# Krokussen verwilderen in het gazon Geen enkel bolgewas verwildert zo moeiteloos als de krokus, en een krokustapijt in het gazon levert een van de mooiste lentebeelden op. De boerenkrokus is hierin de absolute kampioen, mede omdat muizen hem grotendeels met rust laten. Het geheim van succes zit niet in het planten zelf, maar in het maaibeheer: maai je te vroeg, dan put je de knollen uit. Ook herfstbloeiende krokussen laten zich verwilderen. Na dit artikel bouw je een tapijt op dat jaar na jaar mooier wordt. ## Waarom de krokus zo goed verwildert De krokus geldt als de nummer 1 verwilderaar van alle bolgewassen. Het principe achter het [verwilderen van bloembollen](https://bollanda.nl/tuinontwerp/verwilderen) werkt bij krokussen bijna vanzelf, doordat ze zich via twee routes tegelijk verspreiden. De eerste route loopt via broedknolletjes (cormels) die elk jaar rond de moederknol ontstaan. De tweede route is zaad, dat door mieren wordt meegenomen en verspreid, een proces dat myrmecochorie heet. Samen zorgen ze ervoor dat een kleine beplanting zich geleidelijk uitbreidt. Daar komt bij dat krokussen lage eisen stellen en extreem winterhard zijn, tot circa -40 °C (USDA-zone 3 tot 8). Rooien is dus niet nodig: de knol overwintert gewoon in de grond en vernieuwt zich elk seizoen. Een verwilderde krokus vormt bovendien een waardevolle vroege voedselbron, want krokussen behoren tot de eerste planten die [bijen en hommels](https://bollanda.nl/biologisch/bij) van nectar en pollen voorzien. ### De beste verwilderende soorten Niet elke krokussoort verwildert even sterk. De onderstaande lijst bevat 5 krokussoorten die zich uitstekend laten verwilderen. - **Boerenkrokus (Crocus tommasinianus)**: de beste verwilderaar, die zich snel verspreidt via zaad en knolletjes en het minst door muizen wordt gegeten. - **Grootbloemige krokus (Crocus vernus)**: forse knollen die door graszoden heen komen en daardoor geschikt zijn voor het gazon. - **Botanische krokus (Crocus chrysanthus)**: een vroege, fijne krokus die het sterkst is in rotstuin en open gras. - **Herfstkrokus (Crocus speciosus)**: de makkelijkste herfstverwilderaar, die zichzelf vrij uitzaait. - **Kotschy's krokus (Crocus kotschyanus)**: een najaarsbloeier die uitstekend verwildert op een zonnige plek. Voor een rijk en lang bloeiend tapijt combineer je krokussen met andere sterke verwilderaars. Klassieke partners zijn [sneeuwklokjes](https://bollanda.nl/bolsoort/galanthus), [winterakoniet](https://bollanda.nl/bolsoort/eranthis), [sterhyacint](https://bollanda.nl/bolsoort/scilla) en [druifhyacint](https://bollanda.nl/bolsoort/muscari), die samen het vroege voorjaar dekken. Welke krokussoort zelf het sterkst verwildert, vergelijk je per soortgroep in het [krokussen-assortiment](https://bollanda.nl/bolsoort/crocus/assortiment). ## Krokussen planten in bestaand gazon Krokussen verwilder je het mooist in een gazon dat je niet te kort en niet te intensief beheert. Een [gazon met bloembollen](https://bollanda.nl/tuinontwerp/gazon) vraagt vooral om geduld en de juiste plantmethode, want de knollen moeten ongestoord kunnen uitgroeien. Plant de knollen in september tot december, op 7 tot 10 cm diepte en met de punt naar boven. Een goede drainage is belangrijk, omdat krokussen op natte, dichte grond gemakkelijk wegrotten. De algemene principes voor het [planten van krokussen](https://bollanda.nl/bolsoort/crocus/planten) gelden ook hier onverkort. ### Drie plantmethoden Voor het planten in