# Sterhyacinten verzorgen en na de bloei Sterhyacinten horen bij de meest onderhoudsvrije bollen die je kunt planten: je zet ze in de grond, laat ze staan en geniet. De belangrijkste verzorging draait om wat je na de bloei juist niet doet, namelijk het blad wegmaaien. De bollen vermeerderen zich vanzelf en rooien is zelden nodig, met de niet-winterharde Scilla peruviana als grote uitzondering. In dit artikel lees je alles over watergift, na-bloei, vermeerdering en winterhardheid. ## Waarom sterhyacint bijna geen verzorging vraagt De sterhyacint (Scilla) is een echte verwilderingsbol die het beste gedijt als je hem met rust laat. De vuistregel is simpel: planten, in de grond laten staan en de natuur zijn werk laten doen. Anders dan veel andere bollen heeft scilla geen jaarlijkse bewerking nodig om mooi terug te komen. Deze bol bouwt zelf reservevoedsel op via het blad en breidt zich vanzelf uit. Te veel ingrijpen, zoals bemesten of het blad vroeg verwijderen, werkt vaak averechts. Minder doen is bij sterhyacint dus echt de beste verzorging. Dat maakt de soort ideaal voor wie weinig tijd of ervaring heeft. Eenmaal geplant geeft een gezonde pol jarenlang plezier zonder dat je er omkijken naar hebt. ## Water en voeding tijdens het seizoen Sterhyacinten stellen weinig eisen aan water en voeding, maar er zijn een paar momenten waarop het goed is om mee te denken. De waterbehoefte hangt sterk af van de groeifase, terwijl de voedingsbehoefte het hele jaar door laag blijft. ### Watergift per groeifase Tijdens de groei en de bloei in het voorjaar houdt de bol van een gelijkmatig vochtige bodem die niet uitdroogt. De [watergift](https://bollanda.nl/verzorging/water) is in de volle grond meestal geen punt, want regen volstaat in het Nederlandse klimaat doorgaans. Alleen bij langdurige droogte in februari of maart geef je een keer extra water. Na de bloei mag de grond geleidelijk droger worden, zodat de bol netjes in rust kan gaan. In de rustfase van juni tot september heeft scilla helemaal geen water nodig en is een natte bodem zelfs schadelijk, omdat dit bolrot in de hand werkt. In pot ligt dat anders, want potgrond droogt sneller uit en houdt minder buffer vast. Controleer de potgrond regelmatig en zorg vooral voor goede drainage, zodat overtollig water altijd weg kan. ### Waarom je nauwelijks bemest Verwilderingsbollen zoals scilla hebben minimale bemesting nodig en redden zich vrijwel altijd zonder. Een te rijke [meststof](https://bollanda.nl/verzorging/bemesting/meststof) geeft vooral veel blad ten koste van de bloei, wat precies het tegenovergestelde is van wat je wilt. Wil je toch iets geven, houd het dan bij een lichte gift na de bloei. De onderstaande lijst bevat de 2 voedingsmomenten die voor sterhyacinten volstaan. - **Bij het planten**: werk wat compost door de grond, maar nooit kunstmest direct bij de bol. - **Na de bloei**: geef eventueel een dunne laag compost of een organische gift, zonder extra stikstof. ## Wat te doen na de bloei De fase na de bloei is verreweg het belangrijkste verzorgingsmoment van het hele jaar. Wat je hier doet, bepaalt of de bol volgend voorjaar opnieuw rijk bloeit. Geduld is daarbij het sleutelwoord. ### Laat het blad minstens zes weken staan Na de bloei verkleurt het blad geel en dat is volkomen normaal. Het [afstervende blad](https://bollanda.nl/verzorging/loof) voert in deze weken nog volop voedingsstoffen terug naar de bol, die daarmee de bloei van volgend jaar opbouwt. Knip of maai het dus niet weg zolang het nog groen of half groen is. Laat het blad minimaal zes weken volledig natuurlijk afsterven voordat je het opruimt. Pas als het loof helemaal verdord en bruin is, mag je het weghalen. Dit is meteen de reden waarom je sterhyacinten in gras niet te vroeg moet maaien. ### Uitgebloeide bloemen laten of verwijderen De uitgebloeide bloemen mag je gewoon laten zitten als je wilt dat de bol zich uitzaait. Zo vormt scilla zaad en breidt de pol zich vanzelf uit, wat precies de bedoeling is bij [verwildering](https://bollanda.nl/bolsoort/scilla/verwilderen). De zaaddozen rijpen op