# Anemone coronaria: de kroonanemoon Anemone coronaria is de grootbloemige, kleurrijke anemoon die de meeste mensen kennen van de bloemist. In Nederland is het vooral een voorjaarsbol die je moet rooien, omdat de plant onze winter niet overleeft. Deze pagina laat zien wat de soort kenmerkt en welke cultivars er binnen De Caen en St. Brigid bestaan, zodat je een groep of variëteit kunt kiezen. ## Wat is Anemone coronaria? De kroonanemoon is een knol uit het Middellandse Zeegebied met opvallend grote, schotelvormige bloemen op stevige stelen. Anders dan de kleine oosterse anemoon groeit deze soort uit tot 25 tot 40 cm hoog, wat hem geschikt maakt voor de border en de vaas. De bloemen verschijnen in heldere tinten rood, blauw, wit en roze, vaak met een donker hart omringd door een krans meeldraden. ### Herkomst en namen Het natuurlijke verspreidingsgebied loopt van Zuid-Europa tot het oostelijke Middellandse Zeegebied. Daar groeit de plant op lichte, zanderige grond die in de zomer kurkdroog wordt. In het Nederlands heet de soort kroonanemoon of tuinanemoon, een verwijzing naar de kroon van bloemblaadjes rond het hart. ## Botanisch profiel De kroonanemoon groeit uit een klein, hoekig knolklauwtje dat in rust keihard en gerimpeld aanvoelt. In Nederland plant je de knol als voorjaarsbol in februari tot mei, op een diepte van 5 tot 7 cm en met een onderlinge afstand van 10 tot 15 cm. De plant vraagt om volle zon en een licht, zandig substraat dat in de rustperiode goed kan opdrogen. De bloei loopt van april tot september, afhankelijk van het plantmoment, met geurloze bloemen in rood, blauw, wit en roze. De aanbevolen bolmaat is 6/7 of 7/8 cm omtrek, want grotere klauwtjes geven meer bloemen per knol. ### Niet winterhard in Nederland De kroonanemoon is winterhard tot ongeveer -6,5 °C (USDA-zone 7 tot 10) en dus niet betrouwbaar winterhard in ons klimaat. In natte, koude winters rot de knol weg of bevriest hij. Daarom rooi je de knollen na het seizoen of overwinter je ze in een pot binnen. Verwilderen doet de soort in Nederland niet, in tegenstelling tot de oosterse anemoon en de bosanemoon. ### De mediterrane klauw Het keiharde, gerimpelde knolklauwtje is geëvolueerd om de lange, droge mediterrane zomer te overleven. In rust lijkt de knol op een dood houtje, maar bij vocht zwelt hij weer op. Voor je plant, week je de knol daarom eerst in water; de juiste techniek en tijdsduur staan beschreven in de uitleg over het [planten van anemoon](https://bollanda.nl/bolsoort/anemone/planten). ## De twee groepen: De Caen en St. Brigid De tuincultivars van de kroonanemoon vallen in twee klassieke groepen die zich onderscheiden door hun bloemvorm. De Caen heeft enkele, open bloemen en St. Brigid heeft halfgevulde tot gevulde bloemen. Beide groepen worden 25 tot 40 cm hoog en zijn als gezaaide selecties ontstaan, een principe dat de [classificatie van bloembollen](https://bollanda.nl/basis/classificatie) verder uitlegt. ### De Caen-groep (enkele bloemen) De Caen levert de klassieke enkele kroonanemoon met één krans bloemblaadjes rond een donker hart. De onderstaande lijst bevat de 4 bekendste De Caen-cultivars van deze anemoon. - **'Hollandia'**: scharlakenrood met een witte ring rond een zwart hart, ook bekend onder het synoniem 'His Excellency' en de populairste van de groep. - **'Mr. Fokker'**: violet-blauw met een zwart hart, de beste blauwe en een uitstekende snijbloem. - **'The Bride'**: zuiver wit met een geelgroen hart, elegant en breed verkrijgbaar. - **'Sylphide'**: diep felroze met een zwart hart, compact van groei. ### St. Brigid-groep (gevuld) De St. Brigid-groep geeft vollere bloemen, van halfgevuld tot dicht gevuld, met meer bloemblaadjes per bloem. De onderstaande lijst bevat de 3 belangrijkste St. Brigid-cultivars. - **'Lord Lieutenant'**: diep paars-blauw, de beste blauwe gevulde van de groep. - **'Mount Everest'**: wit met een groen hart, dat het onderscheidt van de witte De Caen-cultivars. - **'The Governor'**: scharlakenrood, de belangrijkste rode van de gevulde groep. ### Gemengde verpakkingen Voor de meeste tuiniers zijn 'De Caen Gemengd' en 'St. Brigid Gemengd' de meest verkochte vormen, met een mix van kleuren in één verpakking. Een belangrijk detail voor wie op kwaliteit let: geen enkele cultivar van de kroonanemoon bezit een RHS Award of Garden Merit. Dat keurmerk en de betekenis ervan komen aan bod in de uitleg over het [RHS AGM-keurmerk](https://bollanda.nl/koopadvies/keurmerk/rhs-agm). ## Moderne snijbloemseries Naast de klassieke groepen bestaan er moderne series die speciaal voor de professionele snijbloementeelt zijn ontwikkeld. De Levante-serie levert langere stelen en een uniformere bloei, wat de bloemen aantrekkelijk maakt voor de plukteelt. Beschermde series als Mistral en Galilee vallen onder patentbeperkingen, wat betekent dat het commercieel vermeerderen van deze cultivars aan banden ligt. ## Welke coronaria kies je? De keuze tussen de groepen draait vooral om bloemvorm en gebruik. De Caen kies je voor open, enkele bloemen met een grafische uitstraling, terwijl St. Brigid de voorkeur verdient als je volle, weelderige bloemen zoekt. Beide groepen zijn uitstekend geschikt als snijbloem, zoals je verder leest over de [anemoon als snijbloem](https://bollanda.nl/bolsoort/anemone/snijbloem). Wil je een specifieke kleur, dan zijn 'Mr. Fokker' en 'Lord Lieutenant' de blauwe toppers, 'Hollandia' en 'The Governor' de rode. Ben je een beginner of zoek je variatie, dan is een gemengde verpakking de eenvoudigste start. Voor meer hulp bij de aanschaf helpt de [koopgids voor anemoon](https://bollanda.nl/bolsoort/anemone/koopgids) je verder. ## Giftigheid in het kort De kroonanemoon is mild tot matig giftig door protoanemonine, een stof die uit ranunculine vrijkomt in alle verse plantendelen. Het sap kan bij huidcontact irritatie en blaarvorming veroorzaken, dus draag handschoenen bij het snijden van stelen of het hanteren van knollen. De stof breekt af bij drogen, waardoor gedroogde delen veel minder giftig zijn. De effecten op huisdieren en kinderen horen bij het bredere onderwerp van [giftige bloembollen](https://bollanda.nl/probleem/giftig).