# Camassia (Prairielelie): de complete gids Camassia is een minder bekende maar bijzondere bolsoort die je vaak onder de Latijnse naam tegenkomt en zelden onder de Nederlandse naam prairielelie. De plant blinkt uit waar veel andere bollen het laten afweten: op vochtige tot natte grond. Er zijn drie hoofdsoorten in de handel, namelijk leichtlinii, quamash en cusickii, verbonden door drie kerneigenschappen: vochtminnend, niet giftig en langlevend. Na dit artikel weet je wat camassia is en ga je met één klik door naar elk verdiepend onderwerp. ## Wat is camassia? Camassia is een voorjaarsbloeiende bol uit Noord-Amerika die in mei en juni opvallende, stervormige bloemen vormt op rechte stelen. De plant groeit uit een echte bol en is een van de weinige bolgewassen die natte grond niet alleen verdraagt, maar er juist op gedijt. ### Herkomst uit de natte prairies van Noord-Amerika Camassia komt oorspronkelijk uit het westen van Noord-Amerika, met name uit de Pacific Northwest. Daar groeit de plant in natte prairies, vochtige weiden en langs bosranden, op plekken die in het voorjaar nat staan en in de zomer opdrogen. Die herkomst verklaart het hele gedrag van camassia in de tuin. De plant wil veel water tijdens de groei en bloei, maar een drogere periode in de zomerrust. Op een vochtige tot natte standplaats voelt camassia zich daarom volledig thuis. ### Prairielelie of camassia: de naamgeving In het Nederlands wordt camassia soms prairielelie genoemd, maar die naam is in de praktijk weinig gebruikelijk. In de handel en in zoekgedrag domineert de Latijnse genusnaam, die hier dan ook als hoofdnaam wordt aangehouden. De naam prairielelie verwijst naar de natuurlijke groeiplaats, de prairie, hoewel camassia botanisch geen echte lelie is. Het is dus handig om de Latijnse naam te kennen wanneer je gericht op zoek gaat naar een bepaalde soort of cultivar. ### Een echte bol binnen de Asparagaceae Camassia behoort tot de familie Asparagaceae en groeit uit een echte bol, niet uit een knol of een wortelstok. Wie het verschil tussen een [bol, knol en wortelstok](https://bollanda.nl/basis/type) kent, begrijpt meteen waarom camassia op de standaardmanier wordt geplant en bewaard. Een echte bol bewaart reservevoedsel in vlezige rokken of schubben en heeft een basaalplaat met wortels onderaan. Dankzij die opslag bloeit de bol al in het eerste jaar zonder extra bemesting. ## De drie hoofdsoorten van camassia Het camassia-aanbod draait om drie soorten die sterk verschillen in hoogte, kleur en bolmaat. Wie de drie hoofdsoorten kent, kiest sneller de juiste plant voor de beschikbare ruimte en standplaats. ### Camassia leichtlinii Camassia leichtlinii is de grootste van de drie en wordt 60 tot 120 cm hoog. De soort bloeit in mei en juni en kent het breedste cultivargamma, van diep paarsblauw in de Caerulea-groep tot roomwit in de Alba-groep. De bollen zijn fors, met een gangbare bolmaat van 14/+ cm. Dankzij de stevige stengels en het rijke bloeibeeld is dit de meest verhandelde camassia. ### Camassia quamash Camassia quamash is de kleinste soort en blijft met 30 tot 40 cm aanzienlijk lager. De soort bloeit in mei met violet-blauwe bloemen en heeft een kleinere bolmaat van 6/+ cm. Dit is de goedkoopste camassia en daarmee aantrekkelijk voor wie grotere aantallen wil planten. De compacte hoogte maakt quamash bovendien geschikt voor kleinere tuinen. ### Camassia cusickii Camassia cusickii groeit 60 tot 80 cm hoog en bloeit in mei en juni met lichtere, zilverachtig blauwe bloemen. De bredere, golvende bladeren en de volle bloeiaren, met soms tot honderd bloemen per stengel, geven deze soort een weelderig karakter. De bolmaat ligt op 14/+ cm, vergelijkbaar met leichtlinii. De cultivar 'Zwanenburg', een sport uit 1969, heeft een dieper blauwe kleur. ## Bloei, kleur en vorm De bloemvorm en kleurtinten zijn herkenbaar en geven camassia een eigen plek tussen andere voorjaarsbollen. Vorm en bloeitijd bepalen samen hoe je de plant het best inzet. ### Stervormige bloemen op rechte stelen De bloemen zijn stervormig en zitten dicht opeen langs een rechte, kaarsrechte steel. Ze openen sequentieel van onder naar boven, zodat de bloeiaar over een langere periode kleur houdt. De kleuren lopen van staalblauw en paarsblauw tot crèmewit. De bloemen geuren niet, waardoor camassia vooral op het oog werkt en een verticaal lijneffect in de border geeft. ### Bloeiperiode in mei en juni Camassia bloeit doorgaans in mei en juni, afhankelijk van de soort. Camassia quamash is meestal als eerste in bloei, terwijl leichtlinii en cusickii iets later doorbloeien tot in juni. Daarmee valt de bloei net na de grote voorjaarsbollen en net voor de zomerbloeiers. Camassia overbrugt zo het bloeigat tussen voorjaar en zomer. ## Drie