grondniveau en verspreiden hun zaad zelf. Wil je de verspreiding juist beperken, knip dan de uitgebloeide stelen weg voordat het zaad rijp wordt. Dat is handig in een strakke border waar je geen ongewenste zaailingen wilt. Welke aanpak je kiest, hangt dus af van het effect dat je nastreeft. Meer over wat er na de bloei algemeen gebeurt, lees je in de uitleg over de [na-bloei van bloembollen](https://bollanda.nl/verzorging/na-bloei). ## Hoe sterhyacint zich vanzelf vermeerdert Sterhyacinten breiden zich op twee manieren uit zonder dat jij iets hoeft te doen. Die spontane vermeerdering is een van de grootste pluspunten van deze bol. Toch is er een belangrijke uitzondering die je vooraf moet kennen. ### Zelfuitzaai en broedbolletjes De twee natuurlijke routes van [vermeerdering](https://bollanda.nl/verzorging/vermeerderen) maken sterhyacint tot een sterke verwilderaar. De onderstaande lijst bevat de 2 manieren waarop sterhyacinten zich vanzelf vermeerderen. - **Zelfuitzaai**: rijpe zaaddozen barsten open en de zaden kiemen rondom de moederpol, met bloei na twee tot drie jaar. - **Broedbolletjes**: rond de moederbol vormen zich kleine dochterbollen die je eventueel kunt scheiden en verplanten. Wil je broedbolletjes scheiden, doe dat dan nadat het blad volledig is afgestorven in de zomer. Graaf de pol voorzichtig op, haal de bolletjes los en plant ze direct weer op vijf tot tien centimeter diepte. Deze bolletjes bloeien na twee tot drie jaar. ### Waarom 'Spring Beauty' anders is De veelverkochte cultivar Scilla siberica 'Spring Beauty' is steriel en zet daarom geen zaad. Deze variëteit vermeerdert zich uitsluitend via broedbolletjes en verspreidt zich daardoor langzamer en beter beheersbaar dan de gewone soort. Dat maakt 'Spring Beauty' juist aantrekkelijk voor wie een blauw effect wil zonder dat de bol zich ongecontroleerd uitzaait. Kies je voor maximale verwildering, dan zijn de zaadvormende soorten zoals Scilla siberica en Scilla bifolia de betere keuze. Welke soorten en cultivars je daarbij tegen elkaar kunt afwegen, staat in het [scilla-assortiment](https://bollanda.nl/bolsoort/scilla/assortiment). ## Rooien en winterhardheid Sterhyacinten hoef je in de regel niet te rooien, want ze blijven gewoon in de grond zitten. De winterharde tuinscilla's verdragen strenge vorst probleemloos: Scilla siberica is winterhard tot ongeveer -40 graden (USDA-zone 2 tot 8). Winterbescherming is in de volle grond dus overbodig. Alleen als je een pol wilt verplaatsen of een te dichte plek wilt uitdunnen, is [rooien](https://bollanda.nl/bewaren/rooien) zinvol. Doe dit pas als het blad volledig is afgestorven, til de bollen voorzichtig uit de grond en plant ze direct op de nieuwe plek terug. Wil je de bollen toch even bewaren, houd er dan rekening mee dat scilla-bollen klein zijn en sneller uitdrogen dan grote bollen, dus berg ze kort en droog op tot het [planten](https://bollanda.nl/bewaren/voor-planten). Potten vragen wel iets meer aandacht in de winter. Een pot vriest sneller helemaal door dan de volle grond, dus bescherm de pot bij strenge vorst met stro of noppenfolie en zorg altijd voor drainagegaten. ## De uitzondering: Scilla peruviana Niet elke scilla is winterhard, en dat geldt nadrukkelijk voor Scilla peruviana. Deze soort is geen verwilderingsbol maar een niet-winterharde kuip- of kamerplant (USDA-zone 7 tot 10) die vorst niet overleeft. De verzorging van deze plant verschilt op vrijwel alle punten van die van de [winterharde tuinscilla's](https://bollanda.nl/bolsoort/scilla/peruviana). Waar de tuinscilla's juist in de grond blijven staan, moet Scilla peruviana voor de eerste vorst naar binnen of de kas. Verwar de twee dus niet, want een Scilla peruviana die buiten blijft staan, vriest in een gemiddelde Nederlandse winter dood. Gele bladeren na de bloei zijn bij alle scilla's overigens normaal en geen reden tot zorg. Vergeelt het blad daarentegen al tijdens de bloei of vlak na opkomst, dan kan er wel iets aan de hand zijn, zoals een [groeiprobleem](https://bollanda.nl/bolsoort/scilla/probleem) door te natte grond of bolrot.