bestaand gras zijn er een paar handige werkwijzen. De onderstaande lijst bevat 3 methoden om krokussen in een gazon te planten. - **Zoden lostrekken**: snijd met een spade een H-vorm in de zode, klap de graszoden terug, leg de knollen eronder en druk het gras weer aan. - **Gaten prikken**: maak met een bollenplanter of steekvork plantgaten en laat per gat een knol zakken, ideaal voor verspreide groepjes. - **Geulen graven**: steek smalle geulen voor grotere aantallen knollen tegelijk en sluit ze daarna netjes af. ### Natuurlijk strooien voor een spontaan effect Voor een ongedwongen, natuurlijk beeld werkt strooien het best. Gooi een handvol knollen losjes over het gras en plant ze waar ze terechtkomen, zodat geen enkel groepje te regelmatig oogt. Vermijd rechte rijen en strakke vlakken, want die verraden de hand van de tuinier. Een verhouding van ongeveer 70 procent krokus, aangevuld met andere verwilderaars, geeft een evenwichtig en levendig resultaat. ## Maaibeheer: de sleutel tot succes Het maaibeheer is de belangrijkste factor voor een krokustapijt dat blijft terugkomen. Maai het gras pas als het krokusloof volledig is afgestorven, wat doorgaans circa 6 weken na de bloei het geval is. In de praktijk betekent dit dat je niet maait voor eind april of begin mei. Het [loof na de bloei](https://bollanda.nl/verzorging/loof) voedt namelijk de knol voor het volgende seizoen. Maai je te vroeg, dan onderbreek je dat proces en putten de knollen langzaam uit, met steeds minder bloei tot gevolg. Gebruik geen kunstmest op een verwilderd krokusgazon. Stikstof bevordert juist het gras, dat de krokussen dan verdringt en wegconcurreert. ## Een tapijt opbouwen door de jaren heen Verwilderen is een spel van geduld dat over meerdere jaren speelt. De eerste twee tot drie seizoenen breidt vooral de boerenkrokus zich merkbaar uit, maar het duurt circa twintig jaar voordat een kleine beplanting is uitgegroeid tot een dicht, aaneengesloten tapijt. Wie [ecologisch verwildert](https://bollanda.nl/biologisch/verwildering), laat de natuur zoveel mogelijk zijn werk doen: knollen die zich vermeerderen, zaad dat uitzaait en gras dat extensief wordt beheerd. Op die manier ontstaat een zelfvoorzienende beplanting die nauwelijks onderhoud vraagt. De [stinzenplanten](https://bollanda.nl/geschiedenis/stinzenplant) in oude buitenplaatsen laten zien hoe spectaculair dit kan uitpakken. Daar bloeien soms al meer dan een eeuw lang krokustapijten, opgebouwd door niets anders dan tijd en rust. Combineer waar mogelijk met [inheemse soorten](https://bollanda.nl/biologisch/inheems) voor extra waarde voor insecten. ## Verwilderen met herfstbloeiende krokussen Niet alleen voorjaarskrokussen verwilderen goed. De herfstkrokus (Crocus speciosus) en de Kotschy's krokus (Crocus kotschyanus) bloeien in september en oktober en zaaien zichzelf vrij uit, waardoor je ook in het najaar een verrassend bloeitapijt krijgt. Wees bij herfstbloei wel alert op verwarring met het giftige herfsttijloos (Colchicum). Een echte krokus heeft drie meeldraden, terwijl herfsttijloos er zes heeft; het [verschil tussen krokus en herfsttijloos](https://bollanda.nl/bolsoort/colchicum/verschil-krokus) is belangrijk om te kennen, omdat herfsttijloos colchicine bevat en potentieel fataal giftig is. Plant de herfstbloeiers in augustus tot september voor bloei in dezelfde herfst. Zo verleng je het verwilderingsseizoen tot ver na de zomer, zonder dat je je tuin met een gevaarlijke look-alike opzadelt.