# Calla problemen: giftigheid, gele bladeren en guttatie Calla is een prachtige plant met drie dingen die opvallen: hij is fors giftig, hij is gevoelig voor een vrijwel altijd dodelijke bacterierot, en hij vormt soms waterdruppels op het blad. Dat laatste verschijnsel, guttatie, is geen ziekte en hoeft je niet te verontrusten. Giftigheid en rot vragen wél serieuze aandacht: alle delen zijn giftig en zwelling van de keel is een spoedgeval. In dit artikel lees je hoe je de belangrijkste problemen herkent en voorkomt. ⚠️**Let op: de calla (Zantedeschia) is ernstig giftig.** Alle delen bevatten scherpe calciumoxalaatkristallen die directe pijn en zwelling van mond en keel geven, met risico op belemmering van de luchtweg. Bij (vermoedelijke) inname bel je je huisarts of het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum (NVIC: 088-755 8000), bij dieren je dierenarts of de dierenambulance, en bij ernstige klachten 112. Deze informatie is algemeen en is geen medisch of veterinair advies; Bollanda is niet aansprakelijk voor letsel of schade. Zie ook [giftige bloembollen](https://bollanda.nl/probleem/giftig) en onze [disclaimer](https://bollanda.nl/disclaimer). ## Hoe giftig is calla? Alle delen van de calla zijn giftig, van knol en wortelstok tot blad, steel en bloem. De plant bevat calciumoxalaat-rafiden: microscopisch kleine, naaldvormige kristallen die met kracht uit de plantcellen worden geschoten zodra je op het weefsel kauwt. Samen met proteolytische enzymen en bradykininen veroorzaken ze onmiddellijk intense pijn en zwelling. ### Risico voor kinderen en het luchtweggevaar Voor kinderen is calla matig tot ernstig giftig. Bij het inslikken ontstaat direct intense pijn in mond en keel, met zwelling van tong, lippen en keel, speekselvloed en slikproblemen. Het ernstigste gevaar is luchtwegobstructie: als de zwelling de keel afsluit, wordt ademen lastig. Zet de plant daarom buiten bereik van jonge kinderen, zowel binnen op de vensterbank als buiten in de border. ### Risico voor honden en katten Voor honden en katten is calla eveneens matig tot ernstig giftig, en de ASPCA classificeert de plant als "highly toxic". De symptomen lijken op die bij mensen: kwijlen, een pijnlijke bek, slikproblemen en braken. De giftigheid van bolgewassen voor huisdieren is een breder thema dat bij meer soorten speelt, waaronder de [giftige bolgewassen](https://bollanda.nl/probleem/giftig) die extra voorzichtigheid vragen. ### Wat te doen bij inname of huidcontact Bij huidcontact kan calla irritatie en blaarvorming geven, vooral bij langdurig hanteren. Draag daarom handschoenen bij het snoeien, snijden en planten. Bij zwelling van de keel of ademhalingsproblemen bel je direct 112. Bij mildere klachten neem je contact op met je huisarts of met het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum (NVIC) via 088-755 8000. ## Erwinia-bacterierot: de belangrijkste ziekte De belangrijkste ziekte bij calla is Erwinia-bacterierot, ook wel zachtrot genoemd. Deze bacterie treft alle Zantedeschia en is verantwoordelijk voor de meeste mislukte teelten. Het risico is hoog en de schade is meestal onomkeerbaar. ### Hoe je zachtrot herkent Erwinia gedijt bij warme, vochtige en slecht geventileerde omstandigheden, en vermenigvuldigt zich snel boven 20 °C. Je herkent zachtrot aan een sterke rottende geur en aan waterig, doorschijnend weefsel dat zich razendsnel uitbreidt. De knol voelt zacht aan en valt bij aanraking soms uiteen. Op dat punt is er geen redding meer mogelijk. ### Voorkomen, want genezen kan niet Er zijn geen curatieve middelen tegen Erwinia, dus aangetast materiaal verwijder en vernietig je altijd (niet composteren). Voorkomen begint bij water: giet nooit bovenlangs en zorg voor uitstekende drainage, vooral bij de gekleurde hybriden. Een goede [drainage](https://bollanda.nl/verzorging/potgrond/drainage) verkleint de kans op rot aanzienlijk. Trek uitgebloeide stelen los in plaats van ze af te snijden, want via het holle snijvlak dringt water de knol binnen, en begin altijd met gezond, stevig plantmateriaal. Hoe je zulk gezond, stevig uitgangsmateriaal bij de aankoop herkent, laat de [koopgids voor calla](https://bollanda.nl/bolsoort/zantedeschia/koopgids) aan de hand van knolmaat en stevigheid zien. ## Guttatie: waarom je calla "huilt" Veel callabezitters schrikken als hun plant kleine waterdruppels aan de bladranden vormt. Dit verschijnsel heet guttatie en het lijkt alsof de plant "huilt" of "druppelt". Het is een normaal en onschadelijk fenomeen. ### Normaal verschijnsel, geen ziekte Guttatie treedt op wanneer de luchtvochtigheid hoog is en de wortels goed gevuld zijn met water. De plant duwt dan