# Anemoon (Anemone): de complete gids Voor veel tuiniers is "anemoon" verwarrend, want één naam dekt drie heel verschillende tuinplanten. Bollanda behandelt de drie tuinsoorten: Anemone blanda, Anemone coronaria en Anemone nemorosa. Ze verschillen in boltype, plantmoment, winterhardheid en gebruik, en samen bloeien ze over drie seizoenen. Dit artikel vormt de overkoepelende kaart. Na het lezen weet je welke soort je voor je hebt en ga je met één klik naar het juiste verdiepingsartikel. ## Wat is een anemoon? Anemoon is een geslacht van bolgewassen en vaste planten dat in de tuin vooral bekend is om drie soorten. Twee daarvan groeien uit een knol, één uit een wortelstok. De soorten lijken botanisch verwant, maar gedragen zich in de tuin compleet verschillend. ### Herkomst van de drie tuinsoorten De drie tuinsoorten komen uit verschillende delen van Europa en het Middellandse Zeegebied. Anemone blanda is afkomstig uit Zuidoost-Europa, de Kaukasus en West-Turkije. Anemone coronaria stamt uit het Middellandse Zeegebied, terwijl Anemone nemorosa van nature in Nederland voorkomt. Die herkomst verklaart veel van hun gedrag. De mediterrane afkomst van A. coronaria maakt haar gevoelig voor natte, koude winters, terwijl de inheemse A. nemorosa juist thuishoort in een vochtige, humusrijke bosbodem. ### De familie Ranunculaceae Alle drie de soorten horen bij de Ranunculaceae, de boterbloemfamilie. Daardoor is anemoon nauw verwant aan andere bolgewassen uit dezelfde familie. Tot diezelfde groep behoren ook [winterakoniet](https://bollanda.nl/bolsoort/eranthis) en [ranonkel](https://bollanda.nl/bolsoort/ranunculus), wat zichtbaar is aan de bloemvorm en aan de gedeelde gifstof protoanemonine. Die verwantschap heeft ook een praktische kant. Soorten uit dezelfde familie delen bodemziekten, wat gevolgen heeft voor de plek waar je ze achter elkaar plant. ## De drie tuinsoorten in het kort De drie tuinsoorten kiezen, betekent kiezen op standplaats en doel. De onderstaande lijst bevat de 3 tuinsoorten anemoon die Bollanda behandelt. - **Anemone blanda**: kleine knol, najaarsbol, voorjaarsbloei, verwildert onder loofbomen. - **Anemone coronaria**: knolklauwtje, niet winterhard in Nederland, voorjaars- tot zomerbloei, klassieke snijbloem. - **Anemone nemorosa**: wortelstok, inheems, voorjaarsbloei, stinzenplant in bosomgeving. Het volledige [assortiment van anemoon](https://bollanda.nl/bolsoort/anemone/assortiment) toont welke cultivars er per soort zijn, en wie wil kopen vindt afgestemd advies in de [koopgids voor anemoon](https://bollanda.nl/bolsoort/anemone/koopgids). ### Anemone blanda: de knol voor verwildering Anemone blanda is de kleine knolanemoon die de meeste mensen kennen van vroege voorjaarstapijten onder bomen. Ze wordt 10 tot 15 cm hoog en bloeit van maart tot mei in blauw, wit of roze. De soort is winterhard in zone 5 tot 9 en hoeft niet gerooid te worden. ### Anemone coronaria: de snijbloem-anemoon Anemone coronaria is de grootbloemige kroonanemoon, met stelen van 25 tot 40 cm en bloemen in rood, blauw, wit en roze. Ze is in Nederland niet winterhard en wordt daarom als voorjaarsbol geplant en gerooid. Vooral als [snijbloem](https://bollanda.nl/bolsoort/anemone/snijbloem) is ze geliefd, met de klassieke groepen De Caen en St. Brigid. ### Anemone nemorosa: de inheemse bosanemoon Anemone nemorosa is de inheemse bosanemoon, een wortelstokplant van ongeveer 15 cm hoog met witte, soms roze of blauwe bloemen in maart en april. Ze breidt zich slechts 2 tot 5 cm per jaar uit en geldt daardoor als indicator van oud bos. Wil je haar uitbreiden, dan brengt het [vermeerderen van anemoon](https://bollanda.nl/bolsoort/anemone/vermeerderen) je verder. De soort is een klassieke [stinzenplant](https://bollanda.nl/geschiedenis/stinzenplant) en volledig winterhard. ### En de japanse anemoon dan? Veel mensen zoeken op anemoon en bedoelen de japanse of herfstanemoon (Anemone hupehensis, Anemone x hybrida). Die is taxonomisch