# Camassia vermeerderen: boldeling, zaaien en broedbolletjes Camassia vermeerder je op drie manieren: via boldeling, via zaaien of via broedbolletjes. Boldeling is de snelste en levert planten die identiek zijn aan de moederplant, terwijl zaaien veel planten oplevert met variatie. Belangrijk verschil: Camassia leichtlinii zaait zichzelf goed uit, terwijl C. quamash dat nauwelijks doet. Houd er rekening mee dat camassiabollen bij verwonding "bloeden", dus voorzichtig hanteren is steeds cruciaal. ## Drie manieren om camassia te vermeerderen Welke methode je kiest, hangt af van je doel. Wil je een bijzondere cultivar behouden, dan is klonen de enige route, terwijl je voor een verwilderde weide juist wilt zaaien. De onderstaande lijst bevat de 3 manieren om camassia te vermeerderen. - **Boldeling**: snel en cultivar-identiek, ideaal om een te dichte plantgroep te verjongen. - **Zaaien**: veel planten met natuurlijke variatie, geschikt voor verwildering. - **Broedbolletjes**: een variant van boldeling, waarbij je kleine bijbolletjes apart opkweekt. De algemene principes achter het [vermeerderen van bloembollen](https://bollanda.nl/verzorging/vermeerderen) gelden ook voor camassia, maar dit gewas heeft een paar eigen aandachtspunten die je het beste vooraf kent. ## Boldeling als beste methode Boldeling is voor camassia de primaire methode en is goed haalbaar voor de thuistuinier. Je scheidt de bijbollen (offsets) van de moederbol en herplant ze direct. De moeilijkheidsgraad is laag en het slagingspercentage hoog, mits je de bollen voorzichtig behandelt. ### Het juiste moment Het beste moment voor boldeling is juli of augustus. In die periode is de plant in zomerrust en is het blad volledig afgestorven, wat het opgraven makkelijker en veiliger maakt. Je scheidt camassia doorgaans elke 3 tot 4 jaar of zodra de stand te dicht wordt. ### Stap voor stap Een geslaagde boldeling draait om voorzichtig graven en snel herplanten. De bol bestaat uit een centrale moederbol met daaromheen kleinere offsets, zoals je dat bij de [anatomie van een bloembol](https://bollanda.nl/basis/anatomie) terugziet. De onderstaande lijst bevat de 5 stappen om camassia via boldeling te vermeerderen. - **Opgraven**: graaf de bollen in juli of augustus voorzichtig op, nadat het blad volledig is afgestorven. - **Schoonmaken**: verwijder de grond met de hand en scheid de offsets voorzichtig van de moederbol. - **Controleren**: kijk of elke offset gezonde wortels heeft. - **Herplanten**: zet de bollen direct op 15 cm diepte, minimaal 30 cm uit elkaar, in vochtige en humusrijke grond. - **Ingieten**: geef na het planten goed water voor een vlotte hergroei. Wanneer de offset groot genoeg is, bloeit hij vaak al het volgende voorjaar. Bij het herplanten gelden dezelfde regels als bij het [planten van camassia](https://bollanda.nl/bolsoort/camassia/planten), met vochtige grond als pluspunt in plaats van een probleem. ### Voorzichtig met bloedende bollen De grootste valkuil bij camassia is mechanische beschadiging. Camassiabollen "bloeden" sap zodra ze verwond raken, en die wonden vormen een ingang voor rot. Behandel de bollen daarom met zorg en voorkom snij- of stootschade, want een beschadigde bol loopt eenvoudig [bolrot en andere problemen](https://bollanda.nl/bolsoort/camassia/probleem) op. ## Camassia zaaien Zaaien is de secundaire methode en levert veel planten op, al duurt het langer en behoud je niet de eigenschappen van de cultivar. Het kiempercentage is met de juiste behandeling hoog, tussen 90 en 100%. Deze route is vooral interessant als je grote aantallen camassia voor verwildering wilt opkweken. ### Het verschil tussen de soorten Niet elke camassia zaait even makkelijk uit. C. leichtlinii zaait zichzelf goed uit en verwildert daardoor betrouwbaar, terwijl C. quamash zich nauwelijks via zaad vermeerdert en vooral op broedbolletjes leunt. Zaad is bovendien niet kloongetrouw, dus zaailingen wijken af van de ouderplant, een principe dat je terugziet in de [classificatie van cultivars](https://bollanda.nl/basis/classificatie). ### Zaad oogsten en koude stratificatie Voor goede kieming heeft camassiazaad een koudeprikkel nodig. Je laat de zaaddoos aan de plant verdrogen en oogst het rijpe zaad in juni of juli. Daarna zaai je direct of in de herfst, gevolgd door een koude-vochtige stratificatie van 60 tot 90 dagen bij 1 tot 4 graden Celsius, wat essentieel is voor een hoog kiempercentage. ### Van zaad tot eerste bloei Geduld is bij zaaien de sleutel. Vanaf de kieming duurt het 2 tot 3 jaar voordat een zaailing voor het eerst bloeit. Dat lange tijdspad maakt zaaien minder geschikt voor snel resultaat, maar juist ideaal voor wie een natuurlijke, zichzelf uitbreidende beplanting wil aanleggen. ## Broedbolletjes opkweken Broedbolletjes zijn een variant van boldeling en vormen zich langzaam als kleine bijbolletjes naast de moederbol. Je scheidt ze tijdens het reguliere scheuren in juli of augustus van de hoofdbol af. Omdat ze nog te klein zijn om meteen te bloeien, kweek je ze apart op in een zaaibed of kweekbed. Na 1 tot 2 jaar zijn ze groot genoeg om op hun definitieve plek te verplanten. ## Welke methode past bij jouw doel De keuze tussen de methoden volgt logisch uit wat je wilt bereiken. Wil je een benoemde cultivar identiek houden, dan zijn boldeling en broedbolletjes de enige betrouwbare routes. Voor veel planten is zaaien de aangewezen weg, vooral met de goed uitzaaiende C. leichtlinii, die zich uitstekend leent voor [verwildering in grasland](https://bollanda.nl/tuinontwerp/verwilderen). Een te dichte plantgroep verjong je het snelst door te scheuren, waarbij je meteen de jonge offsets oogst. Het [camassia assortiment](https://bollanda.nl/bolsoort/camassia/assortiment) laat zien welke cultivars zich het beste op deze manier laten behouden. ## Levensduur en vermeerderingscyclus Camassia is een langlevend gewas dat met goede verzorging 15 tot 20 jaar meegaat. Om de planten krachtig en rijk bloeiend te houden, scheid je ze elke 3 tot 5 jaar of zodra de stand te dicht wordt. Die natuurlijke verjonging past in de [levenscyclus van bloembollen](https://bollanda.nl/basis/levenscyclus), waarbij de bol jaarlijks dochterbollen vormt. Wil je vermeerderde camassia doorverkopen, let dan op kwekersrecht. Vermeerderen voor eigen gebruik is doorgaans toegestaan, maar de doorverkoop van beschermde cultivars vereist een licentie.