeerdert zich alleen via broedbolletjes. Dat maakt hem ideaal voor gecontroleerde verwildering, omdat hij zich langzamer en beheersbaarder uitbreidt dan de uitzaaiende soort. Voor een tuin waar je het blauwe effect wilt sturen, is dit een waardevolle eigenschap. ### Witte, roze en lichtblauwe vormen Naast de blauwe vormen bestaan er kleurvariaties die het assortiment compleet maken. Het tuinwaardigheidskeurmerk [RHS AGM](https://bollanda.nl/koopadvies/keurmerk/rhs-agm) komt onder meer toe aan de witte S. siberica 'Alba'. De onderstaande lijst bevat de 4 bekendste kleurvormen onder de sterhyacinten. - **S. siberica 'Alba'**: zuiver wit, met dezelfde habitus als de blauwe soort. - **S. siberica 'Pallida'**: lichtblauw, wat minder breed verkrijgbaar. - **S. bifolia 'Rosea'**: zachtroze, een fraaie afwisseling op het violet-blauw. - **S. bifolia 'Alba'**: een zuiver witte vorm van de tweebladige typesoort. Daarnaast is S. mischtschenkoana 'Tubergeniana' de standaard handelsvorm van de vroege soort, ijsblauw met een blauwe streep en soms tot 30 cm hoog. ## Wanneer een soort of cultivar een eigen pagina krijgt Niet elke variëteit krijgt op Bollanda een eigen pagina. Een groep of soort behandelen we altijd apart, maar een cultivar alleen wanneer die een uniek verhaal heeft, zoals de steriele 'Spring Beauty'. De [classificatie van bloembollen](https://bollanda.nl/basis/classificatie) maakt het verschil tussen een geslacht, een soort en een cultivar duidelijk. Zo houden we het assortiment overzichtelijk en kun je per soort of variëteit doorklikken naar precies de informatie die je zoekt. Het diepste detail per cultivar vind je daar waar het echt iets toevoegt aan je keuze.