overtollig vocht actief naar buiten via de bladranden. Het is geen schimmel, geen ziekte en geen teken van schade; je hoeft er niets aan te doen. Vaak zie je het 's ochtends, na een nacht met veel vocht in de potgrond. ### Wanneer is nat blad wel een signaal? Guttatie zelf is onschuldig, maar het kan je wel attenderen op een te natte standplaats. Vormt je calla aanhoudend veel druppels en is het substraat doorweekt, dan is dat bij de gekleurde hybriden een waarschuwing voor rotrisico. Laat de potgrond tussen twee waterbeurten licht opdrogen en controleer of het water goed kan weglopen. ## Gele bladeren: de oorzaken op een rij Gele bladeren zijn een veelvoorkomende klacht en kunnen meerdere oorzaken hebben. De juiste diagnose hangt af van het moment in het seizoen en de standplaats. De onderstaande lijst bevat de 5 meest voorkomende oorzaken van gele bladeren bij calla. - **Overwatering**: bij de gekleurde hybriden is te veel water de belangrijkste oorzaak, vaak als voorbode van rot. - **Natuurlijke veroudering**: na de bloei sterft het blad geleidelijk af, wat een normaal onderdeel van de cyclus is. - **Voedingstekort**: een gebrek aan kalium of sporenelementen geeft vergeling, te corrigeren met de juiste voeding. - **Te droog substraat**: ook uitdroging veroorzaakt geel en slap blad, vooral bij de vochtminnende witte aronskelk. - **Te veel of te weinig licht**: een verkeerde standplaats geeft verkleuring; calla wil licht maar geen felle, verbrandende middagzon. Een bredere [diagnose van bladproblemen](https://bollanda.nl/probleem) bij bloembollen volgt dezelfde stappen: kijk eerst naar water, dan naar voeding en standplaats. ## Calla bloeit niet: wat kan eraan schelen? Een calla die niet bloeit is een veelgehoorde teleurstelling, en er zijn enkele typische oorzaken. Een belangrijke is te ondiep planten: omdat de wortels zich bovenop de knol vormen, hoort er 10 tot 15 cm grond boven te liggen. Het [planten van calla](https://bollanda.nl/bolsoort/zantedeschia/planten) op de juiste diepte zorgt ervoor dat de knol genoeg ruimte heeft om te wortelen. Andere oorzaken zijn te veel stikstof (alle blad, geen bloem), onvoldoende licht of een recent gedeelde knol die zijn energie nog opbouwt. Een aparte verklaring is de teleurstelling in jaar 2: professioneel behandelde knollen bloeien in het eerste jaar extra rijk door een gibberelline-effect dat daarna wegvalt. De [verzorging van calla](https://bollanda.nl/bolsoort/zantedeschia/verzorging) met kaliumrijke voeding helpt de knol herstellen. Niet-bloeien speelt bij meer bolgewassen; de algemene oorzaken bij [bloembollen die niet bloeien](https://bollanda.nl/probleem/niet-bloeien) komen vaak op dezelfde factoren neer. ## Overige ziekten en plagen in het kort Naast Erwinia kan calla door enkele andere ziekten en plagen worden getroffen. De onderstaande lijst bevat de 6 belangrijkste overige ziekten en plagen bij calla. - **Virusziekten**: hoog risico, knolgebonden overdracht; aangetast materiaal opruimen en niet vermeerderen. - **Bollenmijt**: hoog risico tijdens de opslag, te beperken met droge, koele bewaring (zie [bollenmijt](https://bollanda.nl/probleem/plaag/bollenmijt)). - **Grauwe schimmel en Rhizoctonia**: matig risico, vooral bij vochtige, slecht geventileerde omstandigheden. - **Pythium (wortelrot)**: matig risico bij natte grond, te voorkomen met goede drainage (zie [Pythium](https://bollanda.nl/probleem/ziekte/pythium)). - **Fusarium (bolrot)**: matig risico; behandel knollen voorzichtig en bewaar ze droog (zie [Fusarium](https://bollanda.nl/probleem/ziekte/fusarium)). - **Trips en slakken**: matig risico op de bovengrondse delen, met zuigschade of vraat aan blad en bloem. Muizen en woelmuizen vormen juist een laag risico, omdat het calciumoxalaat de knol giftig en onsmakelijk maakt voor knaagdieren. Raak het schutblad niet aan bij het hanteren, want kneuzing veroorzaakt lelijke zwartverkleuring. ## Goede vruchtwisseling en naamsverwarring Calla behoort tot de aronskelkfamilie (Araceae) en staat in de vruchtwisseling als een solitaire familie zonder familieconflicten met andere bolgewassen. Daarmee is calla een uitstekende rotatiepartner. Houd op dezelfde plek een rustperiode van 2 tot 4 jaar aan en let vooral op Erwinia en Pythium op warme, natte plekken. Probeer je een probleem op te zoeken, let dan op twee naamsverwarringen. Calla wordt geregeld verward met de [canna](https://bollanda.nl/bolsoort/canna), een compleet andere plant met andere problemen. Daarnaast bestaat er een moerascalla (Calla palustris), een echte waterplant die niets met de tuincalla te maken heeft. Zoek dus altijd op de juiste plant voordat je een behandeling toepast.