eigenschappen die camassia bijzonder maken Drie kenmerken zorgen ervoor dat camassia op veel plekken een slimme keuze is. Samen maken ze de plant geschikt voor tuinen waar andere bollen tekortschieten. ### De meest vochtminnende najaarsbol Camassia is de meest vochtminnende voorjaarsbol en gedijt op zware klei en vochtige tot natte grond. Een lage plek, een vijverrand of een tuinhoek waar het water lang blijft staan, is voor [bollen op een vochtige standplaats](https://bollanda.nl/locatie/water) vaak een probleem, maar voor camassia juist een troef. Let wel op: permanent stilstaand water tijdens de herfst- en winterrust kan de bol laten rotten. Vochtig tijdens de groei en drogend in de zomer is de ideale combinatie. ### Volledig kindveilig en niet giftig Camassia is niet giftig voor mensen, kinderen of huisdieren. Dat maakt de plant een bewust veilige keuze voor gezinstuinen, in tegenstelling tot veel andere bollen die wel giftige stoffen bevatten. De [problemen met camassia](https://bollanda.nl/bolsoort/camassia/probleem) draaien om heel andere kwesties dan giftigheid. De belangrijkste aandachtspunten zijn natte grond, slakken en knaagdieren, niet de veiligheid voor mens en dier. ### Langlevend tot twintig jaar Camassia is uitzonderlijk langlevend en blijft op een goede plek 15 tot 20 jaar staan. De plant hoeft niet te worden gerooid en mag jarenlang ongestoord groeien. Pas wanneer de pol te dicht wordt, scheur je de bollen, doorgaans elke 3 tot 5 jaar. Verstoring is niet nodig en de plant waardeert rust. ## Camassia voor verwildering en bestuivers Camassia is een dankbare plant voor wie een natuurlijke tuin nastreeft. De combinatie van verwildering en bestuiverswaarde maakt de soort populair in ecologische schema's, net als veel klassieke [stinzenplanten](https://bollanda.nl/geschiedenis/stinzenplant) dat zijn. ### Verwildering in vochtig grasland In vochtig grasland en bloemenweides verwildert camassia goed. Het [verwilderen van bloembollen](https://bollanda.nl/tuinontwerp/verwilderen) lukt vooral met Camassia leichtlinii, die betrouwbaar uitzaait, terwijl quamash zich nauwelijks zelf uitzaait. Camassia geldt als een sterke verwilderingssoort. De plant overbrugt het bloeigat van mei tot juni en houdt het grasland in die periode kleurrijk. ### Een bloeigat-overbrugger voor bijen De open, stervormige bloemen zijn goed toegankelijk en leveren zowel nectar als stuifmeel. Ze trekken honingbijen, hommels, vlinders en solitaire bijen aan in mei en juni, een periode waarin het voedselaanbod relatief krap is. Samen met sierui en lelie overbrugt camassia zo de drachtpauze tussen voorjaar en zomer. Het [camassia combineren](https://bollanda.nl/bolsoort/camassia/combinatie) met andere planten komt het mooist tot zijn recht in borders en aan de waterkant. ## Veilig in de tuin: de mythe van de dodelijke camas Rond camassia bestaat een hardnekkig misverstand over giftigheid. De bollen van Camassia quamash waren ooit een dieetbasis voor inheemse volken in het westen van Noord-Amerika, die ze als voedsel oogstten. Historisch ontstond verwarring met de dodelijke camas (Zigadenus), een heel andere plant die in dezelfde weiden groeide. Die plant komt in Europese tuinen niet van nature voor, waardoor het risico hier niet bestaat. Een vergelijkend overzicht van [giftige bloembollen](https://bollanda.nl/probleem/giftig) bevestigt dat camassia veilig is. Voor algemene vragen over plantcontact kun je terecht bij het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum via 088-755 8000. Voor camassia zelf is dat echter niet nodig, want de plant is niet giftig. ## Alles over camassia in detail Elk onderwerp rond camassia verdient een eigen, uitgebreide gids. De onderstaande lijst bevat de 7 verdiepende artikelen over camassia. - **Soorten en variëteiten**: de drie hoofdsoorten en hun [cultivars van camassia](https://bollanda.nl/bolsoort/camassia/assortiment) verschillen sterk in hoogte, kleur en bolmaat. - **Kopen**: de [koopgids voor camassia](https://bollanda.nl/bolsoort/camassia/koopgids) helpt je de juiste soort en kwaliteit kiezen. - **Planten**: [camassia planten](https://bollanda.nl/bolsoort/camassia/planten) lukt zelfs op zware, vochtige grond. - **Combineren**: [camassia combineren](https://bollanda.nl/bolsoort/camassia/combinatie) werkt mooi in borders, verwildering en aan de waterkant. - **Verzorgen**: bij het [verzorgen van camassia](https://bollanda.nl/bolsoort/camassia/verzorging) draait het om snoeien, water en kalium. - **Vermeerderen**: [camassia vermeerderen](https://bollanda.nl/bolsoort/camassia/vermeerderen) kan via boldeling, zaaien of broedbolletjes. - **Problemen**: de meeste lastige situaties draaien om natte grond, slakken en muizen, niet om de gezondheid van de plant.