verwant, maar gedraagt zich als vaste plant met dikke wortelstokken en wordt als kant-en-klare potplant verkocht, niet als losse bol of knol in het najaar. Voor de afbakening tussen deze vaste planten en de echte bolsoorten staat meer uitleg in het assortiment-artikel. ## Knol, knolklauwtje of wortelstok Het boltype is misschien wel het belangrijkste onderscheid tussen de drie soorten. A. blanda vormt een kleine, knobbelige knol, A. coronaria een keihard, gerimpeld knolklauwtje en A. nemorosa een dunne, bruinzwarte wortelstok. Het verschil tussen [bol, knol en wortelstok](https://bollanda.nl/basis/type) bepaalt veel van de aanpak, terwijl de [bolanatomie](https://bollanda.nl/basis/anatomie) de opbouw van knol en rhizoom verder verheldert. Die verschillen sturen de hele aanpak. De mediterrane klauw van A. coronaria moet voor planting weken, de wortelstok van A. nemorosa mag nooit uitdrogen en de knol van A. blanda kan gewoon de grond in. Hoe je elke soort vervolgens door het seizoen begeleidt, staat in de [verzorging van anemoon](https://bollanda.nl/bolsoort/anemone/verzorging). ## Anemoon door drie seizoenen De drie soorten samen geven een lang anemoon-seizoen. A. blanda en A. nemorosa bloeien in het vroege voorjaar, van maart tot mei, terwijl A. coronaria veel later doorgaat, van april tot september. Daardoor verschilt ook het plantmoment sterk. A. blanda en A. nemorosa plant je in het najaar, van september tot november, en A. coronaria juist in het voorjaar, van februari tot mei. In het Nederlandse klimaat is voorjaarsplanting van de kroonanemoon veiliger dan najaarsplanting. Hoe je elke soort op het juiste moment en de juiste diepte [anemoon plant](https://bollanda.nl/bolsoort/anemone/planten), verschilt per soort en staat stap voor stap beschreven. ## Anemoon en bestuivers Anemonen leveren vooral pollen en hebben een lage nectarwaarde. Toch zijn ze waardevol, want hun open bloemvorm is makkelijk toegankelijk en de vroege bloei valt samen met een brede bestuiversactiviteit. In maart tot mei trekken ze wilde bijen, honingbijen, hommels en zweefvliegen aan. Die eigenschap maakt anemoon een mooie partner in een bijentuin. Het [combineren van anemoon](https://bollanda.nl/bolsoort/anemone/combinatie) met andere voorjaarsverwilderaars en vaste planten levert de mooiste beelden op. ## Symboliek en betekenis van de anemoon In de bloementaal staat de anemoon van oudsher voor verwachting en bescherming, en soms voor vergankelijkheid omdat de bloemen zo vluchtig lijken. De naam gaat terug op het Griekse woord voor wind, wat de bijnaam windbloem verklaart. Voor de tuinier blijft de symboliek vooral een leuk weetje. Belangrijker is dat elke soort een eigen sfeer brengt, van het ingetogen wit van de bosanemoon tot de felle kleuren van de kroonanemoon. ## Is anemoon giftig? Anemoon is mild tot matig giftig en bevat protoanemonine, een stof die ontstaat uit ranunculine. Alle verse delen zijn giftig, met de hoogste concentratie in de wortel. Een geruststellende kanttekening is dat protoanemonine afbreekt bij drogen, zodat gedroogde plantendelen veel minder giftig zijn. De werking van [giftige bloembollen](https://bollanda.nl/probleem/giftig) geldt ook hier, en de soortspecifieke aanpak komt aan bod bij de [problemen bij anemoon](https://bollanda.nl/bolsoort/anemone/probleem). ### Risico voor honden en katten Voor honden en katten is anemoon mild tot matig giftig. Inslikken van verse delen kan leiden tot speekselvloed, braken en buikklachten. Houd huisdieren weg van vers plantmateriaal en gerooide knollen, en bel bij twijfel het NVIC op 088-755 8000. ### Huidirritatie en de blaartrekkende werking Protoanemonine is blaartrekkend, een eigenschap die vakmensen vesicant noemen. Het sap van verse plantendelen kan blaarvorming en contactdermatitis veroorzaken, vooral bij het scheiden van wortelstokken of het snijden van stelen. Draag daarom handschoenen wanneer je met anemonen werkt, en spoel de huid met water bij contact.